به گزارش همشهری آنلاین، طرح تورم صفر از مدتی پیش در تهران آغاز شده است. در این طرح شهرداری قیمت ۱۲ قلم کالای اساسی را تا پایان سال ثابت نگه می دارد این طرح موافقان و مخالفانی دارد. علیرضا نادعلی،سخنگوی شورای شهر تهران ابعاد این را طرح را تشریح کرد.
در شرایط جنگی، چه مسئولیت‌های ویژه‌ای برعهده شهرداری تهران قرار می‌گیرد و چرا این نهاد می‌تواند در مدیریت مشکلات مردم نقش‌آفرینی کند؟
شرایط جنگی در همه جای دنیا، شرایطی غیرعادی و فوق‌العاده است و هیچ کشوری در چنین وضعیتی، شرایط عادی ندارد. در این موقعیت، همه دستگاه‌ها علاوه بر مسئولیت‌های جاری خود، مسئولیت‌های خاص و فوق‌العاده‌ای برعهده می‌گیرند تا بتوانند شرایط را مدیریت کنند، مشکلات مردم را سامان دهند و از دشواری‌های زندگی آن‌ها بکاهند. یکی از دستگاه‌هایی که امکانات نسبتاً مطلوبی برای مدیریت این شرایط در اختیار دارد، شهرداری تهران است. منابع مالی شهرداری نیز از محل پرداخت مالیات‌ها و عوارض مردم تأمین می‌شود و این ظرفیت می‌تواند در قالب یک چرخه مالی سالم و کارآمد، برای مدیریت شرایط فوق‌العاده و کاهش مشکلات شهروندان به کار گرفته شود. البته دستگاه‌های دیگری هم در این زمینه فعالیت می‌کنند و قطعاً آن‌ها نیز می‌توانند اقدامات بیشتری انجام دهند، اما ورود شهرداری به موضوع معیشت مردم، اقدامی خارج از روال گذشته این نهاد نیست.
عده‌ای می گویند که شهرداری نباید در این ماموریت ها ورود کند و اصلا این موضوعات در حیطه اختیارات مدیریت شهری نیست؟
خیر؛ این موضوع سابقه دارد. شما ببینید در دوره ۱۲ساله شهرداری آقای دکتر قالیباف، ورود به عرصه‌های اجتماعی آغاز شد. موضوع کاهش آسیب‌های اجتماعی از همان دوره مورد توجه قرار گرفت و سازمان‌ها و مجموعه‌های مرتبط با خدمات اجتماعی نیز در همین مسیر شکل گرفتند و فعالیتشان گسترش یافت. در حوزه فرهنگی هم شهرداری وارد عمل شد و اتفاقاً بخشی از این ورود با تأکید مستقیم رهبر شهید انقلاب صورت گرفت. حتی پیش از دوره آقای قالیباف، سازمان فرهنگی هنری شهرداری تهران با تأکید رهبر شهید انقلاب بر ضرورت ورود شهرداری به عرصه فرهنگ و هنر فاخر در شهر تهران شکل گرفت. فروشگاه‌های شهروند و میادین میوه و تره‌بار با تعداد قابل توجهی شعبه در تهران نیز از جمله ظرفیت‌هایی هستند که در همین چارچوب ایجاد شدند. بنابراین، فعالیت شهرداری صرفاً به نظافت شهر، جمع‌آوری پسماند، ساخت بزرگراه‌ها و توسعه ناوگان حمل‌ونقل عمومی محدود نمانده و در حوزه‌هایی مانند توسعه میادین میوه و تره‌بار، فروشگاه‌های شهروند و خدمات اجتماعی نیز اقدامات مهمی انجام شده است. ورود به موضوع معیشت مردم نیز در همین چارچوب قابل ارزیابی است؛ با این تفاوت که شرایط جنگی، وضعیت فوق‌العاده‌ای ایجاد می‌کند و شهرداری باید در چنین شرایطی صحنه جدیدی از خدمت‌رسانی را رقم بزند تا مشکلات مردم کاهش پیدا کند.
مدیریت یکپارچه شهری چه نقشی در کاهش مشکلات شهروندان دارد و چرا این موضوع تاکنون به‌طور کامل محقق نشده است و هنوز این طرح در مجلس در نوبت بررسی است؟
یکی دیگر از موضوعاتی که پیش‌تر بارها از سوی مسئولان مختلف و شهرداران مطرح شده، بحث مدیریت واحد یا مدیریت یکپارچه شهری است. این الگو در بخش‌هایی از جهان، از جمله برخی کشورهای اروپایی، آمریکا و کشورهای شرق دور، تجربه شده است. در این الگو، مدیریت بخش قابل توجهی از امور اجرایی و خدماتی شهر در یک مجموعه متمرکز می‌شود و شهرداری مسئولیت هماهنگی و تدبیر امور را برعهده می‌گیرد. برای مثال، دستگاه‌های مرتبط با آب، برق، نفت، پلیس و سایر خدمات شهری در چارچوبی هماهنگ فعالیت می‌کنند تا از موازی‌کاری و ناهماهنگی میان دستگاه‌ها جلوگیری شود. این رویکرد می‌تواند بسیاری از مشکلات روزمره شهروندان را کاهش دهد. برای نمونه، گاهی یک خیابان آسفالت می‌شود، اما مدت کوتاهی بعد، دستگاه دیگری برای اجرای عملیات خدماتی آن را حفاری می‌کند. دلیل چنین اتفاقاتی این است که هر دستگاه براساس برنامه و مسئولیت خود اقدام می‌کند، بدون آنکه هماهنگی کافی با سایر مجموعه‌ها وجود داشته باشد. اگر این خدمات در یک چارچوب یکپارچه مدیریت شوند، چنین مشکلاتی به حداقل می‌رسند. آقای دکتر قالیباف نیز در دوران مسئولیت خود در نیروی انتظامی و همچنین دوره شهرداری تهران، بارها موضوع مدیریت واحد شهری را مطالبه کرده بود. با این حال، این موضوع به‌صورت کامل به مرحله اجرا نرسید و قانون مربوط به آن نیز به شکل مورد انتظار تصویب و اجرایی نشد.
شهرداری تهران برای جبران خلأ مدیریت یکپارچه شهری چه سازوکاری را در پیش گرفته است؟
ما از ابتدای دوره ششم مدیریت شهری، برای جبران بخشی از این خلأ، تشکیل قرارگاه اجتماعی شهر تهران را در دستور کار قرار دادیم. استدلال ما این بود که اگر مدیریت یکپارچه شهری محقق نشده و دستگاه‌ها به دلیل حساسیت‌ها و تعصبات سازمانی یا بخشی‌نگری‌های احتمالی حاضر نیستند زیرمجموعه یک ساختار واحد فعالیت کنند، دست‌کم می‌توان از طریق یک سازوکار قرارگاهی، هماهنگی میان آن‌ها را افزایش داد. بر همین اساس، دستگاه‌های مختلف برای پیگیری موضوع کاهش آسیب‌های اجتماعی شهر تهران در کنار یکدیگر قرار گرفتند. در این سازوکار، شهرداری تهران نقش هماهنگ‌کنند
آیا شهرداری تهران علاوه بر فروشگاه‌های شهروند و میادین میوه و تره‌بار، ظرفیت‌های دیگری هم برای ورود به موضوع معیشت مردم دارد؟
بله، امکانات دیگری هم وجود دارد. ممکن است بسیاری از کالاها در میادین میوه و تره‌بار یا فروشگاه‌های شهروند عرضه نشوند، اما شهرداری امکاناتی در اختیار دارد(مانند ایجاد ۷ بازارچه در سطح شهر) که می‌تواند با استفاده از آن‌ها، از مرحله تولید تا مصرف و در شبکه توزیع کالا ورود پیدا کند. این ظرفیت‌ها می‌توانند کمک‌کننده باشند و ممکن است دستگاه‌های دیگر نتوانند به همین خوبی از این امکانات استفاده کنند.
برخی منتقدان معتقدند شهرداری منابع مالی مردم را به‌جای هزینه‌کرد در پروژه‌های عمرانی، صرف اجرای طرح معیشتی کرده و عملاً شهر را متوقف کرده است. همچنین برخی این اقدام را انتخاباتی می‌دانند، پاسخ شما به این انتقادها چیست؟
خدمت شما عرض بکنم که جنگ ۱۲روزه که به هر صورت به تلخی بر ما تحمیل شد، توسط این دو کشور و دو دولت نحس، یعنی اسرائیل غاصب و آمریکای جهان‌خوار، اتفاق افتاد. این‌ها همان صفاتی است که برای این کشورها به کار می‌بردند و بعضی‌ها یواش‌یواش در فضای طنز، این حرف‌ها را تمسخر می‌کردند؛ انگار که این‌ها حرف‌های گزافی است یا بحث توهم توطئه را مطرح می‌کردند. اما با جنگ‌هایی که در این مدت بر مردم تحمیل شد، آن هم در دو نوبتی که هر دو بار دقیقاً پشت میز مذاکره بودیم و داشتیم صحبت می‌کردیم، معلوم شد که همه از این حرف‌ها درست بوده است. از زمان حضرت امام و جنگ تحمیلی تا اتفاقاتی که در سال‌های اخیر رخ داده، این مسائل وجود داشته و در جنگ ۱۲روزه نیز تجربه‌ای متفاوت برای ما رقم خورد.
ما در تهران یک تجربه عجیب را احساس کردیم. از یک طرف، شهرداری تهران مشغول تدبیر امور نقاط آسیب‌دیده، به‌ویژه مناطق مسکونی و خانه‌های مردم بود. شهرداری به‌صورت داوطلبانه پذیرفت که به این موضوع ورود کند تا بتواند به وضعیت خانواده‌هایی که خانه‌هایشان آسیب دیده بود، رسیدگی کند. نزدیک به ۴۰ هزار خانه آسیب دیده بودند. البته میزان آسیب‌ها متفاوت بود؛ بعضی خانه‌ها کاملاً تخریب شده بودند، بعضی نیاز به اصلاح و مقاوم‌سازی داشتند و در برخی دیگر باید تعمیرات انجام می‌شد. تعدادی از خانه‌ها نیز در و پنجره و بخش‌هایی از این قبیل آسیب دیده بودند. با این حال، تا زمانی که این مشکلات برطرف نمی‌شد، امکان زندگی در آن خانه‌ها وجود نداشت. بنابراین، ابتدا باید مردم به‌سرعت در هتل‌ها اسکان داده می‌شدند تا کسی در خیابان و روی زمین نماند. بعد باید امکانات اولیه و کمک‌های لازم در اختیار آن‌ها قرار می‌گرفت. برای مثال، مبلغی به‌عنوان هدیه به خانواده‌ها پرداخت می‌شد؛ در جنگ اول، فکر می‌کنم این مبلغ نزدیک به ۲۵۰ میلیون تومان بود و در جنگ دوم به ۴۰۰ میلیون تومان و اندی رسید. بعد از آن، برای تأمین ودیعه و اجاره مسکن به این خانواده‌ها کمک می‌شد؛ چون مردم نمی‌توانستند در آن شرایط برای مدت طولانی در هتل بمانند. در ادامه نیز پیگیری‌های لازم برای بازسازی خانه‌ها و ورود پیمانکاران انجام شد که مراحل پایانی این اقدامات همچنان در حال انجام است. این‌ها بخشی از اتفاقاتی بود که در جریان جنگ رخ داد. البته هم‌زمان با وقوع حملات، شهرداران مناطق، شهرداران نواحی، نیروهای آتش‌نشانی و بسیاری از نیروهای شهرداری در صحنه حاضر می‌شدند و امور را مدیریت می‌کردند.
خیلی‌ها در این میان نام شهردار تهران، آقای دکتر زاکانی، را مطرح می‌کنند، اما خود ایشان هم گفته‌اند که اگر نیروهای شهرداری در صفوف و بخش‌های مختلف پای کار نبودند، امکان ارائه چنین خدماتی وجود نداشت. نیروهای شهرداری تهران در این شرایط تلاش کردند خدمات لازم را ارائه دهند و مردم نیز در بسیاری از جاهایی که مراجعه می‌کنیم، از این اقدامات ابراز رضایت می‌کنند.
با وجود شرایط جنگی، آیا فعالیت‌های روزمره شهرداری تهران و اجرای پروژه‌های عمرانی ادامه داشت؟
بله؛ نکته‌ای که می‌خواهم عرض کنم، دقیقاً همین است. در همان زمانی که اقدامات مربوط به جنگ و رسیدگی به خانواده‌های آسیب‌دیده در حال انجام بود، در نهم اسفند جنگ ۴۰روزه رمضان با شهادت آقای شهید آغاز شد. با وجود این شرایط، در آستانه عید نوروز، درختکاری، گل‌کاری و سایر فعالیت‌هایی که جزو اقدامات معمول شهرداری بود، ادامه داشت. البته فضای روانی جامعه به دلیل جنگ و شهادت رهبر شهید انقلاب، فضای سنگینی بود و مردم شرایط روحی دشواری را تجربه می‌کردند. با این حال، هر جا می‌رفتیم، مردم از برخی اقدامات شهرداری، از جمله گل‌کاری و رسیدگی به فضای شهری، ابراز رضایت می‌کردند و می‌گفتند این اقدامات در آن شرایط، کار خوبی بوده است. بنابراین، برخلاف این تصور که همه فعالیت‌های شهرداری به دلیل جنگ متوقف شده بود، اینطور نبود و ما کلی پروژه در تهران افتتاح کردیم و همین اخیر بزرگراه شهید موسوی.
آیا معتقدید فعالیت‌های شهرداری تهران در شرایط جنگی متوقف نشده و این مجموعه به وظایف اصلی خود ادامه داده است؟
بله، به نظر من این تصور که کارهای شهرداری تهران خوابیده، اشتباه محض است. اینکه کسی بگوید شهرداری کار اصلی خود را کنار گذاشته و وارد موضوعی شده که به آن مربوط نیست، برداشت درستی نیست. اولاً، وقتی ما فروشگاه شهروند و میادین میوه و تره‌بار داریم، این‌ها زیرساخت‌هایی هستند که از قبل در برنامه‌ها و تدبیرهای مجموعه وجود داشته‌اند. اکنون نیز به دلیل وضعیت جنگی، از این زیرساخت‌ها به‌صورت فوق‌العاده استفاده می‌کنیم. ثانیاً، اگر می‌گوییم این تصمیم سیاسی است، باید توجه کنیم که این تدبیر، اقدامی مشترک میان شهرداری تهران و دولت، مشخصاً آقای دکتر پزشکیان دستور این کار را داده و با آن هم موافق است. هر رقابتی که قرار بود در انتخابات اتفاق بیفتد، در سال ۱۴۰۳ انجام شد. آن رقابت هم لازم بود تا فضای انتخابات گرم شود، حرف‌ها مطرح شوند و نقدها صورت بگیرند؛ اما بعد از آن، برادری و همکاری برای حل مشکلات مردم ضرورت دارد. وقتی میان مردم می‌روید، برای آن‌ها تفاوتی ندارد که مسئول مربوطه شهردار است، رئیس‌جمهور است، وزیر است، در دولت حضور دارد یا در مجلس و شورای شهر فعالیت می‌کند. نمی‌خواهم بگویم مردم نسبت به مسائل آگاهی ندارند؛ اتفاقاً منظورم این است که حل مشکلاتشان برای آن‌ها اهمیت دارد.
مردم از مسئولان انتظار دارند کارشان را انجام دهند. اینکه ما مسئولان گاهی میان وظایف و مسئولیت‌ها تفکیک قائل می‌شویم، ممکن است از نظر خودمان درست باشد، اما برای مردم، اصل موضوع این است که مشکلاتشان حل شود. بنابراین، به نظر من، این بحث که اقدام شهرداری سیاسی است، مبنای درستی ندارد. اطلاعاتی هم که من از نزدیک دارم، نشان می‌دهد این موضوع سیاسی نیست. برای مثال، کسی که در چنین شرایطی بتواند وضعیت مردم را درک کند و برای کاهش مشکلاتشان قدم بردارد، طبیعتاً ممکن است مورد استقبال مردم قرار بگیرد. در مقابل، کسی که بر مشکلات و غم مردم اضافه کند و موجب ناامیدی آن‌ها شود، ممکن است با بی‌اقبالی مردم مواجه شود. در نهایت، هر کسی که برای حل مشکلات مردم زحمت می‌کشد، باید مورد حمایت قرار بگیرد.
بودجه طرح معیشتی شهرداری تهران و طرح‌های دیگری مانند «چشم روشنی»، از کجا تأمین می‌شود؟
در ابتدا باید بگویم که تأمین این اقلام و فعالیت در این زمینه، موضوعی نیست که به‌تازگی در شهرداری مطرح شده باشد. ما در مجموعه میادین میوه و تره‌بار، حتی از دوره قبل نیز تمرین‌هایی را برای این کار آغاز کرده بودیم. هدف این بود که با اتصال مستقیم به تولیدکنندگان و کار روی شبکه توزیع، شرایطی فراهم شود که فاصله قیمت محصولات در مبدأ تولید تا عرضه در میادین به حداقل برسد. به زبان ساده، هدف این بود که دست دلال‌ها تا جای ممکن کوتاه شود. البته همان زمان هم که این موضوع مطرح شد، بعضی از دوستان در شورا می‌گفتند این کار شهرداری نیست و نباید وارد چنین موضوعاتی شود. ما در کشور با برخی موضوعات مهم بین‌بخشی و بین‌دستگاهی مواجه هستیم که وقتی سراغ هر دستگاهی می‌روید، ممکن است بگوید این کار وظیفه ما نیست. برخی هم خارج از گود می‌ایستند و مسئولیت نمی‌پذیرند. در نتیجه، هر دستگاهی می‌گوید این کار وظیفه دستگاه دیگری است و در نهایت، موضوع روی دوش مردم باقی می‌ماند و کاری انجام نمی‌شود. این مسئله را در حوزه‌های فرهنگی و اقتصادی هم داریم، اما اکنون موضوعات اقتصادی هستند که فشار زیادی به مردم وارد می‌کنند. در این شرایط، اتفاقی که در شهرداری افتاده، بر پایه تجربه‌های قبلی است. در دوره فعلی نیز در سازمان میادین میوه و تره‌بار، مدیری متخصص و توانمند حضور دارد و از جمله نمونه‌های جوان‌گرایی است که همواره مورد تأکید رهبر شهید انقلاب بود. تأمین منابع و کاهش هزینه‌ها نیز از طریق کوتاه کردن دست واسطه‌ها و اصلاح شیوه توزیع دنبال می‌شود. این روند می‌تواند به تأمین کالا با قیمت مناسب‌تر کمک کند. من همین دیروز هم در میان مردم و افرادی که در حوزه مسائل اقتصادی صحبت می‌کنند، حضور داشتم. این موضوع حتی می‌تواند زمینه رشد و توسعه فعالیت‌های شهرداری را نیز فراهم کند؛ چراکه وقتی تعداد مشتریان افزایش پیدا می‌کند، ظرفیت فروش بیشتر می‌شود و این مسئله می‌تواند به افزایش سود میادین میوه و تره‌بار نیز منجر شود. البته برای تحقق کامل این اهداف، کمی صبوری لازم است.
آیا دولت در اجرای طرح‌های معیشتی با شهرداری تهران همراه است یا شهرداری به‌صورت مستقل این اقدامات را دنبال می‌کند؟ آیا رایزنی‌های لازم با رئیس‌جمهور و وزرا انجام شده است؟
سؤال بسیار خوبی است. از زمان جنگ ۱۲روزه، در نشست‌ها و گفت‌وگوهایی که با آقای زاکانی داشتیم، ایشان به‌طور مستمر مطرح می‌کردندکه باید در موضوع معیشت مردم ورود جدی کرد. زاکانی و وزرا با یکدیگر نشست‌هایی داشتند و درباره موضوعات مختلف رفت‌وآمد و تبادل نظر کردند. اکنون نتایج این همکاری در حال مشخص شدن است. اگر چنین همکاری‌ای وجود نداشت، اساساً شهرداری نمی‌توانست به‌تنهایی وارد موضوعی با این ابعاد شود. به نظرم طرح معیشتی، به دلیل فراگیری و ارتباط مستقیم آن با زندگی مردم، یکی از مهم‌ترین طرح‌ها در میان برنامه‌های مختلف است. اکنون که اجرای آن آغاز شده، طبیعی است که در ماه‌های ابتدایی و طی دوره شش‌ماهه اجرای طرح، برخی ایرادها یا مشکلات اجرایی نیز به وجود بیاید. با این حال، در صورت بروز مشکل، جلسات کارشناسی و رفت‌وآمد میان شهرداری تهران و وزارتخانه‌های مربوطه ادامه پیدا می‌کند تا با همکاری بیشتر، ایرادها برطرف شود و روند اجرای طرح بهبود پیدا کند. در مجموع، موضوع این نیست که منابعی در اختیار مجموعه قرار گرفته باشد تا بخواهند به‌صورت تصنعی فضای اقتصادی ایجاد کنند. چنین کاری اساساً امکان‌پذیر نیست. گاهی وقتی با مردم صحبت می‌کنیم، این تصور مطرح می‌شود که قرار است قیمت یک کالا به‌صورت دستوری تعیین شود؛ مثلاً اعلام کنند قیمت این کالا از امروز تا شش ماه آینده نباید تغییر کند. اما سازوکار طرح به این شکل نیست. پشت این کار، تأمین کالا و مدیریت فرآیند تولید و توزیع قرار دارد. وقتی بتوانیم تولید را مدیریت کنیم، در شبکه توزیع ساماندهی به وجود بیاوریم و بر قیمت و عرضه کالا در مراکز تحویل نظارت داشته باشیم، در نهایت می‌توانیم به تثبیت قیمت برخی اقلام دست پیدا کنیم. البته این موضوع درباره اقلام مشخصی دنبال می‌شود که لازم است در شبکه توزیع و در محل عرضه آن‌ها، نظارت مستمر وجود داشته باشد.
با توجه به نوسانات شدید نرخ دلار و افزایش روزانه قیمت‌ها، شهرداری تهران چگونه می‌خواهد قیمت کالاها را ثابت نگه دارد؟
ببینید، واقعاً باید این طرح را اجرا کرد و در عمل پیش رفت. نرخ دلار همان‌قدر که بر کالاهایی که مستقیماً تحت تأثیر افزایش قیمت ارز قرار دارند اثر می‌گذارد، می‌تواند به‌صورت غیرمستقیم و حتی نامتناسب نیز بر افزایش قیمت کالاهای دیگر تأثیر بگذارد. افزایش نرخ ارز در بسیاری از موارد باعث بالا رفتن قیمت کالاهایی می‌شود که ممکن است ارتباط مستقیمی با دلار نداشته باشند. همین مسئله موجب می‌شود که بسیاری از فعالان اقتصادی نیز تحت تأثیر این فضا قرار بگیرند و قیمت‌های خود را افزایش دهند. بنابراین، برای ارزیابی میزان موفقیت طرح باید آن را در عمل پیش برد و نتایج آن را بررسی کرد.
با توجه به نوسانات قیمت‌ها، آیا پر بودن انبارها می‌تواند مانع افزایش قیمت کالاها شود؟
در واقع، شجاعت ورود به این موضوع را پیدا نمی‌کنند. البته بحث اقتصادی، بحث تخصصی است و باید اهل فن بنشینند و درباره آن صحبت کنند. انبارهای ما پر است. یکی از اتفاقات خوبی که در طول این دو جنگ افتاد، این بود که از انبارها بازدید کردیم. هم در شهروند و هم در بخش‌های دیگر، انبارها پر بود. انصافاً شهروند هم کار بزرگی انجام داد و مسئول محترم آن مجموعه اقدامات خوبی داشت. این‌ها نتیجه تدبیر شهردار تهران، آقای زاکانی بود که خواسته بودند انبارها به‌خوبی تأمین شوند. انبارها بیش از نیاز هم کالا داشتند و مراکز در تمام این مدت باز بودند. بالاخره ممکن است خانواده‌های برخی از کارکنان هم به دلیل حضور آن‌ها در محل کار نگران شوند؛ چون در شرایطی که احتمال برخورد موشک وجود دارد، همکاران ما در شهروند همچنان سر کار بودند. همکاران غرفه‌های سازمان مدیریت میادین میوه و تره‌بار هم که دیگر کارمند شهرداری نیستند و غرفه‌هایشان در اختیار بخش خصوصی است، به فعالیت ادامه می‌دادند. من از نزدیک دیدم که چراغ غرفه‌ها را روشن می‌گذاشتند و می‌گفتند می‌خواهیم مردم بدانند اینجا باز است و اگر نیازی داشتند، بتوانیم در بیشترین ساعات ممکن به آن‌ها خدمت کنیم. این‌ها صحنه‌هایی است که واقعاً شاید نمونه‌هایی از آن را در دوران جنگ تحمیلی اول هم دیده باشیم؛ صحنه‌هایی از ایستادگی و ازخودگذشتگی. آن تعبیر بعثت ملت هم که آقا فرمودند، همین معنا را دارد؛ کل ملت، حتی هنرمندان، در چنین شرایطی به میدان می‌آیند. غرفه‌داران شهرداری و رانندگان اتوبوس هم در این مسیر حضور دارند.
با توجه به نوسانات قیمت‌ها، آیا کالاهای موجود در انبارها به‌گونه‌ای تأمین شده‌اند که کمترین تأثیر را از افزایش قیمت‌ها بپذیرند؟
بله، کالاها به‌طور کامل تأمین شده‌اند تا کمترین تأثیر را از نوسانات قیمت بپذیرند. ارتباط مستمر با تولیدکنندگان هم وجود دارد و از ظرفیت وزارتخانه‌ها و دستگاه‌های دولتی استفاده می‌شود تا بتوانیم بخشی از بار مشکلات مردم را کاهش دهیم. اگر حمایتی که دولت انجام می‌داد، کفایت می‌کرد و مردم با این مشکلات مواجه نبودند، طبیعتاً نیازی به اقدامات تکمیلی نبود؛ اما وقتی مردم تحت فشار قرار می‌گیرند، باید کاری اضافه انجام دهیم. اگر قرار باشد همان اقدامات دولت را صرفاً از دولت مطالبه کنیم، اتفاق تازه‌ای نمی‌افتد. بنابراین، باید در عمل کاری انجام شود.
در حال حاضر قیمت ۱۲ قلم کالای اساسی ثابت اعلام شده است. آیا قرار است تعداد این اقلام افزایش پیدا کند؟ بله، در حال حاضر اعلام شده است که سه قلم دیگر به این ۱۲ قلم اضافه می‌شود و تعداد کالاها به ۱۵ قلم می‌رسد. فکر می‌کنم رب، پنیر و مرغ هم به اقلام اعلام‌شده اضافه شوند. این موضوع قرار است طی چند هفته آینده اجرایی شود. من پیش‌تر هم پرسیده بودم و گفته شده بود که این اتفاق در آبان‌ماه رخ می‌دهد. به نظر می‌رسد طی یکی دو هفته آینده این موضوع عملیاتی شود. نکته دیگر این است که در مورد برخی کالاها که با افزایش قیمت مواجه شده‌اند، دوستان تدابیری اندیشیده‌اند تا قیمت آن‌ها در سطح قبلی باقی بماند و مردم بتوانند همچنان آن‌ها را خریداری کنند.
آقای نادعلی، شما معمولاً در شورای شهر فرد آرامی هستید و کمتر رفتار هیجانی از شما دیده‌ایم؛ اما چند روز پیش واکنش تندی داشتید. نمی‌دانم این واکنش از روی عصبانیت بود یا هیجان. ماجرا چه بود؟ شما درباره افرادی صحبت کرده بودید که ممکن است برای اجرای طرح معیشتی مانع‌تراشی کنند و گفته بودید با آن‌ها برخورد جدی می‌کنید. چه چیزی باعث شد این‌قدر جدی به موضوع واکنش نشان دهید؟
اولاً من در جایگاهی نیستم که بخواهم با کسی برخورد کنم؛ اما مردم نسبت به چنین موضوعاتی واکنش نشان می‌دهند و خودشان برخورد می‌کنند. من هم نمی‌خواهم بگویم سخنگوی مردم هستم. بالاخره دوره مسئولیت ما هم تمام می‌شود و چند وقت دیگر، ان‌شاءالله، این دوره به پایان می‌رسد. اما وقتی مردم چیزی را در جای خودش نمی‌بینند و احساس می‌کنند موضوعی در جای درست خود قرار ندارد، به‌تدریج واکنش منفی نشان می‌دهند. وای به حال صاحبان فکر و اندیشه‌ای که از سوی مردم پس زده شوند. این حرف من نه انتخاباتی است و نه برای جلب رأی؛ من هم برای دوره بعد شورای شهر نامزد نشده‌ام. این حرف را از جنس گفتمان انقلاب اسلامی و مبتنی بر سنت‌های الهی می‌دانم که به نظرم تأییدکننده همین معناست. من از همان روزی که قرار بود آقای زاکانی را انتخاب کنیم، با شناختی که از ایشان داشتم، همیشه فکر می‌کردم اگر خدای‌نکرده شرایط خاصی برای تهران پیش بیاید، ایشان می‌تواند بحران را مدیریت کند؛ در کنار دستگاه‌های دیگر بایستد، امور را پیش ببرد، هماهنگی‌های لازم را انجام دهد، با مردم گفت‌وگو کند و شرایط مردم را درک کند و واقعا هم در این بحران ها دیدید که شهرداری در کنار مردم بود.
شرایطی که شهرداری تهران با اجرای برخی طرح‌ها با انتقادهایی مواجه شده و حتی عده‌ای خواستار برکناری شهردار تهران شده‌اند، ارزیابی شما از این انتقادها چیست؟ آیا این فشارها می‌تواند بر روند اجرای طرح‌ها تأثیر بگذارد؟ اتفاقات متعددی رخ داده و تعداد زیادی از هم‌وطنانمان شهید شده‌اند. جابه‌جایی‌ها و شرایط موجود حتماً می‌توانسته بر روند کارها تأثیر بگذارد، اما آقای زاکانی با روحیه‌ای قوی در کنار همکارانش ایستاده و در حال اداره امور است. باید به او و همکارانش خدا قوت گفت. البته مردم فضای تملق و چاپلوسی را نمی‌پذیرند و قرار نیست صرفاً از کسی تعریف کنیم؛ اما اینکه فردی وارد میدان شده و در حال انجام کاری است، نباید بهانه‌ای برای تخریب او باشد. امروز عده‌ای نامه می‌نویسند و از شورا می‌خواهند شهردار را برکنار کند. از سوی دیگر، افرادی مطرح می‌کنند که چرا یک شهردار باید به فکر رئیس‌جمهور شدن باشد. وقتی این حرف‌ها را کنار هم می‌گذاریم، احساس می‌کنیم طیفی از افراد در کنار یکدیگر قرار گرفته‌اند و حرف‌هایی را مطرح می‌کنند. تأکید من این است که نباید پاسخ هر حرفی را داد، اما اگر واقعاً با قصد و نیت مشخصی چنین اقداماتی انجام شود، نمی‌توان در برابر حق و ناحق سکوت کرد. انسان وقتی می‌بیند به‌جای اینکه افراد بخشی از کار را بر عهده بگیرند و کمک کنند، مدام به تخریب می‌پردازند، نمی‌تواند بی‌تفاوت بماند. البته شرایط فعلی نسبت به گذشته بهتر شده است. برخلاف برخی برداشت‌ها، شورای شهر نیز با آقای زاکانی همراهی کرده است. رئیس شورا همراهی داشته و نزدیک به ۱۰ نفر از اعضای شورا نیز حمایت جدی کرده‌اند. افزون بر این، اعضای دیگری هم هستند که از این طرح حمایت می‌کنند و مشوق اجرای آن هستند.
آقای زاکانی نیز با جدیت کار را پیش می‌برد؛ چراکه وقتی کاری اثرگذار باشد، صداهای مخالف از برخی جاها بلند می‌شود. ما سال‌هاست چنین شرایطی را تجربه کرده‌ایم و آموخته‌ایم که باید محکم ایستاد. امیدواریم همکاران ایشان نیز به حمایت و همراهی ادامه دهند. ما هم هر کمکی از دستمان بربیاید، انجام خواهیم داد.
هر طرح اجرایی ممکن است ایراداتی داشته باشد. انتقادهای کارشناسان اقتصادی و پیشنهادهایی که برای اصلاح و تکمیل طرح مطرح می‌شود، تا چه اندازه می‌تواند به اجرای بهتر آن کمک کند؟
هر طرح اجرایی ممکن است ایرادهایی داشته باشد. کارشناسان اقتصادی و افرادی که از جنبه‌های فنی موضوع را بررسی می‌کنند، می‌توانند در میزگردهای تخصصی مسائل و ایرادات را مطرح کنند. اگر این کار بدون فضاسازی و با هدف انتقال درست مطالب و روشن شدن ذهن مردم انجام شود، حتماً کمک‌کننده خواهد بود. باید از انتقادهای سالم و سازنده و همچنین پیشنهادهای جدید برای تکمیل طرح استقبال کرد. یکی از پرسش‌های مردم درباره طرح تورم صفر این است که آیا امکان خرید ۱۲ قلم کالای اساسی، یا حتی ۱۵ قلم کالا، از طریق کالابرگ فراهم خواهد شد؟ ما در خانه خودمان به‌شدت از ظرفیت نرم‌افزار شهرزاد استفاده می‌کنیم. استفاده از فضای مجازی و نرم‌افزارها، در واقع در راستای تحقق دولت الکترونیک است و شهرداری در این زمینه اقدامات مؤثری انجام داده است. همکاران ما برای توسعه این ظرفیت زحمات زیادی کشیده‌اند و نرم‌افزار شهرزاد هم در خریدهای عادی از میادین میوه و تره‌بار و هم در اجرای طرح تورم صفر نقش دارد.
بنابراین، این نرم‌افزار می‌تواند کمک شایانی به اجرای طرح کند. مردم هم می‌توانند به‌صورت حضوری از میادین میوه و تره‌بار و فروشگاه‌های شهروند خرید کنند و هم از طریق نرم‌افزار شهرزاد خریدهای خود را انجام دهند.
شنیده می‌شود شهرداری تهران قصد دارد طرح‌های حمایتی بیشتری را برای کمک به معیشت مردم اجرا کند. همچنین طرح چشم‌روشنی برای مادرانی که امسال صاحب فرزند شده‌اند، با استقبال روبه‌رو شده، اما برخی منتقدان می‌پرسند چرا شهرداری در این حوزه ورود کرده است. لطفاً درباره جزئیات این طرح، بودجه، هزینه‌ها و نحوه پرداخت آن توضیح دهید.
اگر کسی موضوع کاهش جمعیت جوان و سالمند شدن جمعیت کشور را بررسی کرده باشد و آمار و ارقام و خطرات جدی آن را به‌درستی درک کرده باشد، دیگر در این زمینه کوتاهی نمی‌کند.
موضوع فرزندآوری صرفاً یک توصیه دینی نیست، بلکه مسئله‌ای اجتماعی و ضرورتی برای کشور است. امروز دنیا نیز با این مسئله درگیر است و هر دستگاه، مجموعه مردمی و نهاد حاکمیتی باید هر کاری از دستش برمی‌آید برای حل این مشکل انجام دهد. مادران در شرایط اقتصادی دشوار، ابتدا خانواده تشکیل می‌دهند و سپس برای فرزندآوری و افزایش تعداد فرزندان تصمیم می‌گیرند. بنابراین، ما باید هر کمکی از دستمان برمی‌آید برای حمایت از آن‌ها انجام دهیم. نمی‌توان همه مسئولیت‌ها را به وام ازدواج واگذار کرد و انتظار داشت مشکل حل شود؛ به‌ویژه با توجه به شیوه پرداخت این وام‌ها که درباره مشکلات آن مطالب زیادی شنیده می‌شود. مرکز زنان شهرداری تهران در این دوره پنج‌ساله فعالیت قابل‌توجهی در این حوزه داشته است. طرح چشم‌روشنی نیز از جمله طرح‌هایی است که این مرکز دنبال می‌کند و شهردار تهران در برنامه‌های تلویزیونی آن را معرفی کرده و درباره جزئیاتش توضیح داده است. بر اساس توضیحات مطرح‌شده، برای این طرح اعتبار چهار میلیون تومانی در نظر گرفته شده است. شهرداری باید نهادی اجرایی و در خدمت مردم باشد. البته مطالعات کارشناسی اهمیت زیادی دارد، اما در شرایط بحرانی، از جمله شرایط جنگی، گاهی لازم است مطالعات با سرعت بیشتری انجام شود، از نظر صاحب‌نظران استفاده کنیم و سپس وارد میدان عمل شویم. به اعتقاد من، باید از هر اقدامی که در شرایط فعلی امید را در دل مردمی که در کنار نظام ایستاده‌اند و در مقاومت فعال مشارکت می‌کنند، افزایش می‌دهد، استقبال کنیم.
برای مثال، در موضوع رایگان شدن حمل‌ونقل نیز همین رویکرد را داشتیم. مردم با مشکلات متعددی مواجه بودند؛ خانه‌هایشان مورد اصابت قرار می‌گرفت و قیمت‌ها و نرخ ارز افزایش پیدا می‌کرد. در چنین شرایطی، حتی انتشار یک خبر خوب می‌تواند به مردم آرامش بدهد. یکی از ویژگی‌های خبرگزاری فارس نیز توجه به خبر خوب بوده است. گاهی ممکن است اتفاق بزرگی رخ نداده باشد، اما یک اقدام مثبت و حتی کوچک می‌تواند در زندگی روزمره مردم تأثیر بگذارد. اگر این اتفاقات خوب تداوم پیدا کند و افزایش یابد، مردم احساس می‌کنند مسئولان نیز در کنار آن‌ها ایستاده‌اند، از آن‌ها حمایت می‌کنند و برای حل مشکلاتشان تصمیم‌های مناسبی می‌گیرند. این اقدامات می‌تواند تصویر نادرستی را که گاهی از مسئولان در ذهن مردم شکل گرفته است، اصلاح کند و نشان دهد که مسئولان نیز از متن جامعه برخاسته‌اند، در کنار مردم هستند و برای بهبود زندگی آن‌ها تلاش می‌کنند.