به گزارش خبرنگار اقتصادی اطلاعات، ماجرایی که اکنون به آیفون‌های دریایی شهرت یافته از ۲۱ مهرماه جاری برابر با ۱۳اکتبر ۲۰۲۶ آغاز شد؛ زمانی که کشتی کانتینربر «جی‌اف‌اس پراید» با پرچم سنگاپور به دلایلی که هنوز مشخص نشده ومحل اختلاف است، در تنگه هرمز آسیب دید، آتش گرفت و سرانجام غرق شد.
پس از غرق‌شدن این کشتی، تصاویر و ویدئوهایی از کانتینرهای شناور آن در آب منتشر و بعدا مشخص شد بخشی از کانتینرها حامل گوشی های تلفن همراه آیفون ۱۸ نسل جدید ، عطرهای گران‌قیمت و سیگار بوده‌اند.
در ادامه، تصاویر دیگری در فضای مجازی منتشر شد که نشان می‌داد شمار زیادی گوشی تلفن همراه روی آب شناور است و قایق‌های کوچک و لنج ها مشغول جمع آوری آن از سطح آب هستند.
هرچند برخی، این تصاویر را زاییده هوش مصنوعی و غیرواقعی دانستند اما با افزایش شمار تصاویر و فیلم‌ها ؛ از جمله تصاویر عرضه این گوشی‌ها در بازار محلی ماهی‌فروشان بندرعباس و عرضه متعدد آن در سایت آگهی‌های رایگان دیوار به علاوه واکنش‌های گمرک و پلیس فتا دراین‌باره، می‌توان تاحد زیادی مطمئن شد که ماجرای آیفون‌های دریایی صحت دارد؛ اما این همه ماجرا نیست.
هشدار به مردم
درهمین حال، برخی عوامل سودجو با تحریک طمع شهروندان بخاطر خرید ارزان گوشی، اقدام به انتشار آگهی های صوری در فضای مجازی وسایت هایی نظیر دیوار کرده واز مردم کلاهبرداری می کنند.
این کلاهبرداری ها از آنجا رونق گرفته که قیمت گوشی آیفون ۱۸ ریجستر شده در بازار به طور متوسط بین ۶۵۰ تا ۷۰۰ میلیون تومان و غیر ریجستر شده آن بین ۴۰۰ تا ۴۵۰ میلیون تومان است. اما آیفون های دریایی حداکثر با قیمت ۲۵۰ میلیون تومان عرضه شده‌اند و بدین ترتیب با فاصله قیمتی قابل توجه موجود، کلاهبرداری به واسطه آن افزایش یافته است.
روش کلاهبرداری هم به طور معمول این است که فروشنده های صوری با درج آگهی در سایت دیوار در یک یا دو مرحله مقداری وجه بابت بیعانه از متقاضی دریافت وسپس هرگونه راه ارتباطی با وی را مسدود(بلاک) می کنند.
در کناراین،حتی اگر گوشی آیفون دریایی واقعا به دست خریدار برسد سلامت وکارکرد آن محل تردید است چرا که این گوشی‌ها مدتی در آب شور دریا غوطه ور بوده و ممکن است قطعات داخل آن آسیب دیده باشد.
در هر حال، گستردگی این کلاهبرداری نوظهور ظاهرا به حدی است که پلیس فتا را هم به واکنش وهشدار دادن به مردم واداشته است.
دراین باره، سرهنگ جواد مختاررضایی، معاون فرهنگی و اجتماعی پلیس فتا با هشدار نسبت به انتشار آگهی‌های فروش گوشی تلفن همراه با قیمت‌های غیرمتعارف و با ادعای تعلق به محموله‌های آسیب‌دیده در دریا، از شهروندان خواست با هوشیاری در خریدهای اینترنتی، از واریز وجه پیش از احراز اصالت کالا و هویت فروشنده خودداری کنند.
به گزارش ایسنا، وی اظهار کرد: کلاهبرداران با سوءاستفاده از تمایل مردم به خرید کالا با قیمت پایین، ممکن است با انتشار آگهی‌های غیرواقعی، مبالغی را تحت عنوان بیعانه، هزینه ارسال یا پیش‌پرداخت دریافت کرده و پس از واریز وجه، ارتباط خود را با خریدار قطع کنند.
سرهنگ مختار رضایی افزود: در برخی موارد نیز ممکن است گوشی‌های عرضه‌شده واقعاً وجود داشته باشند، اما قرار گرفتن قطعات الکترونیکی در معرض آب‌شور دریا و رطوبت شدید می‌تواند موجب خوردگی قطعات داخلی، آسیب به بردها، باتری و نمایشگر و بروز اختلال‌های پنهان در عملکرد دستگاه شود؛ مشکلاتی که ممکن است پس از خرید نمایان شده و خسارت مالی به خریدار وارد کند.
سرهنگ مختاررضایی با اشاره به مخاطرات قانونی و مخابراتی خرید این‌گونه کالاها تصریح کرد: در صورت ورود غیرقانونی گوشی یا نداشتن شرایط لازم برای ثبت در سامانه همتا، امکان قطع خدمات شبکه تلفن همراه وجود دارد.
گمرک: آیفون‌های دریایی را تحویل دهید
وجه دیگر ماجرای آیفون‌های دریایی موضوع مالکیت آن است. درحالی که برخی از شهروندان، این گوشی ها رابااستناد به نوع حادثه ایجادشده برای کشتی حامل کانتینرها، غنیمت جنگی دانسته ومالک آن را افراد جمع‌آوری کننده می دانند، گمرک ایران بااستناد به چند ماده قانونی، خود را مالک آن دانسته و از شهروندان می‌خواهد آن را به ادارات گمرک تحویل دهند؛ موضوعی که البته ممکن است در عمل محقق نشود.
به گزارش خبرگزاری صدا وسیما، گمرک جمهوری اسلامی ایران در اطلاعیه‌ای دراین‌باره تصریح کرد: بر اساس ماده ۱۵۷ قانون امور گمرکی، اشخاصی که کالایی اعم از داخلی یا خارجی را از آب‌های سرزمینی و مرزی بیرون می‌آورند، مکلف‌اند آن را به نزدیک‌ترین گمرک تحویل دهند. گمرک نیز باید بلافاصله صورت‌جلسه‌ای شامل مشخصات و خصوصیات کالا تنظیم کند و پس از ثبت در دفتر انبار و صدور قبض انبار، مراتب را در یک روزنامه کثیرالانتشار آگهی کند.
این اطلاعیه افزود: بر اساس این ماده، افرادی که خود را مالک کالای کشف‌شده می‌دانند، از تاریخ انتشار آگهی یک سال فرصت دارند با ارائه اسناد مالکیت به گمرک مراجعه کنند. در مورد کالاهای خارجی، پرداخت حقوق ورودی و هزینه‌های بیرون آوردن کالا از آب و سایر هزینه‌های مرتبط نیز برای ترخیص آن پیش‌بینی شده است.
گمرک جهوری اسلامی ادامه داد : بنابراین، در صورت احراز اینکه آیفون‌های ۱۸ کشف‌شده مشمول ماده ۱۵۷ قانون امور گمرکی هستند، صرف بیرون آوردن این کالاها از آب به معنای تملک آنها توسط یابندگان نیست و تعیین تکلیف قانونی آنها باید از مسیر مقرر در این ماده انجام شود.مطابق این ماده، اگر تا پایان مهلت یک‌ساله کسی برای مطالبه کالا به گمرک مراجعه نکند، کالا مجهول‌المالک تلقی می‌شود و پس از فروش توسط نهاد مأذون از سوی ولی فقیه، هزینه‌های مربوط از محل حاصل فروش پرداخت خواهد شد.
گمرک جمهوری اسلامی ایران همزمان بااین اطلاعیه، ریجستری گوشی‌های آیفون۱۸ را هم متوقف کرد؛ اقدامی که در راستای جلوگیری از ورود آیفون‌های ارزان دریایی به بازار ارزیابی می‌شود.
مجید پویان‌آرا، رئیس هیات‌مدیره انجمن تلفن همراه، تبلت و لوازم جانبی ایران دراین خصوص به ایرنا گفت: ریجستری تلفن‌های همراه «آیفون ۱۸ » متوقف شده است.
وی با بیان اینکه در صورت تداوم محدودیت‌ها، امکان ورود غیررسمی حجم قابل‌توجهی از این محصول به کشور وجود دارد که می تواند گردش مالی بسیار بالایی را از مسیر شفاف و قانونی خارج کند، افزود: در چنین شرایطی دولت عملاً بخشی از درآمدهای حاصل از حقوق ورودی، عوارض قانونی، مالیات بر ارزش افزوده و سایر درآمدهای مرتبط با واردات رسمی را از دست خواهد داد.