فرارو– هلن ریگن، خبرنگار ارشد میز خبر بخش دیجیتال شبکه جهانی سی‌ان‌ان
به گزارش فرارو به نقل از شبکه سی ان ان، دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، در اقدامی تازه از اجرای دور دیگری از تحریم‌های مرتبط با فروش سوخت‌های فسیلی روسیه جلوگیری کرد؛ تصمیمی که تنها چند روز پیش از اجرایی‌شدن محدودیت‌های پیش‌بینی‌شده در قانونی اتخاذ شد که ماه گذشته به امضای خود او رسیده بود. این تصمیم در شرایطی اعلام شده که روابط ترامپ و ولودیمیر زلنسکی، رئیس‌جمهور اوکراین، رو به وخامت گذاشته، حمایت واشنگتن از کی‌یف با نشانه‌هایی از تزلزل مواجه شده و متحدان اروپایی آمریکا درباره رویکرد کاخ سفید در قبال جنگ اوکراین بیش از گذشته ابراز نگرانی می‌کنند.
تعلیق تحریم‌ها با استناد به منافع ملی آمریکا
ترامپ روز جمعه با صدور یک فرمان اجرایی، اجرای مجموعه‌ای از محدودیت‌های اقتصادی مرتبط با فروش نفت و گاز روسیه را به تعویق انداخت. این محدودیت‌ها در چارچوب قانونی موسوم به «قانون گراهام» پیش‌بینی شده بود؛ قانونی که نام لیندسی گراهام، سناتور پیشین و از منتقدان سرسخت روسیه را بر خود داشت و ماه گذشته به امضای رئیس‌جمهور آمریکا رسید.
بر اساس این قانون، واشنگتن می‌توانست بر کالاهای وارداتی از پنج کشور بزرگ خریدار نفت خام یا گاز روسیه، تعرفه‌هایی تا سقف ۱۰۰ درصد اعمال کند. هدف از این اقدامات، افزایش فشار اقتصادی بر کشورهایی بود که خرید انرژی روسیه به تأمین درآمدهای کرملین و ادامه جنگ این کشور علیه اوکراین کمک می‌کند.
ترامپ در فرمان اجرایی خود اعلام کرد که به کنگره اطلاع داده است صدور معافیت از اجرای این محدودیت‌ها در شرایط کنونی با منافع ملی آمریکا سازگار است. بااین‌حال، کاخ سفید توضیح مشخصی درباره دلایل این تصمیم ارائه نکرد. همچنین مشخص نشده است که معافیت تا چه زمانی ادامه خواهد یافت؛ فرمان تنها تصریح می‌کند که این وضعیت تا زمانی برقرار می‌ماند که دولت آمریکا اقدام دیگری را مناسب تشخیص دهد.
این تصمیم با واکنش انتقادی شماری از قانون‌گذاران آمریکایی از جمله اعضای هر دو حزب روبه‌رو شد. الیزابت وارن، سناتور دموکرات، اقدام ترامپ را شکست قابل پیش‌بینی در رهبری خواند و گفت رئیس‌جمهور با کنارگذاشتن تحریم‌ها، جهت‌گیری موردنظر کنگره برای افزایش فشار بر کرملین را نادیده گرفته است.
دان بایر، نماینده مجلس نمایندگان از ایالت ویرجینیا، نیز این اقدام را خیانت دوباره به شرکای اوکراینی آمریکا توصیف کرد. ریچارد بلومنتال، سناتوری که در تدوین این قانون مشارکت داشت، تأکید کرد که این معافیت‌ها ارتباطی با امنیت ملی آمریکا ندارند.
اختلاف با زلنسکی و اولویت کاهش قیمت انرژی
تعلیق تحریم‌ها در پایان هفته‌ای پرتنش در روابط واشنگتن و کی‌یف صورت گرفت؛ هفته‌ای که نگرانی‌ها درباره احتمال تغییر جهت سیاست آمریکا در قبال جنگ اوکراین را افزایش داد. ترامپ هفته گذشته رهبران اروپایی را با توافقی برای تسهیل صادرات گازوئیل روسیه غافلگیر کرد؛ تصمیمی که زلنسکی آن را موجب احساس خیانت دانست و در داخل آمریکا نیز با انتقادهایی از هر دو حزب مواجه شد.
یکی از محورهای اختلاف، فشار دولت آمریکا بر اوکراین برای توقف حملات به تأسیسات نفتی روسیه است. واشنگتن تلاش می‌کند با کاهش فشار بر بازار انرژی، قیمت سوخت را پیش از انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا پایین بیاورد. اوکراین برای مدتی کوتاه با این درخواست همراهی کرد، اما سپس حملات خود را از سر گرفت. هم‌زمان، روسیه در طول هفته به حملات گسترده علیه زیرساخت‌های انرژی اوکراین ادامه داد.
ترامپ افزایش قیمت سوخت را به جنگ روسیه و اوکراین نسبت داده است؛ رویکردی که می‌تواند توجه افکار عمومی را از جنگ ایران منحرف کند؛ جنگی که بنا بر گزارش، در میان رأی‌دهندگان آمریکایی محبوبیت اندکی دارد. در چنین شرایطی، کاهش قیمت انرژی به یکی از ملاحظات مهم دولت آمریکا تبدیل شده است؛ ملاحظه‌ای که با هدف افزایش فشار اقتصادی بر روسیه در تعارض قرار گرفته است.
تنش بر سر اطلاعات نظامی و سامانه ماهواره‌ای
اختلافات دو کشور به حوزه همکاری‌های نظامی نیز کشیده شده است. گزارش‌هایی درباره کاهش یا توقف اشتراک‌گذاری اطلاعات اطلاعاتی آمریکا با اوکراین منتشر شده، اما ترامپ اعلام کرده است که واشنگتن تبادل اطلاعات با کی‌یف را متوقف نکرده است.
زلنسکی در اوایل هفته گفت پیش از حمله مرگبار موشکی روسیه به یک نیروگاه مهم در کی‌یف و آسیب‌دیدن یک ساختمان مسکونی، هیچ هشدار زودهنگامی از سوی شرکای اوکراین دریافت نشده بود. در همین حال، محدودیت‌های اعمال‌شده بر نسخه نظامی سامانه اینترنت ماهواره‌ای استارلینک متعلق به ایلان ماسک، ارتش اوکراین را با اختلالاتی روبه‌رو کرد. مقام‌های اوکراینی اعلام کردند که این محدودیت‌ها بر عملیات پهپادی، سامانه‌های هشدار زودهنگام، ارتباطات نظامی، شناسایی و پشتیبانی لجستیکی در خطوط مقدم تأثیر گذاشته است. زلنسکی روز جمعه گفت عملکرد استارلینک بهبود یافته، اما خدمات آن هنوز به‌طور کامل به وضعیت پیشین بازنگشته است.
ترامپ روز پنجشنبه در مصاحبه‌ای با شبکه نیوزمکس، زلنسکی را هدف انتقاد قرار داد و گفت تعامل با رئیس‌جمهور اوکراین را دشوارتر از تعامل با ولادیمیر پوتین می‌داند؛ اظهارنظری که بر نگرانی‌ها درباره آینده روابط دو کشور افزود.
کمبود موشک‌های پاتریوت و حمایت دوباره اروپا
هم‌زمان با افزایش تنش‌های سیاسی، توان دفاعی اوکراین نیز با فشار روبه‌رو شده است. شبکه سی‌ان‌ان گزارش داده که کی‌یف ذخایر موشک‌های رهگیر سامانه پدافندی پاتریوت ساخت آمریکا را به پایان رسانده است. این موشک‌ها از معدود تسلیحاتی هستند که توانایی مقابله با موشک‌های بالستیک را دارند و زلنسکی بارها از دشواری تأمین ذخایر بیشتر آن‌ها سخن گفته است. این کمبود در شرایطی رخ می‌دهد که روسیه همچنان حملات موشکی و پهپادی ویرانگری علیه نیروگاه‌ها و دیگر زیرساخت‌های انرژی اوکراین انجام می‌دهد.
در مقابل، رهبران اروپایی بار دیگر حمایت خود از زلنسکی را به نمایش گذاشته‌اند. رئیس‌جمهور اوکراین روز جمعه در نشستی در بلژیک، با اشاره‌ای غیرمستقیم به اختلافاتش با ترامپ، از «رهبران واقعی» اروپا تمجید کرد.
تعلیق تحریم‌های مرتبط با انرژی روسیه، اختلافی اساسی میان اولویت‌های اقتصادی و سیاسی دولت ترامپ و سیاست مهار روسیه را آشکار کرده است. درحالی‌که کاخ سفید بر کاهش قیمت سوخت و مدیریت پیامدهای داخلی جنگ‌ها تمرکز دارد، منتقدان این رویکرد را عاملی برای تضعیف فشار بر کرملین و کاهش اطمینان اوکراین به حمایت آمریکا می‌دانند. هم‌زمان، تلاش اروپا برای افزایش تحریم‌ها نشان می‌دهد که درون ائتلاف غربی درباره چگونگی و میزان فشار بر مسکو، شکاف‌هایی جدی شکل گرفته است؛ شکاف‌هایی که می‌تواند بر توان اوکراین برای ادامه جنگ و هماهنگی متحدانش تأثیر بگذارد.