به گزارش ایرنا، برداشت انار در باغات استان قزوین که از روزهای اخیر آغاز شده تنها یک فعالیت کشاورزی نیست بلکه نمایشی از پیوند عمیق انسان با طبیعت است، امسال ۳۸۰ هکتار از اراضی کشاورزی در مناطق «لات» (الموت غربی) و «سنگان و آلتین‌کش» (طارم سفلی) زیر بار محصولی رفته که کارشناسان جهاد کشاورزی تولیدی بیش از ۲ هزار تُن را برای آن پیش‌بینی کرده‌اند و باغداران این دیار ثمره صبر یک‌ساله‌شان را در ضیافتی سرخ از دل شاخه‌ها جدا می‌کنند.
در قاموس کشاورزان الموت و طارم درخت انار آبرو است، جایی که در دشت‌های پهناور و با چاه‌های عمیق و آب‌های زیرزمینی دست‌یافتنی کشاورزی می‌شود باغداران در سنگان و آلتین‌کش با صخره و شیب‌های تند منطقه دست و پنجه نرم می‌کنند و درخت انار در این خاک‌های سخت گویی نمادی است از استقامتی که با کمترین توقع از منابع آبی ریشه در سنگ دوانده و کام زمستان‌های سخت را با دانه‌هایی شیرین و ملسش، شیرین می‌کند.
تنوع ارقام در این منطقه از «ملس ساوه» گرفته تا انارهای ترش کوهپایه‌ای و رقم مرغوب «شیرین سنگان» این منطقه را به یکی از ذخایر ژنتیکی و تنوع‌بخشی باغبانی استان بدل کرده، امسال اما پیش‌بینی تولید ۲ هزار تن انار، تنها یک عدد نیست حکایتی است از نبرد دست‌های پینه‌بسته با آفت‌ها و خشکسالی.
کابوس «کرم گلوگاه» و سکوت سنگین دلال‌ها
اما این قاب زیبا سایه‌روشنی نیز دارد، در میان هیاهوی انارچینی صدای گلایه باغداران کهنه‌کاری چون «مشهدی‌حسن» بلند است، آنها با دو دشمن دیرینه در جنگ‌اند یکی «کرم گلوگاه» که بی‌رحمانه خواب راحت را از چشمان باغداران منطقه ربوده و با سوراخ کردن زره سفت انار سود سالانه را به باد می‌دهد و دیگری «دلال»؛ موجودی نامرئی که با جعبه‌های بی‌نام‌ونشان ثمره یک‌سال عرق باغدار را به تاراج می‌برد.
درد دل باغداران طارم سفلی و الموت عمیق است، مشهدی حسن یکی از باغداران که عمر خود را در راه تولید گذاشته می‌گوید «زحمت از ما سود از دلال»، وقتی انار با بهترین کیفیت در پای درخت تولید می‌شود اما به دلیل فقدان بِرندسازی و زنجیره بسته‌بندی با نازل‌ترین قیمت توسط واسطه‌ها خریداری و در بازارهای دیگر به نام‌های دیگر عرضه می‌شود و اینجاست که هویت انار قزوین گم می‌شود.
محمد پیله‌فروش، مدیر امور باغبانی سازمان جهاد کشاورزی استان قزوین نیز در این رابطه و در گفت و گو با خبرنگار ایرنا بر زخمی کهنه انگشت میگذارد «خام‌فروشی».
وی معتقد است: مدل تازه‌خوری دیگر پاسخگوی اقتصاد کشاورزی مدرن نیست، راه حل آن در تکمیل «زنجیره ارزش» نهفته است، یعنی گذار از فروش فله‌ای به سمت ایجاد پایانه‌های سورتینگ، بسته‌بندی‌های شکیل و صنایع تبدیلی.
وی اضافه می‌کند: تصور کنید اگر بخشی از این ۲ هزار تن انار، در همان طارم و الموت به رُب‌های سنتی، کنسانتره‌های طبیعی یا محصولات جانبی تبدیل شود چه ارزش افزوده‌ای نصیب مردم منطقه خواهد شد.
پیله فروش ادامه داد: بِرندسازی «انار الموت و طارم سفلی» می‌تواند این محصول را از یک کالای فصلی گذرا به یک برند صادراتی جهانی تبدیل کند.
فصل سرخ؛ فصلی برای تامل
برداشت انار در قزوین، تنها یک فرآیند کشاورزی نیست بلکه آیینی هزار ساله است، پیوندی میان انسان، سنگ، آب و آفتاب و وقتی انارها یکی‌یکی از شاخه‌ها جدا می‌شوند و در سبدها جای می‌گیرند در واقع امیدهای خانواده‌های روستایی را به نمایش میگذارد.
امسال اما در ضیافت سرخ انارچینی، کشاورزان بیش از هر زمانِ دیگری نیازمند حمایت‌های زیرساختی هستند، البته نه فقط برای مبارزه با آفات، بلکه برای کوتاه کردن دست واسطه‌ها، بایستی کاری کرد که عطر انار قزوین نه تنها در جاده‌های پرپیچ‌وخم طارم که در بازارهای جهانی نیز بپیچد.
پاییز امسال، فصل سرخِ روزگار یاقوت سرخ طارمی‌هاست، فصلی که بایستی به احترام دستان پینه‌بسته و استقامت باغداران کوهستان طارم و الموت تا کام همگان به حرمت این یاقوت‌های سرخ، شیرین بماند.
براساس آمار، بیشترین سطح باغات انار استان در شهرستان قزوین قرار دارد، این باغ‌ها در مناطق مختلفی از جمله حاشیه رودخانه شاهرود در مناطق «لات» رودبار الموت غربی و همچنین روستاهای «سنگان»، «دلجک»، «قوشچی»، «قلالو» و «آلتین‌کُش» طارم سفلی پراکنده‌اند.
ملس ساوه، ملس شیرین سنگان، سفید سنگان، شاه‌بار، قره‌گل و انار تُرش از مهمترین ارقام انار کشت شده در استان هستند که طی سال‌های اخیر کشت این محصول در اراضی شیب‌دار مناطق مستعد نیز توسعه یافته است.