قرار بود هفدهم دیماه، سوت آغاز نوزدهمین دوره جام ملتهای آسیا در عربستان به صدا درآید؛ تورنمنتی با حضور ۲۴ تیم، ۵۱ مسابقه و هشت ورزشگاه در سه شهر ریاض، جده و الخبر. حالا، اما بهجای شمارش معکوس برای بزرگترین جشن فوتبال آسیا، پرسشی نگرانکننده مطرح شده است: آیا جنگ و ناامنی در خاورمیانه میتواند جام ملتهای ۲۰۲۷ را یک سال به تعویق بیندازد؟
بر اساس گزارش رسانه عربی Goal.com در ۱۳ اکتبر، حملات اخیر به فرودگاه بینالمللی ملک خالد ریاض و افزایش نگرانی درباره امنیت تیمها، بحث تعویق مسابقات را به جریان انداخته است. این رسانه به نقل از گزارشهای استرالیایی نوشته اگر تنشها ادامه پیدا کند، انتقال مسابقات به ابتدای سال ۲۰۲۸ یکی از گزینههای احتمالی خواهد بود؛ چراکه جابهجایی میزبانی در فاصله کوتاه باقیمانده، چالشهای اجرایی بزرگی دارد.
ماجرا زمانی حساستر شد که روزنامه گاردین در گزارشی، نگرانی بازیکنان و نهادهای فوتبالی درباره امنیت عربستان را بازتاب داد. ریاض قرار است میزبان ۳۱ مسابقه، از جمله فینال باشد و همین موضوع، تحولات امنیتی پایتخت عربستان را مستقیما به سرنوشت رقابتها گره زده است.
در استرالیا، اتحادیه بازیکنان حرفهای خواستار ارزیابی مستمر خطرات امنیتی شده است. بو بوش، مدیر اجرایی این اتحادیه تأکید کرده که امنیت بازیکنان، تماشاگران و عوامل اجرایی باید در مرکز تصمیمگیری برای برگزاری مسابقات قرار گیرد. این موضع البته به معنای اعلام انصراف تیم ملی استرالیا نیست.
در ژاپن نیز نگرانیها افزایش یافته است. فدراسیون فوتبال این کشور پیشتر بهدلیل مسائل امنیتی از حضور در رقابتهای جام جهانی فوتبال الکترونیکی در عربستان صرفنظر کرده بود؛ اتفاقی که به گمانهزنی درباره تصمیم احتمالی ژاپن برای جام ملتهای آسیا دامن زده است. بااینحال، هنوز انصراف رسمی ژاپن از مسابقات ۲۰۲۷ تأیید نشده است.
بااینحال، یک گزارش متفاوت از رسانه عربی «وینوین» تصویر پیچیدهتری ارائه میدهد. این رسانه به نقل از یک مقام مسئول در فدراسیون فوتبال استرالیا نوشت که این کشور نه درخواست میزبانی جایگزین داده و نه نگرانیهای مطرحشده درباره انصرافش را تأیید کرده است.
نکته مهم اینکه سایه بحران پیشتر هم بر برنامهریزی جام ملتها افتاده بود. در مارس ۲۰۲۶، کنفدراسیون فوتبال آسیا مراسم قرعهکشی مسابقات را بهدلیل پیامدهای جنگ منطقهای به تعویق انداخت؛ تصمیمی که نشان داد تحولات خاورمیانه میتواند حتی برنامههای رسمی AFC را تغییر دهد. قرعهکشی سرانجام در ماه میبرگزار شد.
با وجود این تحولات، عربستان همچنان برای میزبانی آماده میشود. کنفدراسیون فوتبال آسیا دو هفته پیش، از پیشرفت مراحل اجرایی و آمادگی برگزارکنندگان تمجید کرده بود و تقویم رسمی فدراسیون فوتبال عربستان نیز هنوز تاریخ هفتم ژانویه تا پنجم فوریه ۲۰۲۷، برابر با ۱۷ دی تا ۱۶ بهمن ۱۴۰۵ را نشان میدهد.
تعویق یکساله، در صورت وقوع، فقط تغییر یک تاریخ نخواهد بود؛ برنامه آمادهسازی ۲۴ تیم ملی، قراردادهای تجاری، حق پخش تلویزیونی و تقویم باشگاهی فوتبال آسیا را تحت تأثیر قرار میدهد.
فعلاً سه سناریو مطرح است: برگزاری مسابقات طبق برنامه با تدابیر امنیتی بیشتر، انتقال میزبانی به کشوری دیگر یا تعویق رقابتها تا سال ۲۰۲۸.
جام ملتهای آسیا هنوز لغو نشده یا به تعویق نیفتاده است، اما اکنون سرنوشت مهمترین تورنمنت فوتبال قاره، بیش از هر زمان دیگری به تحولات امنیتی خاورمیانه وابسته به نظر میرسد.
درخواست قلعهنویی از تاج؛ قراردادها را امضا کن
مهدی تاج و امیر قلعهنویی درجلسهای سه ساعته درباره مسائل مختلف از جمله بازیها، اردوی نهایی تیم ملی، وضعیت بازیکنان و همینطور وضعیت قرارداد مربیان صحبت کردند. امیر قلعهنویی با اینکه در مصاحبههای اخیر خود گلایهای از فدراسیون فوتبال نکرده، اما در محافل دوستانه تاکید کرده از وضعیت موجود به هیچ وجه راضی نیست. تیم ملی در دو سال گذشته اردوها و بازیهای خوبی برگزار نکرده و این مساله در کنار امضا نشدن قرارداد کادر فنی برای جام ملتها باعث ناراحتی مربیان تیم ملی و نارضایتی قلعهنویی شده است. همچنین برنامه پیش روی تیم ملی برای قلعهنویی اهمیت زیادی دارد. او از تاج درخواست کرده تا اردوی نهایی پیش از جام ملتها مدت طولانیتری داشته باشد و تیم ملی بتواند در یکی از کشورهای عربی با آبی و هوایی نزدیک به عربستان اردوی خوبی برگزار کند. درخواست قلعهنویی از رئیس فدراسیون حمایت همه جانبه بوده و تاج هم در جلسهشان تاکید کرد تا آنجا که بتواند حمایت میکند.
قلعهنویی: در جام ملتها بهتر از جام جهانی خواهیم بود!
امیر قلعهنویی بعد از تجربه تلخ وعده صعود دو مرحلهای در جام جهانی و افزایش فشارها، حالا برای جام ملتها کاملا باتجربه شده است! او با وجود توقعات برای قهرمانی تیمملی، به هیچکس قول موفقیت و حتی رسیدن به فینال نداده است. اخیرا بعضی از اعضای هیات رئیسه اعلام کردند توقع این است که تیم ملی قهرمان جام ملتها شود، اما قلعهنویی به تاج و فدراسیون هیچ قولی نداده است. او در مصاحبه اخیرش نیز با پافشاری روی این مساله گفت: «من قول قهرمانی ندادهام.» البته رسانهها بعد از این اظهارنظر قلعهنویی او را تحت فشار گذاشتهاند. سرمربی تیم ملی هم برای اینکه آنها را کمی آرامتر کند، گفت: «تیم ملی برای جام ملتهای آسیا با توان مضاعفی آماده خواهد شد و عملکرد ایران در این تورنمنت از جام جهانی و جام ملتهای قبلی بهتر خواهد بود. تیم ملی به مسئولیت ویژه خود برای این مسابقات آگاه است و برای حضور در جام ملتها لحظهشماری میکنیم.»