به گزارش خبرنگار تشکلهای دانشجویی «خبرنامه دانشجویان ایران»؛ رضا شکری با اشاره به نقش کربلا در تداوم هویت و تمدن شیعه اظهار کرد: در تاریخ تشیع، کربلا یکی از مهمترین پایههای تداوم هویت و تمدن شیعه بوده است. پس از عاشورا، شهادت امام حسین (ع) و مسئله خونخواهی او در حافظه شیعیان باقی ماند و در نسلهای مختلف بازتولید شد. مجالس عزاداری، روایت عاشورا و آیینهای مربوط به محرم باعث شدند کربلا در زندگی دینی و اجتماعی شیعیان حضور مستمر داشته باشد. به این ترتیب، یک واقعه تاریخی به حافظهای مشترک تبدیل شد که نسلهای مختلف شیعه را به یکدیگر و به گذشته تاریخی خود پیوند داد.
وی افزود: رابطه کربلا با تداوم تمدن شیعه را میتوان در همین استمرار حافظه تاریخی مشاهده کرد. در دورههای مختلف، شرایط سیاسی و اجتماعی شیعیان تغییر کرد، اما یاد امام حسین (ع) و کربلا همچنان حفظ شد. خونخواهی امام حسین (ع) نیز در این میان جایگاه مهمی پیدا کرد و به یکی از مفاهیمی تبدیل شد که یاد عاشورا و مطالبه عدالت را در حافظه شیعیان زنده نگه داشت. از این منظر، استمرار یاد کربلا و خونخواهی امام حسین (ع) یکی از عوامل مهم در حفظ هویت و تداوم تاریخی تمدن شیعه بوده است.
دبیر انجمن اسلامی دانشجویان دانشگاه امیرکبیر با اشاره به پیوند انقلاب اسلامی با فرهنگ عاشورا تصریح کرد: انقلاب اسلامی نیز در شکلگیری هویت خود ارتباط مستقیمی با فرهنگ کربلا برقرار کرد. در ادبیات و فرهنگ انقلاب، مفاهیمی مانند شهادت، ایستادگی، ظلمستیزی و فداکاری با واقعه عاشورا پیوند خوردند. کربلا به یکی از منابع اصلی برای فهم و روایت انقلاب تبدیل شد و بسیاری از مفاهیم سیاسی و اجتماعی انقلاب در نسبت با عاشورا و امام حسین معنا پیدا کردند.
شکری ادامه داد: این پیوند باعث شد فرهنگ شهادت در انقلاب اسلامی جایگاه ویژهای پیدا کند. شهید در این فرهنگ بهعنوان فردی معرفی میشود که جان خود را در مسیر یک آرمان فدا کرده و یاد او باید در حافظه جامعه باقی بماند. همان الگویی که در فرهنگ شیعه با یاد امام حسین (ع) و شهدای کربلا استمرار پیدا کرد، در روایت انقلاب اسلامی نیز درباره شهدای انقلاب و جنگ و شخصیتهای محوری آن مورد استفاده قرار گرفت.
وی با بیان اینکه میان تداوم تمدن شیعه پس از کربلا و تداوم هویت انقلاب اسلامی ارتباط وجود دارد، گفت: کربلا برای شیعه به یک حافظه تاریخی زنده تبدیل شد و این حافظه در طول قرنها بازتولید شد. انقلاب اسلامی نیز برای حفظ روایت تاریخی خود به حافظهای نیاز دارد که وقایع، شخصیتها و شهدای آن را برای نسلهای بعد حفظ کند.
این فعال دانشجویی با اشاره به جایگاه رهبر شهید انقلاب اسلامی در حافظه تاریخی انقلاب اظهار کرد: رهبر شهید انقلاب اسلامی، شهید سید علی خامنهای را میتوان شاخصترین شهید انقلاب اسلامی نامید که شهادت او میتواند در روایت تاریخی انقلاب جایگاه مهمی پیدا کند. در چنین روایتی، یاد شهادت او، بازخوانی زندگی و دیدگاههایش و حفظ پیوند جامعه با آرمانهایی که به او نسبت داده میشود، بخشی از حافظه تاریخی انقلاب خواهد بود؛ اما این نوع نگاه، حداقلی است.
شکری در ادامه با تأکید بر نقش حفظ فضای خونخواهی در تداوم تمدن شیعه و انقلاب اسلامی بیان کرد: کربلا با حفظ یاد خونخواهی امام حسین (ع)، تداوم یک حافظه تاریخی را در میان شیعیان ممکن کرد و این حافظه به استمرار هویت و تمدن شیعه کمک کرد. یعنی حفظ فضای خونخواهی امام حسین (ع)، تمدن شیعه را حفظ کرد و حاشیه امنیت بیشتری برای امامان بعدی ایجاد کرد. حفظ فضای خونخواهی و انتقام رهبر شهید نیز ضامن حفظ تمدن انقلاب اسلامی است و اگر این فضا حفظ نشود و تضعیف شود، رهبران بعدی نیز امنیت نخواهند داشت و این مهم، تمدن جمهوری اسلامی را به خطر میاندازد.
وی در پایان خاطرنشان کرد: در این زمینه، هر مسئولی که این فضا را تضعیف کند، اصل جمهوری اسلامی را تضعیف میکند، امنیت رهبر حی و زنده را از بین میبرد و فضا را برای اقدامات بیشتر دشمنان علیه جمهوری اسلامی مهیا میکند. به همین دلیل، وظیفه همه ما زنده نگه داشتن خونخواهی امام شهید، به هر شکل و در هر مکانی است. از خانه و خانواده تا محیط کار و دانشگاه و مدرسه و... را باید تغییر داد و این کار میتواند از یک پرچم سرخ شروع شود.