دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، روزگذشته با حمله‌ای بی‌سابقه به زلنسکی، همتای اوکراینی خود، خواستار تغییر رهبری اوکراین شد و او را مسئول افزایش قیمت سوخت در آمریکا دانست.
این اظهارات در حالی مطرح می‌شود که آمریکا خود درگیر جنگی فرسایشی با ایران است که از هشت ماه پیش آغاز شده و به اعتراف تحلیلگران، عامل اصلی جهش قیمت انرژی در بازارهای جهانی بوده است. آنچه ترامپ انجام می‌دهد، یک «فرار رو به جلو» است: جابه‌جایی مسئولیت بحرانی که ریشه در تصمیم خود او برای حمله به ایران دارد.

ترامپ روز شنبه در جمع خبرنگاران در کاخ سفید گفت: «زلنسکی می‌توانست این جنگ را بارها و بارها حل و فصل کند. او انتخاب می‌کند که این کار را نکند.» او افزود: «فکر می‌کنم وقت آن رسیده که اوکراین رئیس‌جمهور جدیدی داشته باشد. پیشنهاد می‌کنم اوکراین رهبر جدیدی انتخاب کند که بتواند توافق کند، چون به دلایلی، زلنسکی هرگز توافق نمی‌کند.»

ترامپ همچنین مستقیماً به حملات اوکراین به پالایشگاه‌های روسیه اشاره کرد و گفت: «زلنسکی می‌خواهد برای جهان مشکل ایجاد کند. او می‌خواهد با حمله به پالایشگاه‌های روسیه برای کشاورزان ما مشکل ایجاد کند.» او تأکید کرد: «به او گفتیم هر کاری می‌خواهی با روسیه بکن، اما به پالایشگاه‌ها حمله نکن، چون این یک مشکل جهانی است... و او بهتر است این کار را متوقف کند.»

مسکو: «سخنان تاریخی»

دیمیتریف، فرستاده ویژه کرملین، اظهارات ترامپ را «محوری و تاریخی» خواند و گفت ترامپ «به جمع کسانی می‌پیوندد که معتقدند اوکراین به رهبری نیاز دارد که واقعاً بر صلح متمرکز باشد، نه بر سیاست جنگی زلنسکی.» این استقبال صریح مسکو نشان می‌دهد که کرملین اظهارات ترامپ را در راستای منافع خود ارزیابی می‌کند.

کی‌یف: «زلنسکی از حمایت مردم برخوردار است»

آندری سیبیها، وزیر خارجه اوکراین، در پاسخ گفت زلنسکی «از حمایت مردم اوکراین برخوردار است و آن‌ها حق دارند تصمیم بگیرند. اظهارات از خارج تنها تأیید می‌کند که او کار خود را به خوبی انجام می‌دهد.»

زلنسکی پیش‌تر در واکنش به توافق ترامپ-پوتین برای خرید دیزل روسی گفته بود: «معتقدم تیم ما صرفاً به عنوان یک سرپوش استفاده می‌شود و این قطعاً منصفانه نیست. این certainly روشی نیست که شرکا باید با یکدیگر رفتار کنند.» او این توافق را «تصمیمی ضعیف» خواند.

آیا حمله به پالایشگاه‌های روسیه واقعاً قیمت نفت را بالا برده است؟

ترامپ در ۵ اکتبر در فضای مجازی نوشت: «چیزی که قیمت بنزین را بالا می‌برد دیگر تنگه هرمز نیست... بلکه کلمه پالایشگاه است؛ جایی که پالایشگاه‌های روسیه توسط اوکراین منفجر می‌شوند.» اما آیا این ادعا با واقعیت‌های بازار همخوانی دارد؟

آژانس بین‌المللی انرژی (IEA) تأیید کرده که حملات پهپادی اوکراین به پالایشگاه‌های روسیه، صنعت پالایش این کشور را به‌شدت آسیب زده است. در هشت ماه نخست ۲۰۲۶، پهپادهای اوکراینی به‌طور میانگین هر سه روز یک بار به یک پالایشگاه روسی حمله کرده‌اند و تولید پالایشگاه‌های روسیه در ژوئن ۲۰۲۶ نسبت به سال قبل ۳۰ درصد کاهش یافته است. تا اواخر اوت ۲۰۲۶، تنها پنج پالایشگاه بزرگ روسیه از حملات اوکراین در امان مانده بودند.

مسکو در ژوئیه صادرات دیزل را ممنوع کرد و این ممنوعیت را تا سپتامبر تمدید کرد، که به گفته IEA، عرضه را از بازار جهانی — که پیش‌تر نیز تنگ بود — حذف کرد. در فوریه ۲۰۲۶، صادرات ترکیبی دیزل و گازوئیل از خلیج فارس و روسیه حدود ۴۵ درصد تجارت دریایی جهانی را تشکیل می‌داد.

با این حال، تحلیلگران تأکید می‌کنند که عامل اصلی بحران انرژی، جنگ آمریکا با ایران و بسته شدن تنگه هرمز است. راشل زیامبا، پژوهشگر ارشد مرکز امنیت آمریکای جدید، به الجزیره گفت: «درگیری‌های جاری با ایران و جنگ روسیه و اوکراین یکدیگر را تقویت می‌کنند و بازارهای فرآورده‌های نفتی را مختل کرده‌اند، اما جریان‌های خاورمیانه هنوز بسیار دور از حالت عادی هستند.» او افزود: «آسیب به پالایشگاه‌های روسیه وضعیت را بدتر می‌کند، اما مسئله اصلی همچنان جریان‌های پرنوسان خاورمیانه و دشواری بیشتر در خارج کردن فرآورده‌های نفتی است.»

صادرات روزانه از تنگه هرمز از زمان آغاز جنگ ۹۷ درصد سقوط کرده است. این آمار به‌روشنی نشان می‌دهد که ادعای ترامپ مبنی بر اینکه «تنگه هرمز دیگر مشکل نیست» با واقعیت فاصله چشمگیری دارد.

توافق دیزل با روسیه؛ تلاش برای مهار قیمت‌ها ترامپ در ۹ اکتبر اعلام کرد با ولادیمیر پوتین به توافق رسیده که آمریکا و سایر کشورها نزدیک به پنج میلیون تن دیزل روسی در ماه‌های آینده وارد کنند. این توافق شامل تعلیق موقت تحریم‌های آمریکا بر صادرات دیزل روسیه تا آوریل ۲۰۲۷ است. وزارت خزانه‌داری آمریکا مجوز عمومی صادر کرد که واردات دیزل روسی را تا ۷ آوریل ۲۰۲۷ مجاز می‌کند.

این توافق با واکنش منفی شدید متحدان اروپایی اوکراین مواجه شد. نخست‌وزیر سوئد از توافق واشینگتن و مسکو ابراز تأسف کرد و مقام‌های آلمان بر پایبندی خود به تحریم‌ها تأکید کردند. آنتونی آلبانیزی، نخست‌وزیر استرالیا، نیز طرح ترامپ-پوتین برای عرضه دیزل را رد کرد.

فرار رو به جلوی ترامپ

روزنامه ایندیپندنت در تحلیلی نوشت: «ترامپ روز دوشنبه در یک پست Truth Social تلاش کرد مسئولیت قیمت‌های سرسام‌آور سوخت را از جنگ خودش با ایران به حملات اوکراین به پالایشگاه‌های روسیه منتقل کند — در حالی که جنگ ایران و توقف تنگه هرمز همچنان بدون پایان مشخص ادامه دارد.» روزنامه دیلی‌بیست نیز نوشت: «مقصر بدیهی، جنگ هفت‌ماهه ترامپ با ایران است که گلوگاه عرضه بین‌المللی ایجاد کرده و قیمت نفت را به بالاترین حد تاریخی رسانده است. ترامپ اما تلاش می‌کند دست‌های خود را بشوید و انگشت اتهام را به سمت اوکراین و کالیفرنیا بگیرد.»

۶۱ درصد رأی‌دهندگان نگران قیمت بنزین

نظرسنجی فاکس نیوز نشان می‌دهد ۶۱ درصد رأی‌دهندگان ثبت‌نام‌شده، قیمت بنزین را «مشکل عمده» خانوار خود می‌دانند، در حالی که این رقم دو سال پیش ۴۸ درصد بود. اکونومیست گزارش داده که برتری انتخاباتی دموکرات‌ها با حدود دو هفته تأخیر، همزمان با تغییرات قیمت بنزین افزایش یافته است. بلومبرگ نیز نوشت: «قیمت بنزین از آغاز دوره دوم ترامپ از حدود ۳ دلار به بالای ۴ دلار رسیده — رکوردی برای این موقع از سال — و برای جمهوری‌خواهان که به دنبال حفظ کنترل هر دو chamber کنگره در انتخابات نوامبر هستند، مشکلی جدی ایجاد کرده است.»

اعتراف تلویحی ترامپ

ترامپ در ۸ اکتبر اعلام کرد که تا پیش از انتخابات ۳ نوامبر به ایران حمله نخواهد کرد. CNN این تصمیم را «اعتراف تلویحی به آسیب‌هایی دانست که جنگ به امیدهای جمهوری‌خواهان وارد می‌کند.» ایران ظاهراً موفق شده از انتخابات میان‌دوره‌ای برای وارد کردن فشار سیاسی بر ترامپ استفاده کند، اما نتوانسته این فشار را به عقب‌نشینی ترامپ و پایان جنگ به شرایط تهران تبدیل کند.

آنچه ترامپ انجام می‌دهد، یک «فرار رو به جلو» کلاسیک است: وقتی نمی‌تواند بحرانی را که خود ایجاد کرده حل کند، مقصر را جای دیگری جستجو می‌کند. اما این استراتژی در آستانه انتخابات میان‌دوره‌ای ۳ نوامبر با یک مشکل اساسی روبه‌روست: رأی‌دهندگان آمریکایی به‌طور فزاینده‌ای هزینه‌های جنگ ایران را در پمپ بنزین‌های محله خود احساس می‌کنند و به‌سختی می‌توان آن‌ها را متقاعد کرد که زلنسکی — که کشورش مورد تهاجم روسیه قرار گرفته — مسئول گرانی بنزین در آمریکاست. نظرسنجی‌ها نشان می‌دهد که اکثریت آمریکایی‌ها ترامپ را مسئول مستقیم افزایش قیمت بنزین می‌دانند و این واقعیت ساده، به‌سادگی با مقصرتراشی قابل تغییر نیست.