به گزارش «راهبرد معاصر»؛ برزیلی‌ها برای انتخاباتی که مشخص خواهد کرد آیا لوئیز ایناسیو لولا داسیلوا، رئیس جمهور چپ‌گرای فعلی برای چهارمین دوره تاریخی پیروز خواهد شد یا خیر، به پای صندوق‌های رأی رفته اند. رقیب لولا، فلاویو بولسوناروست که خود را نسخه‌ای میانه‌روتر از پدرش، ژایر بولسونارو رئیس جمهور سابق می پندارد. بولسونارو، افراط‌گرای راست افراطی و در حال حاضر به جرم تلاش برای کودتا به ۲۷ سال زندان محکوم شده است.
مداخله جدی ترامپ در سیاست برزیل تابستان گذشته آغاز شد، زمانی که برادر بولسونارو وی را متقاعد کرد تعرفه‌های ۵۰ درصدی بر واردات برزیل اعمال کند
رقابت انتخاباتی بر سر موضوعات اقتصادی، جرم و فساد افزایش یافته است، پس از آنکه تحقیقات در زمینه بانکدار برجسته زندانی نشان داد وی به درخواست فلاویو جونیور، بودجه یک فیلم جدید تبلیغاتی را درباره زندگی بولسونارو پدرش تأمین کرده است.
اگر همانطور که محتمل است، هیچ یک از نامزدها بیش از ۵۰ درصد آرا را کسب نکنند، انتخابات دور دوم ۲۵ این ماه برگزار خواهد شد. طبق نظرسنجی اخیر AtlasIntel Bloomberg، بولسونارو در دور دوم احتمالی ۴۷.۷ درصد آرا را به دست خواهد آورد، در حالی که این رقم برای رئیس جمهور لولا دا سیلوا ۴۷.۶ درصد است.
اکنون سؤال اساسی مطرح می‌شود: ایالات متحده چه خواهد کرد؟ گرچه ترامپ رسماً از بولسونارو حمایت نکرده، اما بدون شک بولسونارو نامزد مورد نظر واشنگتن است. دولت ترامپ پیش تر با دولت لولا دا سیلوا بر سر تجارت، کوبا و ونزوئلا درگیر شده بود و ایالات متحده تمایل خود را برای دسترسی به مواد معدنی کمیاب برزیل پنهان نکرده است.
ترامپ همچنین روابط شخصی با خانواده بولسونارو دارد که عمدتاً به درخواست آنها، ایالات متحده کمپین فشار برای تضعیف دولت لولا دا سیلوا آغاز و نگرانی‌هایی را در زمینه دخالت بیشتر ایجاد کرد.
کمپین فشار اعمال شده به وسیله واشنگتن
مداخله جدی ترامپ در سیاست برزیل تابستان گذشته آغاز شد، زمانی که ادواردو بولسونارو، برادر نامزد فلاویو وی را متقاعد کرد تعرفه‌های ۵۰ درصدی بر واردات برزیل، تحریم‌هایی را علیه یک قاضی دیوان عالی برزیل اعمال و مقام های برزیلی را متقاعد کند محاکمه پدرش را که ترامپ آن را «شکار جادوگر» توصیف کرد، لغو کنند؛ در حالی که کارولین لیویت، سخنگوی کاخ سفید گفت، ایالات متحده امکان دارد به دلیل محاکمه بولسونارو از نیروی نظامی علیه برزیل استفاده کند.
با وجود این، واشنگتن بعداً از آن تحریم‌ها و تعرفه‌ها عقب‌نشینی کرد، گرچه ژوئیه گذشته تعرفه‌های جدید ۳۷.۵ درصدی را بر واردات برزیل وضع کرد و مدعی شیوه‌های تجاری ناعادلانه شد و اشاره اش به سیستم PEXبود؛ سازوکار انتقال پرداخت محبوب که شرکت‌های کارت اعتباری آمریکایی مانند ویزا و مسترکارت را به دلیل از دست دادن هزینه‌های تراکنش خشمگین کرده بود.
ماه مه گذشته، وزارت امور خارجه دو گروه جنایتکار برزیلی را به عنوان سازمان‌های تروریستی دخیل در قاچاق مواد مخدر در منطقه تعیین کرد. خود فلاویو بولسونارو برای متقاعد کردن ترامپ به تعیین این گروه‌ها به عنوان سازمان‌های تروریستی، به دفتر بیضی شکل رفته بود و طبق گزارش‌ها، ترامپ در آن زمان به دستیارانش گفته بود، «ما باید به این افراد کمک کنیم» که اشاره به بولسونارو داشت.
این اقدام بسیاری از ناظران را نگران کرده است، زیرا ترامپ بارها از تهدید «تروریسم دریایی» برای توجیه حملات هوایی مرگبار به قایق‌های مظنون به قاچاق مواد مخدر و ربودن نیکلاس مادورو، رئیس جمهور سابق ونزوئلا استفاده کرده است.
وئیه گذشته، کنسولگری ایالات متحده در سائوپائولو در اقدامی غیرمعمول از انسان رسانه های محافظه‌کار شبکه‌های اجتماعی دعوت کرد تا درباره «آزادی بیان و محیط دیجیتال» بحث کنند
جیمز گرین، استاد بازنشسته مطالعات پرتغالی و برزیلی در دانشگاه براون می‌گوید: اقدامات آمریکا با نگرانی در برزیل مواجه شد، زیرا نشان می‌داد تهدیدات ترامپ فقط رجزخوانی نیست. برزیل همچنین نمی‌خواست ایالات متحده اراده خود را بر این سازمان‌های جنایتکار تحمیل کند، زیرا این موضوع راه را برای بسیاری از راه‌هایی که دولت ترامپ می‌توانست در سیاست داخلی برزیل دخالت کند، باز می‌کرد. گرچه آنها به صراحت نگفتند فلاویو بولسونارو نامزد آنهاست، اما همه این سیگنال‌ها را ارسال کردند که این همان شخصی است که ایالات متحده می‌خواهد انتخاب شود.
گونتر رودزت، استادیار روابط بین‌الملل توضیح می‌دهد: گرچه همه این اقدامات به صراحت با طرحی برای تقویت نامزدی بولسونارو مرتبط نیستند، اما الگوی تجمعی تلاشی برای شکل‌دهی به فضای سیاسی است که انتخابات برزیل در آن برگزار می‌شود.
اگر لولا برنده شود، سؤال این خواهد بود آیا واشنگتن نتیجه را به رسمیت خواهد شناخت یا خیر. ادواردو بولسونارو ماه گذشته در کنفرانس مطبوعاتی در خارج از وزارت امور خارجه گفت، ایالات متحده امکان دارد کاملاً از به رسمیت شناختن انتخابات برزیل خودداری کند.
اگر ایالات متحده این رویکرد را دنبال کند، ترامپ می‌تواند متحدان جدیدی در منطقه به دست آورد. احزاب راست‌گرا در آمریکای لاتین در حال تجدید حیات هستند و پیش تر در آرژانتین، شیلی، اکوادور، پرو و بولیوی به پیروزی‌هایی دست یافته بودند. ترامپ همچنین علنی از نامزدهایی در کلمبیا و هندوراس که در انتخابات خود پیروز شدند، حمایت کرده و ماه گذشته گفته بود: ما افراد زیادی در آرژانتین و جاهای دیگر داریم و بسیاری از آنها انتخاب شده‌اند.
با وجود این، برزیل به سرعت واکنش نشان داد. سازمان اطلاعات برزیل ماه اوت گذشته گزارشی را به سازمان‌های کلیدی دولتی ارسال کرد و در آن نسبت به دخالت احتمالی ایالات متحده در انتخابات هشدار داد. مقام های برزیلی همچنین درخواست‌های ویزا از مقام های وزارت امور خارجه ایالات متحده را رد و عنوان کردند سفرشان با هدف بی‌اعتبار کردن ساختار انتخاباتی برزیل است.
ایالات متحده اقدامات دیگری را نیز برای فشار بر دولت رئیس جمهور لولا انجام داده است. ژوئیه گذشته، کنسولگری ایالات متحده در سائوپائولو در اقدامی غیرمعمول از انسان رسانه های محافظه‌کار شبکه‌های اجتماعی دعوت کرد تا درباره «آزادی بیان و محیط دیجیتال» بحث کنند. گاردین همچنین چند روز پیش گزارش کرد، وزارت امور خارجه ایالات متحده قصد دارد ۱ میلیون دلار به گروه‌هایی در برزیل که با «گسترش بیش از حد قضایی و سانسور به وسیله دیوان عالی برزیل» مخالف هستند، کمک کند.
حزب کارگران به ریاست رئیس جمهور سابق لولا، همچنین از دیوان عالی کشور خواست تا دخالت احتمالی کمپین راکبریج، گروه سیاسی مخفی که به وسیله سرمایه‌گذاران سیلیکون ولی مانند پیتر تیل حمایت می‌شود، بررسی کند. بنا به گزارش‌ها، افراد نزدیک به بولسونارو طرح‌هایی را برای تأمین تعهدات سرمایه‌گذاری از راکبریج و حتی تشکیل شورای فناوری به بولسونارو پیشنهاد داده بودند.
طرح ترامپ نتیجه معکوس خواهد داد؟
مشخص نیست آیا کمپین فشار ایالات متحده به بولسونارو کمک خواهد کرد یا خیر، زیرا بسیاری از برزیلی‌ها این حملات را نقض حاکمیت ملی و استقلال اقتصادی می‌دانند (موضوعاتی که رئیس جمهور لولا از دوران رهبری خود به عنوان رئیس اتحادیه در دهه‌های 1970 و 1980 از آنها حمایت کرده بود). پس از آنکه دولت ترامپ در ژوئیه گذشته تعرفه‌هایی را علیه برزیل اعمال کرد، میزان محبوبیت لولا از 47 درصد در ماه قبل به بیش از 50 درصد افزایش یافت.
کامیلا فیکس، استاد روابط بین‌الملل در دانشگاه فدرال سانتا کاتارینا گفت: اقدامات آمریکا در قبال برزیل، به ویژه تعرفه‌ها، علاقه به ذخایر معدنی کمیاب و انتقاد از سیستم پرداخت BEX، همگی در تقویت ملی‌گرایی در برزیل نقش داشته‌اند.
لولا حتی تاکتیک‌های واشنگتن را به موضوع اصلی رقابت های انتخاباتی خود تبدیل کرد و در تبلیغ جدید انتخاباتی برای رئیس جمهور لولا می‌گوید: فلاویو بولسونارو نامزد ترامپ است و آنچه ترامپ می‌خواهد استعمار برزیل، تصاحب ثروت ما، دزدیدن آینده ما و ویران کردن ماست.
حتی اگر بولسونارو پیروز شود، ترامپ امکان دارد خود را در کنار متحدی بیابد که در تنگنای منافع ملی رقیب و فشارهای سیاسی داخلی قرار دارد. همانطور که آندره‌آ پاگلیارینی و فلیسیانو د ساگیماراس، اعضای غیرمقیم مؤسسه کوئینسی در یادداشت سیاسی اخیر خود استدلال کرده‌اند، دلیلی وجود دارد که باور کنیم ریاست جمهوری بولسونارو امکان دارد به اندازه دلخواه ترامپ با خواسته‌های ایالات متحده، به ویژه در مورد چین، مطابقت نداشته باشد.
در این یادداشت آمده است، «هر دولت برزیلی که آشکارا به سمت ایالات متحده متمایل شود، با محدودیت‌های خاص خود روبرو خواهد شد». پدر فلاویو بولسونارو این موضوع را در دوران ریاست جمهوری خود کشف کرد، زمانی که موضع خصمانه اولیه اش نسبت به پکن جای خود را به الزامات عملی حکومت بر کشوری داد که رابطه اقتصادی آن با چین نمی‌تواند صرفاً تابع مواضع ایدئولوژیک باشد.