به گزارش روز سه شنبه ایرنا، روزنامه کلارین در این گزارش نوشت: درگیری در خاورمیانه، بازارهای انرژی و کود را دگرگون کرده است؛ همچنین افزایش هزینه‌ها مانع دیگری بر سر راه رشد عرضه مواد غذایی برای جمعیت رو به افزایش جهان شده است.
جنگ آمریکا علیه ایران بیش از ۶ ماه است که جریان دارد و به اختلال عمیق در اقتصاد جهانی دامن زده که عمده دلیل آن مسدود شدن تنگه هرمز به دست ایران بوده است؛ آبراهی حیاتی که بیش از ۲۵ درصد تجارت دریایی نفت و همچنین بیش از ۸۰ درصد تجارت بین‌المللی کود شیمیایی از طریق آن انجام می‌شود.
نتیجه این اتفاق افزایش قیمت سوخت در سراسر جهان از جمله آمریکا بوده، کشوری که قیمت سوخت‌های هیدروکربنی در آن از ۲.۸۰ دلار به ازای هر گالن پیش از شروع جنگ(۲۸ فوریه/ نهم اسفند ۱۴۰۴) به ۶ دلار در هر گالن در هفته گذشته رسید و متعاقبا به افزایش تورم منجر شده است.
این وضعیت به بروز بحرانی غذایی با ابعادی کم‌سابقه منجر شده؛ نه به دلیل کمبود عرضه، بلکه به‌دلیل جهش قیمت‌ها؛ و این مسئله به‌ویژه جوامع شمال آفریقا، جنوب صحرای آفریقا و مصر را تحت فشار قرار داده است.
شرایط شباهت زیادی به اتفاقاتی دارد که با آغاز جنگ اوکراین پس از حمله روسیه در ۲۲ فوریه ۲۰۲۲ رخ داد، با این تفاوت عمده که در آن مقطع، تولید غلات اوکراین عملا از بازار جهانی خارج شد؛ در حالی که اوکراین بیش از ۳۰ درصد تولید جهانی را در اختیار داشت.
هم‌اکنون محاسبه‌ای که باید انجام دهیم این است که جمعیت جهان طی ۳۰ سال آینده دوبرابر خواهد شد و از ۷.۵ میلیارد نفر به بیش از ۱۲ میلیارد نفر خواهد رسید و برای تامین غذای این جمعیت، تولید جهانی مواد غذایی باید در همین بازه بین ۴۰ تا ۶۰ درصد افزایش یابد.
البته در نظر گرفتن یک هشدار اساسی ضرورت دارد؛ با روش‌های فعلی تولید، افزایشی با این ابعاد به مصرف بی‌رویه و در نهایت فروپاشی احتمالی منابع سیاره زمین منجر خواهد شد؛ سیاره‌ای که باید آن را یک اکوسیستم درهم‌تنیده با انسجام درونی روشن در نظر گرفت.
به طور خلاصه می‌توان گفت که تحت فشار این ضرورت، موجی عظیم از نوآوری در نظام جهانی کشاورزی و صنایع غذایی در راه است؛ موجی که استفاده گسترده از هوش مصنوعی نیز به آن شتاب خواهد بخشید. هفته‌نامه پزشکی «لنست/ The Lancet»، مرتبط با دانشکده بهداشت عمومی دانشگاه هاروارد، بر این باور است که «مصرف جهانی میوه، سبزیجات و حبوبات باید دوبرابر شود و در عین حال، مصرف گوشت قرمز و شکر باید در همین دوره بیش از ۵۰ درصد کاهش پیدا کند.»
جنگ (علیه) ایران قیمت مواد غذایی در جهان را تا ۳۰ درصد افزایش داده و در عین حال، کاهش شدید عرضه کودهای شیمیایی که در پی بسته‌شدن عملی تنگه هرمز رخ داده، ضربه شدیدی به تولید محصولات کشاورزی و غذایی در سراسر جهان وارد کرده است؛ به‌ویژه در برزیل که بیش از ۸۰ درصد نیاز خود به کود را از واردات تامین می‌کند.
باید این موضوع را روشن کرد که هزینه تولید کودهای شیمیایی به‌شدت نوسان داشته است؛ چرا که این هزینه‌ها از قیمت ماده و نهاده اصلی تولید یعنی گاز طبیعی، از طریق تولید اوره، پیروی می‌کنند. قیمت گاز طبیعی تاکنون در جریان ۶ ماه نخست جنگ (آمریکا علیه ) ایران تقریبا دوبرابر شده است.
بانک جهانی هشدار می‌دهد که هزینه مواد غذایی ۱۷ درصد از مخارج مصرف‌کنندگان در اقتصادهای پیشرفته را تشکیل می‌دهد؛ اما این سهم در اقتصادهای نوظهور دوبرابر یا حتی بیشتر است. این شرایط به طور مشخص در کشورهایی که گرفتار فقر شدید هستند، از جمله کشورهای آفریقای جنوب صحرا، بحرانی‌تر است؛ منطقه‌ای که نسبت هزینه مواد غذایی به درآمد سرانه از ۴۰ درصد فراتر می‌رود.
در میان کشورهای بسیار فقیر و آن‌دسته کشورهایی که بیش از همه از نظام جهانی کنار گذاشته شده‌اند، گروهی موسوم به «دولت‌های ورشکسته یا شکست‌خورده/ Failed States» قرار دارند. در این کشورها شدت درگیری‌های داخلی موجب فروپاشی ساختار دولت شده است و در آنها، ابتدا گروه‌ها و جناح‌های سیاسی جای خالی دولت را پر کرده‌اند و سپس گروه‌های جرایم سازمان‌یافته، شامل گروه‌های به‌شدت مسلح، کنترل را به دست گرفته‌اند؛ هائیتی نمونه امروزی چنین وضعیتی است.
در پایان این مطلب آمده است: اینها تنها بخشی از پیامدهای چرخه جنگ‌هایی است که در اوکراین آغاز شد، به غزه رسید و همچنان با جنگ ایران ادامه دارد.