مجامع و سازمان‌های بین‌المللی وزارت نفت، در هفته گذشته بیشتر بازارهای شاخص گاز روندی کاهشی داشتند. میانگین قیمت تک‌محموله‌های ال‌ان‌جی در شمال شرق آسیا با کاهش ۲ دلار و ۲۶ سنتی به ۲۶ دلار و ۴۰ سنت برای هر میلیون بی‌تی‌یو رسید. میانگین هفتگی قیمت در بازار ان‌بی‌پی انگلیس ۲۴ دلار و ۴۳ سنت و در بازار تی‌تی‌اف هلند ۲۴ دلار و ۶۸ سنت برای هر میلیون بی‌تی‌یو بود. قیمت هنری هاب آمریکا برخلاف دیگر بازارهای شاخص، افزایش ۸ سنتی داشت و به ۳ دلار و ۲ سنت رسید.
اختلال در تردد از تنگه هرمز همچنان یکی از ریسک‌های مهم بازار گاز به شمار می‌رود. قطرانرژی اعلام کرده است نخستین ردیف پروژه توسعه شرق گنبد شمالی در نیمه نخست سال ۲۰۲۷ بهره‌برداری خواهد شد، اما زمان راه‌اندازی ردیف‌های بعدی به شرایط تردد در تنگه هرمز و امکان انتقال تجهیزات مورد نیاز به قطر وابسته است.
به گفته سعد شریده الکعبی، مدیرعامل قطرانرژی و وزیر انرژی قطر، بخشی از تجهیزات مورد نیاز برای توسعه ظرفیت تولید ال‌ان‌جی این کشور به دلیل اختلال در تردد از تنگه هرمز هنوز به قطر نرسیده است.
از سوی دیگر، بر اساس گزارش رویترز، آسیب به تأسیسات راس‌لفان حدود ۱۷ درصد از ظرفیت تولید ال‌ان‌جی قطر را از چرخه خارج کرده است. دو ردیف تولید ال‌ان‌جی آسیب دیده‌اند و تعمیر آنها ممکن است دو تا سه سال زمان ببرد. یک واحد تبدیل گاز به مایعات نیز آسیب دیده است که انتظار می‌رود تعمیر آن در سه ماه نخست سال ۲۰۲۷ پایان یابد.
در چنین شرایطی، تداوم محدودیت‌های تردد در تنگه هرمز می‌تواند بر زمان‌بندی توسعه ظرفیت‌های تازه قطر اثر بگذارد. پروژه جنوب گنبد شمالی نیز قرار است از سال ۲۰۲۸ وارد مرحله تولید شود.
هم‌زمان، پروژه گلدن‌پس ال‌ان‌جی در تگزاس که با سرمایه‌گذاری مشترک قطرانرژی و اگزان‌موبیل اجرا می‌شود، قرار است با راه‌اندازی ردیف‌های دوم و سوم در سال ۲۰۲۷ به ظرفیت کامل برسد. ظرفیت سالانه این پروژه حدود ۱۸ میلیون تن اعلام شده است.
ذخیره‌سازی گاز اروپا در پایین‌ترین حجم فصلی
اروپا در آستانه فصل زمستان با سطحی پایین از ذخیره‌سازی گاز روبه‌روست. میزان پرشدگی مخازن ذخیره‌سازی گاز اتحادیه اروپا حدود ۶۷ تا ۶۸ درصد گزارش شده است که پایین‌ترین حجم ثبت‌شده برای این مقطع از سال و حدود ۱۶ واحد درصد کمتر از میانگین پنج‌ساله است.
دلیل افزایش اهمیت این وضع در آن است که ال‌ان‌جی پس از کاهش شدید صادرات گاز روسیه از مسیر خطوط لوله، به یکی از ارکان اصلی امنیت انرژی اروپا تبدیل شده است.
صادرات ال‌ان‌جی قطر که پیش از بحران به‌طور میانگین حدود ۶ میلیون و ۵۱۰ هزار تن در ماه بود، در ماه اوت به حدود ۷۰ هزار تن کاهش یافت. شرکت شل نیز برآورد کرده است امسال حدود ۳۶ میلیون تن از عرضه ال‌ان‌جی جهان از دسترس بازار خارج شده است.
در همین حال، واردات ال‌ان‌جی اروپا در سال ۲۰۲۵ به رکورد ۱۲۵ میلیون و ۲۰۰ هزار تن رسید و رقابت این منطقه برای تأمین محموله‌های انعطاف‌پذیر، به‌ویژه از آمریکا، با خریداران آسیایی افزایش یافته است.
آسیا میان قیمت بالا و امنیت عرضه
افزایش قیمت ال‌ان‌جی در بازارهای آسیایی از حدود ۱۰ دلار و ۴۰ سنت به بیش از ۲۶ دلار برای هر میلیون بی‌تی‌یو، بخشی از تقاضای چین و هند را کاهش داده است. این کاهش تقاضا در آسیا در هفته‌های اخیر به عاملی برای کاهش فشار بر بازار اروپا تبدیل شده و بخشی از محموله‌های ال‌ان‌جی را به‌سمت پایانه‌های اروپایی سوق داده است.
با وجود الزام اتحادیه اروپا برای رساندن حجم ذخیره‌سازی به ۹۰ درصد، برآورد‌های ارائه‌شده در کنفرانس گَستک نشان می‌دهد ذخیره‌سازی این منطقه ممکن است تا اول نوامبر تنها به حدود ۷۵ درصد برسد.
درنتیجه، نگرانی اصلی بازار اروپا در شرایط کنونی الزاماً کمبود فوری گاز نیست، بلکه کاهش حاشیه امنیت در برابر شوک‌های عرضه و تقاضاست. زمستان سرد یا تداوم اختلال در تنگه هرمز می‌تواند رقابت برای محموله‌های ال‌ان‌جی آمریکا را افزایش دهد و فشار صعودی بیشتری بر قیمت‌ها وارد کند.
قرارداد‌های بلندمدت دوباره مورد توجه قرار گرفتند
در کنار ریسک‌های کوتاه‌مدت، بازار ال‌ان‌جی نشانه‌هایی از بازگشت توجه خریداران به قرارداد‌های بلندمدت را نشان داده است. قرارداد ۲۰ ساله شرکت آمریکایی ونچر گلوبال با شرکت چاینا گاز برای تأمین سالانه ۲ میلیون و ۵۰۰ هزار تن ال‌ان‌جی یکی از نمونه‌های مهم این روند است.
بحران هرمز همچنین رویکرد خریداران آسیایی به امنیت عرضه را تغییر داده است. خریداران آسیایی که سال گذشته ۲۷ درصد از واردات ال‌ان‌جی خود را از مسیر تنگه هرمز تأمین می‌کردند، اکنون به‌سمت قرارداد‌های ۱۵ تا ۲۰ ساله برای تنوع‌بخشی به سبد تأمین خود حرکت کرده‌اند.
درمقابل، خریداران اروپایی به دلیل پایین‌بودن حجم ذخیره‌سازی و نیاز به تأمین فوری، همچنان بیشتر بر خرید‌های تک‌محموله و قرارداد‌های کوتاه‌مدت تمرکز دارند.
با وجود نوسان‌های بازار، شرکت‌های بزرگ انرژی همچنان چشم‌انداز بلندمدت تقاضای ال‌ان‌جی را مثبت ارزیابی می‌کنند. اگزان‌موبیل پیش‌بینی کرده است تقاضای ال‌ان‌جی تا سال ۲۰۵۰ دو برابر شود؛ موضوعی که در کنار توسعه ظرفیت‌های تازه، اهمیت امنیت مسیر‌های حمل‌ونقل و قرارداد‌های بلندمدت را در بازارهای گاز پررنگ‌تر می‌کند.
انتهای پیام/