جام جم آنلاین: شورای المپیک آسیا (OCA) در نشست جمعبندی بازیها، آماری منتشر کرده که تصویری متفاوت از این رویداد بزرگ ارائه میدهد: حدود ۱۱ هزار ورزشکار، ۴۳ رشته ورزشی، ۴۶۹ ماده مدالآور و مهمتر از همه، ۵۴ رکورد جهانی، ۸۹ رکورد آسیایی و ۲۱۲ رکورد بازیهای آسیایی. اعداد وقتی کنار هم قرار میگیرند، نشان میدهند ناگویا فقط یک شهر برگزاری دو هفتهای بازیها نبود؛ یک جشنواره بزرگ ورزشی بود که در آن هزاران نفر برای ثبت نامشان در تاریخ بازیها تلاش میکردند.
۱۱ هزار نفر، برای دو هفته رقابت
اولین عدد بزرگ، تعداد ورزشکاران این رقابتها بود؛ حدود ۱۱ هزار ورزشکار از ۴۵ کشور عضو کمیته ملی المپیک آسیا. اگر مربیان، مدیران تیمها و سایر اعضای کاروانها را هم اضافه کنیم، جمعیت ورزشکاران و همراهان به حدود ۱۷ هزار نفر میرسد.
یعنی در طول این دو هفته، ناگویا عملا میزبان جمعیتی بود که برای چند هفته، زندگیاش با ورزش تعریف میشد؛ صبحهایی که با تمرین آغاز میشد، روزهای پر از مسابقه و شبهایی که با بررسی عملکرد آن روز تمام میشد. اما این تنها بخش ماجرا نبود. حدود ۳۰ هزار داوطلب نیز در برگزاری بازیها نقش داشتند. ۵۰۰۰ داور و مسئول فنی و حدود ۷۰۰۰ خبرنگار و فعال رسانهای هم در این رویداد حضور داشتند. به زبان ساده، اگر تمام این گروهها را کنار هم بگذاریم، با جامعهای حدود ۶۰ هزار نفری مواجه میشویم که به شکل مستقیم در چرخه برگزاری بازیهای آسیایی قرار داشتند.
۴۶۹ بار برای مدال جنگیدند
ناگویا در ۴۳ رشته ورزشی، ۴۶۹ ماده مدالآور داشت. یعنی در طول بازیها صدها بار یک مسابقه به لحظهای رسید که مدالها باید میان نفرات برتر تقسیم میشد. این عدد یک نکته جالب دیگر هم دارد: گستردگی بازیهای آسیایی از نظر تعداد رقابتهای مدالآور، حتی از المپیک هم بیشتر است. در این دوره، رشتههایی مانند پدل و موجسواری نیز برای نخستین بار وارد برنامه بازیهای آسیایی شدند؛ بنابراین ناگویا فقط میزبان رشتههای سنتی قاره نبود؛ بخشی از ورزشهای جدید و در حال رشد را هم به ویترین آسیایی اضافه کرد.
۵۴ بار تاریخ عوض شد
شاید جذابترین عدد کل مسابقات همین باشد: ۵۴ رکورد جهانی. یعنی به طور میانگین، تقریبا هر چند روز یک بار در ناگویا شاهد ثبت رکوردی بودیم که از مرزهای آسیا عبور میکرد و در سطح جهان به ثبت میرسید. مانند رکورد جهانی علی عالیپور که با ثبت مجموع ۳۹۸ کیلوگرم نهتنها طلای بازیهای آسیایی را قطعی کرد، بلکه رکورد جهانی مجموع دسته ۹۵ کیلوگرم را نیز به نام خود ثبت کرد.
اما اگر رکوردهای آسیایی را هم اضافه کنیم، عدد به ۱۴۳ رکورد میرسد؛ ۵۴ رکورد جهانی و ۸۹ رکورد آسیایی؛ و این تمام ماجرا نیست. ورزشکاران حاضر در ناگویا ۲۱۲ رکورد بازیهای آسیایی را نیز جابهجا کردند. در کنار آنها، ۱۱ رکورد جهانی جوانان هم ثبت شد. در مجموع، صدها بار رکوردهای قبلی کنار رفتند تا عدد جدیدی جای آنها بنشیند؛ اعدادی که از این پس بخشی از تاریخ بازیهای آسیایی ناگویا خواهند بود.
اعجوبه ۱۳ ساله
در میان این همه عدد بزرگ، شاید یکی از جذابترین داستانها متعلق به عدد کوچک ۱۳ باشد: «یو زیدی»، شناگر ۱۳ ساله چینی، یکی از چهرههای درخشان این بازیها بود. او سه مدال طلا گرفت و در مسیر این موفقیت، سه رکورد بازیهای آسیایی و یک رکورد آسیایی را شکست.
وقتی بخش بزرگی از ورزشکاران حاضر در ناگویا سالها برای رسیدن به چنین سطحی تلاش کردهاند، ظهور یک ورزشکار ۱۳ ساله در چنین ابعادی، خودش یکی از داستانهای ماندگار این دوره است. یو زیدی در پایان به عنوان یکی از دو ارزشمندترین ورزشکار این بازیها انتخاب شد.
در بخش مردان هم «پوریپول بونسون» تایلندی چنین عنوانی را به دست آورد. او در دو ماده ۱۰۰ و ۲۰۰ متر طلا گرفت و چهار رکورد بازیهای آسیایی و یک رکورد آسیایی ثبت کرد. دو قهرمان، دو کشور، دو رشته متفاوت و یک وجه مشترک: ناگویا برای هر دو به صحنه شکستن رکوردها تبدیل شد.
در همین زمینه بخوانید:
پرونده کاروان ایران با ۵۲ مدال بسته شد
حیرت دنیای ورزش از پسر ۱۳ ساله ۲۱۰ سانتیمتری
ببینید | آذرپیرا با انتقام از آرش یوشیدا فینالیست شد
۴۰ کشور روی سکو رفتند
در ناگویا ۴۵ کشور عضو شورای المپیک آسیا حضور داشتند؛ اما نکته جالب این که ۴۰ کشور و منطقه حداقل یک مدال به دست آوردند. یعنی تقریبا ۹۰ درصد اعضای حاضر در بازیها دستکم یک بار طعم ایستادن روی سکو را چشیدند. در صدر جدول، چینیها با کسب ۱۶۹ طلا، ۸۹ نقره و ۸۳ برنز و مجموع ۳۴۱ مدال، قدرت اول ورزش آسیا باقی ماندند.
اما داستان ژاپن میزبان هم جالب بود. ژاپنیها ۸۳ طلا، ۹۵ نقره و ۹۱ برنز گرفتند؛ مجموعا ۲۶۹ مدال. این بهترین عملکرد تاریخ ژاپن در بازیهای آسیایی از نظر تعداد مدال و طلا بود. ژاپن پیش از این در هیروشیما ۱۹۹۴ به ۲۱۸ مدال رسیده بود، اما ناگویا این عدد را با فاصله قابل توجهی پشت سر گذاشت.
رشد ۱۹ درصدی
بازیهای آسیایی فقط مسابقه و مدال نیست. پشت این رویداد، یک صنعت بزرگ اقتصادی و رسانهای هم وجود دارد. طبق اعلام OCA درآمد حاصل از بازاریابی، اسپانسرینگ و حق پخش تلویزیونی حدود ۱۹ درصد نسبت به بازیهای آسیایی هانگژو افزایش داشته است. یعنی حتی در بخش تجاری نیز ناگویا توانست نسبت به دوره قبلی رشد کند. یکی دیگر از آمارهای جالب، مربوط به مخاطبان بود. رقابتهای هند و پاکستان در رشتههایی مانند کریکت و هاکی از نظر میزان تماشای تلویزیونی و دیجیتال، رکوردهای جدیدی برای بازیهای آسیایی به ثبت رساندند. این یعنی بخشی از جذابیت ناگویا اصلا در ورزشگاهها اتفاق نیفتاد؛ میلیونها نفر از پشت صفحههای نمایش، بازیها را دنبال کردند.
ناگویا؛ بازیهایی بزرگتر از یک جدول مدال
وقتی چراغ ورزشگاهها خاموش شد و آخرین مدالها به گردن قهرمانان افتاد، ناگویا چیزی بیشتر از یک جدول ردهبندی بر جای گذاشت. ۴۳ رشته، ۴۶۹ ماده، حدود ۱۱ هزار ورزشکار، ۴۵ کمیته ملی المپیک، ۳۰ هزار داوطلب، حدود ۷۰۰۰ فعال رسانهای، ۵۰۰۰ داور و مسئول فنی و نزدیک به ۶۰ هزار نفر درگیر مستقیم با برگزاری بازیها؛ و در دل این اعداد، ۵۴ رکورد جهانی، ۸۹ رکورد آسیایی، ۲۱۲ رکورد بازیهای آسیایی و ۱۱ رکورد جهانی جوانان ثبت شد.
شاید همین اعداد بهتر از هر جملهای اندازه واقعی بازیهای آسیایی ناگویا را نشان دهند؛ دو هفتهای که در آن ۱۱ هزار ورزشکار آمدند تا مدال بگیرند، اما صدها نفرشان با چیزی بیشتر از مدال برگشتند: یک عدد تازه در کتاب رکوردها. ناگویا تمام شد؛ اما اعدادش حالا بخشی از تاریخ ورزش آسیا هستند.
مروری بر اولینهای ورزش ایران در بازیهای آسیایی ۲۰۲۶
مدالها معمولا با رنگشان به یاد میمانند؛ طلا، نقره و برنز. اما بعضی مدالها و بعضی حضورها ارزشی فراتر از جایگاه یک ورزشکار روی سکو دارند. آنها نقطهای هستند که میتوان تاریخ یک رشته را به قبل و بعد از آن تقسیم کرد. بازیهای آسیایی ۲۰۲۶ ناگویا برای ورزش ایران چندین نمونه از همین لحظات داشت؛ اتفاقاتی که شاید در میان انبوه نتایج، رکوردها و مدالهای کاروان ایران کمتر دیده شده باشند، اما برای رشتهای که در آن رقم خوردند، معنایی تاریخی داشتند.
در ناگویا، ورزش ایران برای نخستین بار در بعضی رشتهها و مواد به مدال رسید، در بخشی از ورزش زنان مرزهای تازهای را پشت سر گذاشت و در رشتههایی که تا همین چند سال پیش سهم چندانی از موفقیتهای ایران در بازیهای آسیایی نداشتند، نام خود را وارد جدول مدالها کرد. نکته قابل توجه اینکه بخش مهمی از این «اولینها» به زنان ایران تعلق داشت؛ از قایقرانی و وزنهبرداری تا دوومیدانی، بوکس و ژیمناستیک. اتفاقاتی که نشان میدهد دامنه حضور و موفقیت زنان ایرانی در بزرگترین رویداد ورزشی قاره، نسبت به گذشته گستردهتر شده است.
البته همه تاریخسازیهای ناگویا به مدال ختم نشد. گاهی یک حضور، یک پیروزی یا عبور از مرزی که سالها دستنخورده باقی مانده بود، به اندازه ایستادن روی سکو اهمیت داشت. از نخستین طلا و نخستین مدال در برخی رشتهها تا حضورهایی که برای اولین بار نام ایران را وارد بخش تازهای از بازیهای آسیایی کردند؛ ناگویا مجموعهای از این لحظات را برای ورزش ایران به جا گذاشت.
اینها «اولین»هایی هستند که در بازیهای آسیایی ۲۰۲۶ به نام ورزش ایران ثبت شدند؛ اتفاقاتی که شاید سالها بعد، نقطه آغاز فصل تازهای در رشتههای خود به حساب بیایند:
کسب اولین طلای قایقرانی روئینگ بانوان (فاطمه مجلل – تک نفره سبک وزن زنان)
کسب اولین مدال ژیمناستیک ایران در خرک حلقه مردان (آرمان خدایی – نقره)
کسب اولین مدال وزنهبرداری بانوان ایران (ریحانه کریمی – برنز)
کسب اولین مدال دوومیدانی بانوان ایران در ۴۰۰ متر (زهرا زارعی – نقره)
کسب اولین مدال پدل ایران (میرمحمد جمشیدی و فرساد شاهی – برنز)
اولین حضور یک بوکسور زن ایرانی در بازیهای آسیایی و نخستین برد در بوکس (سارینا نقش – دسته ۶۵ کیلوگرم)
اولین حضور یک ژیمناست زن ایرانی در بازیهای آسیایی بعد از انقلاب (هنگامه هادیانی – پرش خرک)