به گزارش سلامت نیوز به نقل از همشهری، هر بار که هوا آلوده می‌شود، کنار توصیه‌هایی مثل ماندن در خانه و کمتر بیرون رفتن، یک توصیه آشنا هم تکرار می‌شود؛ شیر بخورید. خیلی‌ها می‌گویند لبنیات به‌خصوص شیر، می‌تواند اثر آلودگی هوا را از بدن بیرون کند. اما واقعا از یک لیوان شیر چه کاری برای ریه‌ای که در هوای آلوده نفس می‌کشد، برمی‌آید؟ آیا شیر می‌تواند آسیب آلاینده‌ها را خنثی کند؟
پاسخ پزشکان، کمی با آنچه در شبکه‌های اجتماعی و توصیه‌های عامیانه می‌شنویم فرق دارد. دکتر سیداحمد طباطبایی، فوق‌تخصص بیماری‌های ریه کودکان نیز با رد این تصور می‌گوید: «خیلی‌ها فکر می‌کنند خوردن بعضی خوراکی‌ها مثل شیر می‌تواند اثرات و عوارض آلودگی هوا بر بدن را کاهش دهد؛ درحالی‌که واقعیت چنین نیست.»
به‌گفته دکتر طباطبایی، «مصرف لبنیات و ویتامین C و امثال اینها برای سلامت بدن مفید است و همیشه توصیه می‌شود، اما نمی‌توان آنها را عاملی برای کاهش آلودگی هوا دانست. این مواد غذایی در تقویت بدن و حفظ سلامت عمومی نقش دارند، اما نقشی در کاهش اثرات آلودگی ندارند.»
البته این به آن معنا نیست که شیر هیچ تأثیری بر کاهش عوارض آلودگی‌هوا ندارد؛ شیر و سایر لبنیات، منابعی از پروتئین، کلسیم و برخی ویتامین‌ها و ترکیبات زیست‌فعال هستند و خود لبنیات نیز ظرفیت آنتی‌اکسیدانی دارند. آنتی‌اکسیدان‌ها در بدن به مقابله با استرس اکسیداتیو کمک می‌کنند؛ فرایندی که در اثر تماس با آلاینده‌ها می‌تواند افزایش پیدا کند. با این حال، شواهد موجود هنوز به اندازه‌ای نیست که بتوان براساس آنها گفت خوردن شیر در روزهای آلوده، مستقیماً از آسیب آلودگی هوا جلوگیری می‌کند. یکی از دلایلی که احتمالاً باعث رواج این باور شده، کلسیم موجود در شیر است. کلسیم برای سلامت بدن ضروری است و در برخی مطالعات با کاهش جذب سرب از دستگاه گوارش ارتباط دارد؛ بنابراین دریافت کافی کلسیم می‌تواند از نظر تغذیه‌ای اهمیت داشته باشد.
اما به‌گفته دکتر طباطبایی، «این موضوع را نباید به این معنا تعبیر کرد که نوشیدن شیر، سرب و سایر آلاینده‌های موجود در هوای تهران را از ریه پاک می‌کند. ضمن اینکه آلودگی هوا فقط سرب نیست و مخلوطی از آلاینده‌های مختلف مانند ذرات معلق، دی‌اکسید نیتروژن و ازن را شامل می‌شود.» دکتر طباطبایی تأکید می‌کند: «در روزهایی که شاخص آلودگی بالاست، بهترین و مؤثرترین اقدام این است که تا حد امکان زمان حضور در هوای آلوده کم شود. مخصوصا افراد حساس، کودکان، سالمندان و مبتلایان به بیماری‌های قلبی و تنفسی باید بیشتر مراقب باشند.»