وی افزود: اکنون ۱۳ درصد جمعیت کشور را افراد بالای ۶۰ سال تشکیل میدهند و در حال ورود به مرحله سالمندی هستیم. اگر ۱۴ تا ۲۱ درصد جمعیت یک کشور بالای ۶۰ سال باشند، آن کشور سالمند محسوب میشود.
رئیس دبیرخانه شورای ملی سالمندان کشور اظهار کرد: ایران جزو پنج کشور نخست دنیاست که سریعترین روند حرکت به سمت سالمندی و سالخوردگی جمعیت را دارد. اکنون نرخ رشد جمعیت کشور ۱.۲۴ درصد و سهم جمعیت سالمندان ۴.۴۵ درصد است. در سال ۱۴۲۲ پنجره جمعیتی ایران بسته میشود و تعداد سالمندان از جمعیت جوان پیشی میگیرد. همچنین در سال ۱۴۳۰، ۳۳ درصد جمعیت ایران بالای ۶۰ سال خواهند بود و کشور وارد مرحله سالمندی شدید میشود.
سالمندی در سایه کاهش درآمد و تنهایی
حسینی گفت: سالمندی با فقر نیز مواجه است؛ بهگونهای که از سن ۷۰ سال به بعد، ۷۰ درصد افراد با کاهش درآمد مواجه میشوند و میانگین دهک اقتصادی آنها ۱.۲۹ درصد پایینتر از میانگین دهک افراد زیر ۷۰ سال است. همچنین ۴۵ درصد افراد بالای ۷۰ سال با کاهش دارایی مواجه هستند.
وی افزود: ۵۰ درصد مستمریبگیران بهزیستی سالمند هستند و سالمندان ۲۲ درصد معلولان و ۹ درصد بیماران خاص کشور را تشکیل میدهند.
رئیس دبیرخانه شورای ملی سالمندان کشور با اشاره به پدیده تنهایی سالمندان گفت: ۷۷ هزار زن سرپرست خانوار تحت پوشش بهزیستی سالمند هستند که ۵۱ هزار نفر از آنها تحت پوشش طرح توانمندسازی قرار گرفتهاند.
حسینی افزود: اکنون در ایران به ازای هر ۱۰۰ سالمند، ۱۸۵ نفر درگیر نگهداری از سالمندان هستند. با توجه به این مسائل، میتوان به سالمندی نگاهی فرصتآفرین یا تهدیدآمیز داشت.
وی با اشاره به ضرورت تغییر نگاه به دورههای مختلف زندگی اظهار کرد: ما در ایران به امواج جمعیتی نگاه مثبتی نداشتیم؛ کودکی را محو کردیم و کودکان دیگر کودکی نمیکنند و از نوزادی به بزرگسالی پرتاب میشوند. نظام تعلیم کشور نیز در این زمینه نقش دارد.
حسینی افزود: نوجوانی نیز مورد توجه کافی نیست و ۱۵ سال دوره نوجوانی و جوانی در جامعه ایران استمرار پیدا میکند؛ برخلاف دوره کودکی که محو شده است.
ضرورت بازتعریف سالمندی
رئیس سازمان بهزیستی کشور گفت: میانسالی نیز با تعدد نقشها و مسائل مختلف همراه است و پس از آن به دوره سالمندی میرسیم. باید کاری کنیم این دوره که میتواند سرشار از فرصت باشد، مورد توجه قرار گیرد و از ظرفیتهای آن استفاده شود.
وی ادامه داد: در بهزیستی ۱۳ چرخش تحولآفرین داریم که یکی از آنها حرکت از سالمندی مخاطرهآمیز به سالمندی سالم است.
وی در خصوص مبنای این تغییر رویکرد گفت: سالمندی از یک امر فردی به موضوعی خانوادگی، اجتماعی و جامعهای تبدیل شده است. در گذشته تنها به دنبال حل کمبودهای سالمندان بودیم، اما بهتدریج چتر حمایتی خانواده و جامعه مطرح شد.
حسینی ابراز کرد: اکنون نگاه این است که ما حق نداریم به افراد بگوییم به دلیل سالمندی یا معلولیت دارای ناتوانی هستند؛ چراکه معلولیت و ناتوانی زاییده محیط است. اگر محیط، تفاوتهای فردی افراد را نبیند، نابینایی و ناتوانی جسمی به معلولیت تبدیل میشود؛ اما اگر محیط را برای همه افراد جامعه دسترسپذیر کنیم، توانمندی و توسعه شکل میگیرد.
∎