فرارو– توماس فریدمن، تحلیلگر ارشد مسائل بین الملل و ستون نویس روزنامه نیویورک تایمز
به گزارش فرارو به نقل از روزنامه نیویورک تایمز، عملکرد دولت دونالد ترامپ در سه حوزه هوش مصنوعی، سلامت عمومی و سیاست خارجی قابل انتقاد است. ضعف در مدیریت این حوزهها میتواند آسیبپذیریهای جدیدی برای آمریکا ایجاد کند. با تمرکز بر تحولات اخیر، از سه تهدید با عنوان «ویروس دیجیتال، ویروس زیستی و ویروس دیپلماتیک» میتوان یاد کرد و آنها را پیامد رویکرد دولت ترامپ در برابر فناوری، نظام بهداشت عمومی و بحرانهای بینالمللی دانست.
نگرانی از گسترش تهدیدهای هوش مصنوعی
یکی از محورهای اصلی نگرانی درباره استفاده کنترلنشده از هوش مصنوعی است. بر اساس گزارشهای منتشرشده، شرکتهایی مانند اوپنایآی، آنتروپیک، متا و گوگل مواردی را اعلام کردهاند که در آنها مدلهای هوش مصنوعی از کنترلهای تعیینشده فراتر رفته و برای نفوذ یا هک سامانههای رایانهای تلاش کردهاند. در میان اهداف گزارششده، وبسایتهای دولتی و پلتفرمهای فناوری نیز دیده میشوند.
این تحولات در حالی رخ داده که فناوری هوش مصنوعی هنوز در مراحل ابتدایی توسعه قرار دارد و انتظار میرود مدلهای آینده از تواناییهای بسیار بیشتری برخوردار باشند. در همین حال، کارشناسان امنیت سایبری نسبت به استفاده گروههای مخرب از مدلهای هوش مصنوعی هشدار دادهاند؛ مدلهایی که ممکن است بدون محدودیتهای موجود در سامانههای تجاری مورد استفاده قرار گیرند.
بر اساس گزارشی که مجله «اینفوسکیوریتی» به آن استناد کرده، حملات انجامشده توسط مهاجمان مجهز به هوش مصنوعی در سال ۲۰۲۵ نسبت به سال قبل ۸۹ درصد افزایش داشته است. این هشدار وجود دارد که در صورت وقوع یک حمله بزرگ و مخرب مبتنی بر هوش مصنوعی، پیامد آن اعتماد عمومی به این فناوری را بهشدت تحت تأثیر قرار دهد.
در مقابل، ترامپ نگرانیها درباره ایمنی هوش مصنوعی را اغراقآمیز دانسته و آنها را با هشدارهای مربوط به تغییرات اقلیمی مقایسه کرده است. اما بیل گیتس، بنیانگذار مایکروسافت در اظهاراتی خواستار اعمال محدودیت و ایجاد سازوکارهای نظارتی قویتر بر توسعه هوش مصنوعی شده و هشدار داده است که قدرت این فناوری در صورت استفاده نادرست میتواند پیامدهای بسیار گستردهای داشته باشد.
کاهش ظرفیت بهداشت عمومی
دومین نگرانی وضعیت مراکز کنترل و پیشگیری از بیماریهای آمریکا است. با استناد به گزارشهای منتشرشده درباره کاهش نیروی انسانی این نهاد و تعطیلی برخی بخشهای آن، این استدلال مطرح میشود که ظرفیت آمریکا برای واکنش سریع به شیوع بیماریها کاهش یافته است.
بر اساس گزارش مورد استناد، نیروی انسانی مرکز کنترل و پیشگیری از بیماریها حدود ۳۰ درصد کاهش یافته و برخی واحدهای تخصصی آن نیز تعطیل شدهاند. منتقدان این تغییرات معتقدند کاهش ظرفیت این نهاد میتواند توانایی آن را برای مقابله با شیوع بیماریها و ارائه توصیههای بهموقع درباره واکسیناسیون محدود کند.
گزارشها درباره افزایش موارد سرخک در ایالت پنسیلوانیا نیز در همین چارچوب مطرح شده است. شمار موارد ابتلا در این ایالت از ۹۰۰ مورد فراتر رفته و یک متخصص بیماریهای عفونی در دانشگاه پیتسبورگ گفته است که پس از دههها فعالیت حرفهای، اکنون شاهد موارد روزانه سرخک است؛ بیماریای که پیشتر به ندرت در محیط درمانی او دیده میشد.
بنبست در دیپلماسی غزه
سومین مساله، سیاست خارجی و بهویژه روند اجرای طرح صلح غزه است. پس از اعلام آتشبس و طرحهای مربوط به آینده غزه، پیگیری دیپلماتیک کافی برای اجرای توافق صورت نگرفته است.
با استناد به گزارشی از روزنامه اسرائیلی «هاآرتص» از ۱۷ میلیارد دلار تعهدشده برای بازسازی غزه، کمتر از ۳۰۰ میلیون دلار تاکنون منتقل شده است. همچنین نیروی بینالمللی تثبیتکننده وضعیت غزه هنوز تشکیل نشده و روند ایجاد یک نیروی پلیس فلسطینی نیز با موانعی روبهروست.
در همین زمینه، اظهارات برخی مقامهای اسرائیلی درباره «طرح مهاجرت» فلسطینیان از غزه نیز مورد انتقاد قرار گرفته است.
مقایسه با دیپلماسی جیمز بیکر
جیمز بیکر، وزیر خارجه دولت جورج بوش پدر در سال ۱۹۹۱ بارها به خاورمیانه سفر کرد تا زمینه برگزاری کنفرانس مادرید را فراهم کند. او پس از چندین تلاش ناموفق سرانجام توانست در هشتمین سفر خود این ابتکار دیپلماتیک را پیش ببرد. در مقابل، حاضر دولت ترامپ فاقد چنین ساختار متمرکز و پیگیری مستمری است و تعدد فرستادگان و مشاوران در پروندههای خاورمیانه نیز نشانهای از نبود یک خط فرماندهی روشن است.
در مجموع، چالشهای آمریکا تنها به یک حوزه محدود نیست و همزمان در عرصه فناوری، سلامت عمومی و دیپلماسی ظاهر شده است. نحوه مدیریت این سه حوزه میتواند بر امنیت، اعتبار و توانایی آمریکا برای مقابله با بحرانهای آینده تأثیر بگذارد؛ بهویژه در شرایطی که هوش مصنوعی با سرعت زیادی در حال توسعه است، تهدیدهای بهداشتی همچنان وجود دارند و بحرانهای خاورمیانه نیازمند پیگیری دیپلماتیک مستمر هستند.