به گزارش «راهبرد معاصر»؛ سفیر آمریکا در چین گفت، دونالد ترامپ رئیس جمهور آمریکا از شی جین پینگ، رئیس جمهور چین پرسید، آیا پکن مایل به خرید سلاح‌ های آمریکایی است یا خیر؟ این باعث شد وزارت امور خارجه چین به سرعت هرگونه توافقی از این دست را با رقیب اصلی راهبردی خود تکذیب کند.

دولت‌های متوالی ایالات متحده میلیاردها دلار برای آمادگی جهت رویارویی نظامی احتمالی با پکن هزینه کرده اند

دیوید پردو، سفیر آمریکا در اظهاراتی به فاکس نیوز پس از سفر رسمی شی جین پینگ به کاخ سفید در هفته گذشته گفت، ترامپ در واقع از رئیس جمهور شی پرسید آیا مایل به خرید سلاح در مقطعی هست یا خیر، بدون اینکه سفیر توضیح دهد ترامپ چه زمانی این سؤال را مطرح، چه چیزی وی را به این کار ترغیب کرد یا رئیس جمهور چین چگونه پاسخ داد.

در همین زمینه، یک مقام وزارت امور خارجه آمریکا عنوان کرد، «قانون آمریکا فروش سلاح به چین را ممنوع کرده است و هیچ پیشنهاد یا برنامه ای برای فروش سلاح به چین وجود ندارد».

این شفاف‌سازی سریع در حالی انجام شد که اطلاعات فاش شده واکنش‌های گسترده‌ای را در میان کارشناسان مسائل آسیا برانگیخته است، زیرا آنها متوجه تناقض آشکار بین پیشنهاد گزارش‌شده ترامپ برای مسلح کردن پکن و ادامه کارشکنی واشنگتن در توافق تسلیحاتی با تایوان به ارزش حدود ۱۴ میلیارد دلار شدند.

واشنگتن دهه‌هاست با پکن به عنوان رقیب راهبردی رفتار و برای محدود کردن صادرات فناوری نظامی، تقویت مشارکت‌های امنیتی در منطقه هند و اقیانوسیه و ایجاد قابلیت‌های خود برای جلوگیری از هرگونه درگیری احتمالی تلاش می‌کند. همین موضوع، پیشنهاد منتسب به ترامپ را بسیار استثنایی می‌کند، زیرا ایالات متحده بیش از سه دهه است سلاح‌های متعارف به پکن نفروخته و بیشتر این مدت را صرف ایجاد موقعیت نظامی خود بر اساس بازدارندگی ارتش چین کرده است، نه تأمین سلاح برای آنها.

قانون ایالات متحده به رئیس جمهور اجازه می‌دهد به دلایل منافع ملی استثنائاتی قائل شود، اما هیچ یک از دولت‌های متوالی از این اختیار برای فعال کردن مجدد کانال‌های تأمین سلاح‌های متعارف آمریکایی به پکن استفاده نکرده‌اند. چشم‌انداز راهبردی واشنگتن به طرز چشمگیری تغییر کرده است. دولت‌های متوالی ایالات متحده میلیاردها دلار برای آمادگی جهت رویارویی نظامی احتمالی با پکن هزینه و برای کمک به بازدارندگی هرگونه حمله احتمالی، تایوان را مسلح کرده‌اند.

در مقابل، چین بزرگترین نیروی دریایی جهان را از نظر تعداد کشتی‌ها توسعه داده و به سرعت قابلیت‌های موشکی، هوایی و هسته‌ای خود را تقویت کرده است، در حالی که وزارت دفاع ایالات متحده (پنتاگون) پکن را به عنوان مهمترین و تأثیرگذارترین چالش راهبردی بلندمدت برای ایالات متحده طبقه‌بندی کرده و همین موضوع باعث شده است افشاگری پردو بسیار قابل توجه باشد.

زک کوپر، کارشناس امنیت آسیا در مؤسسه امریکن انترپرایز و مقام سابق پنتاگون و کاخ سفید در شبکه‌های اجتماعی نوشت، «وقتی مشخص شد مهم‌ترین دستاورد اعلام شده به وسیله دو طرف در اجلاس ترامپ-شی، توافق برای اجاره دو پاندا بود، ناامید شدم. هرگز به ذهنم خطور نکرده بود یک رئیس جمهور آمریکایی پیشنهاد فروش سلاح به چین بدهد».

کوپر بعداً تأکید کرد اظهار نظرش مستقیماً از طرف پردو، و نه از یک منبع ناشناس بوده است و نوشت: این افشاگری نبود، بلکه نظری بود که سفیر ترامپ در چین به وسیله فاکس نیوز مطرح کرد. من به حرفش پایبند خواهم ماند، مگر اینکه اطلاعات خلاف آن را دریافت کنم.

وی همچنین بر تناقض موجود در توافق تسلیحاتی متوقف‌شده با تایپه تأکید و آن را تکان‌دهنده توصیف کرد، زیرا ترامپ با تأیید فروش تسلیحات به تایوان مخالف است، اما در عین حال آنها را به چین پیشنهاد می‌دهد.

پکن، تایوان را بخشی از چین می‌داند که در صورت لزوم باید با زور دوباره متحد شود. بیشتر کشورها ازجمله ایالات متحده، تایوان را کشوری مستقل به رسمیت نمی‌شناسند، اما واشنگتن با هرگونه تلاش برای تصرف این جزیره خودگردان با زور مخالف و همچنان به تأمین سلاح برای آنها متعهد است.

آیا ترامپ این ایده را جدی مطرح کرد یا داشت با شی جین پینگ شوخی می‌کرد؟

پس از دیدار ترامپ با شی در پکن در ماه مه، رئیس جمهور آمریکا گفت، توافق با تایوان را به حالت تعلیق نگه می‌دارد و آن را ابزار چانه‌زنی بسیار قوی توصیف و عنوان کرد، این تصمیم  به چین بستگی دارد.

سفیر آمریکا در پکن در مصاحبه اخیرش هیچ جدول زمانی برای فروش‌ها ارائه نکرد و تنها گفت: بحث‌هایی درباره سایر معاملات فروش در جریان است و ترامپ جدول زمانی خودش را دارد.

وی افزود: ترامپ و شی در هر ملاقات درباره فروش تسلیحات آمریکا به تایوان بحث می‌کنند؛ اظهارنظری که توجه را به تعهد واشنگتن به تایپه در چارچوب «6 ضمانت» سال ۱۹۸۲، مبنی بر مشورت نکردن با پکن در این زمینه جلب کرد.

رایان هاس که مسئول سیاست چین در شورای امنیت ملی بود و در حال حاضر ریاست مرکز چین در مؤسسه بروکینگز را برعهده دارد، نوشت این افشاگری شرکای آمریکا در آسیا را نگران خواهد کرد. وی افزود: پیشنهاد ترامپ برای فروش سلاح به چین، شرکای آمریکایی را که در خط مقدم مقابله با نفوذ چین هستند، نگران خواهد کرد.

این حادثه سؤال ساده‌تری را درباره سیاست واشنگتن در قبال چین مطرح کرد: آیا ترامپ این ایده را جدی مطرح کرد یا داشت با شی جین پینگ شوخی می‌کرد؟ اگر شوخی بود، چرا پردو فکر می‌کرد شایسته است در تلویزیون ملی به آن پرداخته شود؟

دنیس سیمون از مؤسسه کوئینسی گفت، تفاوت اساسی در تمایز قائل شدن بین مطرح کردن این ایده به وسیله ترامپ و پیشنهاد واقعی فروش سلاح است. هیچ مدرکی وجود ندارد که ترامپ پیشنهاد مشخصی به چین برای خرید بسته خاصی از سلاح‌های آمریکایی داده، یا اینکه چین چنین معامله‌ای را پذیرفته یا به طور جدی درباره آن مذاکره کرده باشد. این نشان می‌دهد صرفاً مانور لفاظی یا مذاکره‌ای در میان بوده، نه پیشنهاد واقعی برای فروش سلاح.