سیدهادی سیدافقهی، کارشناس مسائل غرب آسیا، در گفتگو با خبرنگار صبح نو، درباره سفر بنیامین نتانیاهو به ابوظبی و اهداف این سفر اظهار کرد: این دیدارها را باید در چارچوب تلاش برای تشکیل یک جبهه واحد علیه جمهوری اسلامی ایران و محور مقاومت ارزیابی کرد.
وی گفت: در پی شکستها و آسیبهایی که در جریان تحولات اخیر به نیروهای مسلح و منافع آمریکا و رژیم صهیونیستی در منطقه وارد شده، آنها احساس خطر میکنند و به دنبال ایجاد یک ائتلاف گستردهتر در منطقه هستند.
افقهی افزود: بهویژه با توجه به مسئله تنگه هرمز و تأکیدات اخیر رهبر انقلاب درباره این موضوع، آنها نگران هستند که در صورت اعمال تسلط ایران بر تنگه هرمز، کشورهای منطقه و منافع آمریکا با محدودیتهای جدی مواجه شوند. بنابراین تلاش میکنند یک ائتلاف بینالمللی و منطقهای در مقابل جمهوری اسلامی شکل دهند.
این کارشناس مسائل غرب آسیا با بیان اینکه دیدارهای میان مقامهای منطقهای و رژیم صهیونیستی موضوع جدیدی نیست، عنوان کرد: این رایزنیها و هماهنگیها همواره وجود داشته و گاهی به صورت علنی مطرح میشود. به گفته وی، هدف این رایزنیها تنها جمهوری اسلامی ایران نیست، بلکه محور مقاومت در لبنان، یمن و دیگر نقاط منطقه نیز در کانون این هماهنگیها قرار دارد.
وی ادامه داد: برای نمونه، در یمن نیز عربستان با وجود برخورداری از تسلیحات پیشرفته، با حملات نیروهای یمنی مواجه است و تأسیسات نفتی و منافع این کشور هدف قرار گرفتهاند. مسئله کشتیرانی در دریای سرخ و بابالمندب نیز برای کشورهای منطقه و آمریکا اهمیت زیادی دارد.
افقهی با اشاره به ارتباط میان گروههای محور مقاومت گفت: آنها انصارالله، حزبالله، حشدالشعبی و دیگر گروههای مقاومت را مرتبط با یکدیگر میدانند و از همین منظر معتقدند باید برای مقابله با این مجموعه، هماهنگی بیشتری ایجاد کنند.
وی درباره موضع کشورهای عربی منطقه در قبال ورود مستقیم به درگیری با ایران نیز گفت: به نظر میرسد برخی کشورها از ورود علنی به چنین تقابلی نگرانی دارند. برای مثال، عربستان نمیخواهد با ورود مستقیم به جنگ، جایگاه خود در جهان اسلام و عنوان «خادم الحرمین شریفین» را با چالش مواجه کند.
افقهی تأکید کرد: به همین دلیل ممکن است بخشی از این رایزنیها به صورت علنی و بخشی دیگر به شکل غیرعلنی انجام شود. دیدار نتانیاهو در ابوظبی را نیز باید در همین چارچوب مورد توجه قرار داد.
وی گفت: بر اساس اطلاعاتی که من شنیدهام، نتانیاهو پیشنهادهایی برای ورود به این روند مطرح کرده است، اما برخی کشورهای عربی، دستکم به صورت علنی، نسبت به پذیرش چنین نقشی ملاحظاتی دارند. به نظر میرسد هدف از این رفتوآمدها و رایزنیها، ایجاد هماهنگی بیشتر و تشکیل ائتلافی علیه محور مقاومت است.
افقهی با اشاره به تلاش برخی کشورهای منطقه برای ایجاد ائتلاف علیه ایران و یمن گفت: من تصور میکنم این اقدامات بیشتر شبیه آب در هاون کوبیدن و تلاشهای مذبوحانه است. هم عربستان و هم رژیم صهیونیستی نشان دادهاند که بدون حضور و حمایت آمریکا نمیتوانند اقدام مؤثری انجام دهند.
وی افزود: امروز خود آمریکا با شکستهای پیدرپی مواجه است و نتوانسته حتی از پایگاههای خودش در منطقه بهدرستی حراست و حمایت کند. بنابراین این سؤال مطرح است که چگونه میخواهد از کشورهای منطقه حمایت کند؟ تجربه نشان داده که در روز حادثه ممکن است آمریکا منطقه را ترک کند و کشورهای منطقه را تنها بگذارد.
این کارشناس مسائل غرب آسیا ادامه داد: امنیت چیزی نیست که بتوان آن را اجاره یا خریداری کرد و با قرارداد میان چند کشور به دست آورد. کشورهایی مانند عربستان باید به این فکر کنند که در نهایت چه سرنوشتی خواهند داشت و آیا میتوانند برای همیشه به حمایت خارجی متکی باشند.
افقهی گفت: ما و کشورهای منطقه سرنوشت مشترکی داریم. نمیتوانیم ایران را برداریم و به آفریقا برویم یا کشورهای عربی منطقه را به آمریکای لاتین منتقل کنیم. این جغرافیای ماست و یک جبر تاریخی است که باید در کنار یکدیگر زندگی کنیم و به سمت همزیستی مسالمتآمیز برویم.
وی تأکید کرد: این دیدارها ما را نمیترساند، اما ماهیت برخی رژیمهایی را که مدعی دفاع از مسئله فلسطین هستند، آشکار میکند؛ اینکه با دشمن اصلی ملت فلسطین، یعنی نتانیاهو، مینشینند، رایزنی میکنند و درباره مسائل منطقه طراحی و برنامهریزی دارند.
صدام حفتر و شرق لیبی
افقهی درباره گزارشهایی مبنی بر حضور همزمان صدام حفتر، فرمانده نیروهای شرق لیبی، در ابوظبی و احتمال دیدار او با نتانیاهو گفت: من این خبر را هنوز نشنیدهام و چون برای من موثق نیست، نمیتوانم درباره انجام قطعی این دیدار اظهار نظر کنم.
وی افزود: اما صدام حفتر به هر حال با این جریانها ارتباط دارد و به گفته منابع و گزارشهای موجود، از آنها حمایتهایی دریافت کرده است. مسئله مهمتر این است که متأسفانه لیبی عملاً به دو بخش شرقی و غربی تقسیم شده، هرچند این تقسیمبندی بهصورت رسمی اعلام نشده است.
این کارشناس مسائل غرب آسیا عنوان کرد: در شرق لیبی جریان حفتر حضور دارد و در غرب نیز طرابلس و جریانهای مرتبط با آن مستقر هستند. به نظر من، برخی بازیگران منطقهای به دنبال تقسیم جهان عرب و جهان اسلام هستند و تحولات لیبی را نیز باید در همین چارچوب مورد توجه قرار داد.
افقهی درباره احتمال شکلگیری یک هماهنگی امنیتی گسترده علیه ایران در منطقه گفت: این ارتباطات از قبل وجود داشته و آنها در مقاطع مختلف هماهنگیها، طرحها و توطئههایی را دنبال و اجرا کردهاند. بنابراین موضوع جدیدی نیست که صرفاً با سفر اخیر نتانیاهو شکل گرفته باشد.
وی ادامه داد: عربستان کشور ثروتمندی است، اما نیروهای مسلحی که بتواند بهتنهایی تغییر جدی در معادلات منطقه ایجاد کند، در اختیار ندارد. به همین دلیل در یمن از نیروهایی از کشورهای مختلف استفاده شده و بخشی از نیروها بهصورت اجارهای وارد این درگیریها شدهاند.
افقهی افزود: کسی که برای پول وارد جنگ شده، الزاماً حاضر نیست جان خود را برای آن هزینه کند. به همین دلیل، در مقاطع مختلف شاهد فرار و فروپاشی نیروهای مورد حمایت عربستان و امارات در برابر حملات نیروهای یمنی بودهایم.
وی گفت: به نظر من، وضعیت این کشورها و نیروهای وابسته به آنها در شرایط بسیار دشواری قرار دارد و آنها باید به جای اتکا به ائتلافهای مقطعی و حمایت قدرتهای خارجی، برای آینده و امنیت منطقهای خود فکر اساسیتری داشته باشند.
افقهی با اشاره به احتمال کاهش حضور آمریکا در منطقه گفت: سوال این است که اگر آمریکا از منطقه خارج شود و کشورهای منطقه را تنها بگذارد، آنها بخواهند با ایران چه کنند. در حالی که بر اساس منطق می توان مشکلات خودمان را میان کشورهای منطقه حل کنیم و اجازه ورود دشمن را ندهیم.
وی افزود: دشمن خیرخواه نیست و به دنبال ایجاد ائتلاف و اتحاد برای حل مشکلات منطقه نیست. این واقعیتها را کشورهای منطقه به چشم خودشان میبینند، اما متأسفانه از آنها عبرت نمیگیرند.
این کارشناس مسائل غرب آسیا با اشاره به گزارشهایی درباره برگزاری نشستهایی با حضور آمریکا، رژیم صهیونیستی و برخی کشورهای منطقه در آلمان گفت: همانطور که آقای محسن رضایی اعلام کرده، در یکی از شهرهای آلمان نشستی با حضور برخی کشورهای حوزه جنوب خلیج فارس، آمریکا و رژیم صهیونیستی برگزار شده و درباره مسائل منطقه رایزنیهایی صورت گرفته است.
افقهی ادامه داد: به همین دلیل هشدارهای مکرری را از سوی فرماندهان نظامی و سیاسی کشور میشنویم که دوباره خطای گذشته را تکرار نکنید و بار دیگر همسو و همکار شرایط آمریکا نشوید. این بار دیگر نمیتوان گفت که نمیدانستیم یا شرایط را متوجه نشده بودیم.
چه کشورهایی در رایزنیهای منطقهای حضور دارند؟
وی درباره کشورهای حاضر در این رایزنیها گفت: اطلاعات دقیق و قطعی درباره همه کشورها ندارم، اما به نظر میرسد دستکم چند کشور حوزه جنوب خلیج فارس در این روند حضور داشته باشند. عربستان، بحرین و امارات از جمله کشورهایی هستند که روابط نزدیکی با آمریکا و رژیم صهیونیستی دارند و امارات و بحرین نیز روابط خود را با رژیم صهیونیستی عادیسازی کردهاند.
افقهی افزود: درباره قطر نیز احتمالهایی مطرح است، اما درباره کویت بعید میدانم و درباره عمان نیز تصور نمیکنم در چنین نشستی حضور داشته باشد. اردن هم ممکن است در این رایزنیها حضور داشته باشد، اما نمیتوانم درباره همه این موارد با قطعیت صحبت کنم.
ضرورت شناسایی اهداف پشت پرده
این کارشناس مسائل غرب آسیا درباره تبعات رایزنیهای اخیر برای ایران اظهار کرد: مهمتر از آنچه به صورت علنی گفته میشود، این است که ببینیم آنها واقعاً دنبال چه هستند و نقشه پشت پرده آنها چیست. برای ما بسیار مهم است که اهداف واقعی این رایزنیها را شناسایی کنیم.
وی گفت: اگر بتوانیم پشت صفوف دشمن و در اتاقهای تاریکی که در آنها طراحی و برنامهریزی میکنند را ببینیم، میتوانیم پیش از اقدام آنها، برای مقابله با آن آماده شویم.
صبح نو در گفتوگو با سیدهادی سیدافقهی نشست ابوظبی را بررسی کرد
این دیدارها، ایران را نمیترساند
صاحبخبر -
∎