گزارش تازه شبکه «NBC News» از اصابت یک موشک کروز ضدکشتی ایران به شناوری در تنگه هرمز و مجروح شدن هشت تفنگدار دریایی آمریکا حکایت دارد؛ حادثهای که بنا بر این گزارش، پنتاگون در زمان وقوع به صورت عمومی درباره آن اطلاعرسانی نکرد و جزئیات آن تنها دو هفته بعد رسانهای شده است. ماجرا به ۱۴سپتامبر بازمیگردد؛ زمانی که یک موشک کروز ضدکشتی ایران به شناوری که تفنگداران آمریکایی در آن حضور داشتند اصابت کرد. سه مقام آمریکایی به NBC گفتهاند این نظامیان بخشی از یک «تیم عملیات آبی-خاکی» تفنگداران دریایی بودند. هفت نفر از آنها نیروی وظیفه و یک نفر افسر بوده است. در پی اصابت موشک، تفنگداران دچار جراحت شدند. هرچند مقامهای آمریکایی مدعی شدهاند هیچیک از این افراد بهشدت مجروح نشده و همه آنها مدت کوتاهی بعد به خدمت بازگشتهاند، اصل حادثه و تاخیر در اعلام آن، پرسشهای مهمی درباره وضعیت نیروهای آمریکایی در منطقه ایجاد کرده است. نکته قابل توجه این است که مقامهای آمریکایی از اعلام نوع شناور نیز خودداری کرده و تنها آن را شناوری دریایی توصیف کردهاند.
خبری که ۱۰ روز پنهان ماند
شاید مهمترین بخش این گزارش، علاوه بر اصابت موشک ایرانی به شناور نظامی آمریکا، نحوه اطلاعرسانی ارتش این کشور درباره این حادثه است. براساس اطلاعات منتشرشده، حادثه ۱۴ سپتامبر هنگام وقوع به اطلاع افکار عمومی آمریکا نرسید. هشت تفنگدار مجروح نیز حدود ۱۰ روز پس از حمله وارد سامانه رسمی ثبت تلفات نظامی آمریکا شدند. یک مقام آمریکایی برای این تاخیر به دو بهانه متوسل شده: برخی علائم، بهویژه علائم مرتبط با ضربه مغزی، ممکن است با فاصله زمانی ظاهر شوند و سامانه ثبت تلفات نیز بهصورت لحظهای بهروزرسانی نمیشود.
براساس سامانه رسمی وزارت دفاع آمریکا، تا ۲۳سپتامبر شمار نیروهای آمریکایی مجروح در این جنگ به ۸۶۱ نفر رسیده بود. چند روز پیش از انتشار گزارش NBC نیز واشنگتنپست از افزایش ناگهانی ۳۷ نفر به آمار مجروحان خبر داده بود؛ شامل ۲۹ ملوان و هشت تفنگدار دریایی. این افزایش بدون توضیح عمومی درباره زمان و مکان دقیق مجروح شدن این افراد در سامانه ثبت شده بود.
پنتاگون البته ادعای کماهمیت جلوهدادن آسیب وارده به نیروهایش را رد و تاکید کرده اصطلاحاتی مانند «مجروحیت جدی» یا «تلفات رزمی» تعاریف مشخص نظامی دارند؛ بنابراین بخشی از اختلاف موجود، به شیوه طبقهبندی و ثبت تلفات بازمیگردد، اما انتشار تدریجی اطلاعات نشان میدهد که تصویر کامل هزینههای انسانی جنگ برای افکار عمومی آمریکا با فاصله زمانی شکل میگیرد.
هرمز؛ نقطهای که آمریکا نمیتواند نادیده بگیرد
اهمیت این حادثه زمانی بیشتر میشود که آن را در کنار تحولات هفتههای اخیر تنگه هرمز قرار دهیم.
تنگه هرمز اکنون یکی از اصلیترین نقاط تماس مستقیم در جنگ ایران و آمریکا در منطقه است. حضور نظامی آمریکا در این آبراه با هدف اعلامشده حفاظت از عبورومرور دریایی و اعمال محدودیت بر تردد کشتیهای مرتبط با ایران دنبال شده است. همزمان، مقامهای آمریکایی مدعی هستند نیروهای سپاه پاسداران تلاش کردهاند بهصورت مستمر شناورها را در منطقه هدف قرار دهند.
اما خود آمار کشتیرانی نشان میدهد که بحران تاچهاندازه عمیق شده است. رویترز در ۲۲ سپتامبر گزارش داد که در یکی از روزهای آنهفته تنها دو شناور کالایی از تنگه هرمز عبور کردند؛ درحالیکه میانگین عبور شناورهای تجاری بزرگ پیش از تشدید درگیریها حدود ۱۲۵ فروند در روز بود. البته این دادهها بهدلیل احتمال خاموشبودن سامانههای شناسایی برخی کشتیها، تصویر کاملا جامعی از تردد ارائه نمیدهند.
بهبیان دیگر، آمریکا در منطقهای حضور نظامی گسترده پیدا کرده که همزمان برای امنیت انرژی جهان اهمیت حیاتی دارد و کوچکترین بیثباتی در آن میتواند بازار نفت، بیمه کشتیها و زنجیره تجارت جهانی را تحت تاثیر قرار دهد.
موشک ایرانی؛ هزینه حضور آمریکایی
از منظر نظامی نیز حادثه ۱۴ سپتامبر یک پیام قابل توجه دارد. ایران برای تهدید حضور نظامی آمریکا در هرمز لزوما نیازمند هدف قرار دادن ناوهای اصلی نیروی دریایی این کشور نیست. قرارگرفتن نیروهای آمریکایی روی یک شناور عملیاتی در محدوده هرمز، آنها را در معرض همان محیط تهدیدی قرار داده که واشنگتن تلاش میکند کنترل آن را در دست داشته باشد.
در همین روزها، گزارشهایی نیز درباره توقیف یا به دستآوردن برخی تجهیزات بدونسرنشین آمریکایی در اطراف هرمز منتشر شده است. گزارشهای مربوط به پهپادها و زیردریاییهای بدونسرنشین آمریکایی، در کنار حملات موشکی به شناورها، تصویری از یک محیط عملیاتی ارائه میدهد که برای واشنگتن کاملا امن و قابل پیشبینی نیست. در چنین شرایطی، این سؤال اساسی مطرح میشودکه اگر حضور نظامی آمریکا در هرمز برای تامین امنیت کشتیرانی است، چرا نیروهای این کشور در همان منطقه هدف موشک قرار میگیرند و چرا بخشی از جزئیات این حملات با تاخیر منتشر میشود؟
هرمز؛ اهرم فشار ایران
همزمان، ایران نشان داده هرمز را صرفا یک موضوع نظامی نمیبیند و از آن بهعنوان اهرمی در معادلات سیاسی و دیپلماتیک نیز استفاده میکند.
رویترز هفته گذشته گزارش داد که ایران از طریق میانجیها اعلام کرده در صورت کاهش فشار نظامی آمریکا و رفع محاصره بنادر ایران، آمادگی دارد تنگه هرمز را ظرف یک هفته بازگشایی کند. این پیشنهاد در ۱۶ سپتامبر از طریق میانجیها به آمریکا منتقل شده بود؛ بنابراین هرمز امروز همزمان میدان نبرد، مسیر حیاتی انرژی و یکی از مهمترین اهرمهای مذاکرات احتمالی است.
در چنین شرایطی، حضور آمریکا در منطقه با یک معادله دشوار روبهرو شده است: هرچه واشنگتن نیرو و تجهیزات بیشتری برای کنترل و حفاظت از تردد دریایی وارد منطقه کند، حجم بیشتری از داراییها و نیروهایش در معرض تهدید قرار میگیرند؛ و هرچه بخواهد از این حضور بکاهد، از بخشی از اهرم فشاری که برای آن وارد منطقه شده است فاصله میگیرد.
گزارش NBC از مجروحشدن هشت تفنگدار آمریکایی را باید در همین چارچوب دید. این خبر بهتنهایی نشانه شکست یک عملیات نظامی نیست و نمیتوان برپایه آن درباره سرانجام نهایی جنگ نتیجهگیری کرد، اما یک واقعیت را بهروشنی نشان میدهد: هرمز برای آمریکا دیگر محیطی بدون هزینه نیست.
واشنگتن آمده بود تا در یکی از حساسترین آبراههای جهان قدرت خود را به نمایش بگذارد؛ اکنون گزارش یک رسانه آمریکایی از زخمیشدن هشت تفنگدار این کشور در حمله موشکی ایران، در کنار ثبت صدها مجروح دیگر، تصویری متفاوت را پیش روی افکار عمومی آمریکا قرار داده است.
در هرمز، هر موشک فقط یک هدف را تهدید نمیکند؛ بخشی از محاسبه راهبردی آمریکا درباره هزینه ادامه حضورش در منطقه را نیز زیرسؤال میبرد.
طبق گزارش NBC، در پی حملات ایران ۸ تفنگدار آمریکایی مجروح شدند پنتاگون حادثه را اعلام نکرد و مجروحان ۱۰ روز بعد در آمار تلفات ثبت شدند
رسوایی برای ناو آمریکایی
تنگه هرمز بار دیگر به صحنهای تبدیل شده که فاصله میان ادعای قدرت نظامی آمریکا و واقعیت میدان را بهرخ میکشد.
تنگه هرمز بار دیگر به صحنهای تبدیل شده که فاصله میان ادعای قدرت نظامی آمریکا و واقعیت میدان را بهرخ میکشد.
صاحبخبر -