از مدتها پیش، هرکس رفتار اسرائیل و روابط این کشور با کشورهای جهان، بهویژه آمریکا را دنبال میکند، نسبت به شکلگیری بحرانی بیسابقه در روابط راهبردی اسرائیل با مهمترین متحدش هشدار داده است. روشن بود که آسیبهایی که نتانیاهو و دولتش وارد میکنند، روابط با آمریکا را به پایینترین سطح بیسابقه خواهد کشاند آن هم در شرایطی که فردی ریاست کاخ سفید را بر عهده دارد که گرایش ویژهای به اسرائیل دارد.
امروز حتی ترامپ نیز از نتانیاهو روی برگردانده است. ترامپ در گذشته به حمایت خود از اسرائیل و تصمیمش برای انتقال سفارت آمریکا به قدس افتخار میکرد و خود را یکی از بزرگترین دوستان اسرائیل میدانست اما اکنون نظرسنجیها را میخواند و شاهد سقوط مستمر و چشمگیر حمایت از اسرائیل در میان افکار عمومی آمریکا است.
همانگونه که نتانیاهو هشدارهایی را که پیش از ۷ اکتبر به او رسیده بود نادیده گرفت، هشدارهای متعدد درباره آسیبی را که به روابط اسرائیل و آمریکا وارد میکند نیز نادیده گرفت. این هشدارها از یک دهه پیش و در پی سخنرانی چالشبرانگیز او در کنگره آمریکا علیه اوباما آغاز شد و سپس با دخالت آشکار و گسترده او در سیاست آمریکا به نفع ترامپ و حزب جمهوریخواه ادامه یافت. نتایج این اقدامات را میشد در فروپاشی جایگاه اسرائیل در میان هواداران حزب دموکرات مشاهده کرد.
در دو سال گذشته دولت نتانیاهو ، بنگویر و اسموتریچ جایگاه اسرائیل را حتی در میان حزب جمهوریخواه نیز به پایینترین سطح واقعی رسانده اند. جنگ با ایران و افزایش شدید قیمت سوخت پس از آن خشونت شهرکنشینان افراطی علیه فلسطینیها و تعرض به جوامع مسیحی در نوار غزه، کرانه باختری و قدس شرقی نیز حتی وفادارترین حامیان اسرائیل را به انتقادهایی بیسابقه از این کشور واداشته است.
نتانیاهو مسئولیت این نتیجه تلخ و پیامدهای بلندمدتی را که برای امنیت اسرائیل به بار آورده است بر عهده دارد.
نظرسنجیهایی که طی ماههای اخیر در آمریکا منتشر شدهاند، دادههای سخت و بیسابقهای درباره دیدگاه افکار عمومی نسبت به اسرائیل ارائه میکنند بهویژه در میان گروههای سنی جوانتر. دولت نتانیاهو نهتنها در مقابله با این پدیده خطرناک ناکام مانده بلکه با رفتار خشونتآمیز، بیپروا و گستاخانه خود آن را تشدید کرده است.
این واقعیتی تلخ و زشت است که هیچ سخنرانی در سازمان ملل نمیتواند آن را پنهان کند. شبکههای تلویزیونی که سخنرانی نتانیاهو را پخش کردند باید دادهها و روندهای موجود در افکار عمومی آمریکا را نیز برای مخاطبان اسرائیلی به نمایش بگذارند و تنها به فخرفروشیها و دروغهای نتانیاهو اکتفا نکنند.
هر اسرائیلی باید درک کند که تصویر اسرائیل تا چه اندازه در نگاه افکار عمومی آمریکا تضعیف شده است و این وضعیت چه معنایی برای آینده روابط میان دو کشور خواهد داشت.
هاآرتس در گزارشی از نتیجه سخنرانی نتانیاهو نوشت، آمریکاییها از دروغهای ما خسته شدهاند
سراشیبی روابط واشنگتن و تلآویو
صاحبخبر -
∎