شناسهٔ خبر: 79854805 - سرویس فرهنگی
نسخه قابل چاپ منبع: ایمنا | لینک خبر

شلمچه؛ جغرافیای حماسه، غربت و شهادت

باد که در شلمچه می‌وزد، چیزی برای دیدن ندارد؛ خاک است و خاکریز و افقی که تا دوردست کشیده شده، اما همین سکوت ساده، سنگین‌ترین خاطرات جنگ را در خود نگه داشته است. اینجا جایی است که هزاران رزمنده از آن عبور کردند و نام بسیاری از آنان برای همیشه با همین خاک گره خورد.

صاحب‌خبر -

به گزارش خبرگزاری ایمنا، شلمچه را باید از نزدیک دید؛ نه فقط برای آنکه بخشی از جغرافیای جنوب ایران را شناخت، بلکه برای آنکه فهمید چگونه یک تکه زمین می‌تواند به حافظه یک ملت تبدیل شود. اینجا سال‌ها پیش، سکوت جای خود را به صدای انفجار داده بود. خاکریزها محل رفت‌وآمد رزمندگان بودند و هر مسیر می‌توانست به خط مقدم، بیمارستان صحرایی یا نقطه‌ای برای بازگشت پیکر شهدا ختم شود. شلمچه یکی از مهم‌ترین مناطق عملیاتی دوران دفاع مقدس بود و نامش با عملیات‌هایی همچون کربلای ۵ گره خورده است.

امروز اما خبری از آن هیاهو نیست. باد از روی خاکریزها عبور می‌کند، آفتاب روی زمین می‌تابد و زائران قدم‌به‌قدم در مسیری حرکت می‌کنند که روزگاری رزمندگان آن را با اضطراب و امید طی می‌کردند.

شلمچه برای بسیاری از رزمندگان فقط یک موقعیت جغرافیایی نبود؛ بخشی از سخت‌ترین روزهای جنگ در همین منطقه گذشته است. عملیات کربلای ۵ در زمستان ۱۳۶۵ در منطقه شلمچه و شرق بصره انجام شد و از عملیات‌های مهم و پرهزینه دفاع مقدس به شمار می‌آید، اما پشت نام عملیات‌ها، آدم‌هایی قرار داشتند؛ جوان‌هایی که شاید چند روز پیش از حضور در جبهه، در خانه کنار خانواده نشسته بودند و حالا در میان خاکریزها، انتظار آغاز عملیات را می‌کشیدند.

از همین روست که شلمچه را نمی‌توان تنها با آمار و نام عملیات‌ها روایت کرد. برای فهم این سرزمین باید به خاطرات آدم‌هایی برگشت که در آن حضور داشتند؛ به رفاقت‌های سنگر، آخرین خداحافظی‌ها، نامه‌هایی که به خانه رسید و پلاک‌هایی که بعدها روایت صاحبانشان شدند.

شلمچه؛ جغرافیای حماسه، غربت و شهادت

سکوتی که از هزار روایت بلندتر است

سال‌ها از پایان جنگ گذشته، اما شلمچه هنوز برای بسیاری از مردم یک مقصد معمولی نیست. زائرانی که به این منطقه می‌آیند، میان خاکریزها قدم می‌زنند و در سکوت به زمینی نگاه می‌کنند که زمانی یکی از سخت‌ترین صحنه‌های جنگ را به خود دیده است. شاید یکی از عجیب‌ترین ویژگی‌های شلمچه همین باشد؛ جایی که زمانی صدای گلوله در آن شنیده می‌شد، امروز با سکوتش روایت می‌کند. هر گوشه این سرزمین می‌تواند آغاز یک خاطره باشد؛ خاطره یک رزمنده، یک شهید، یک مادر چشم‌انتظار یا خانواده‌ای که سال‌ها بعد هنوز جای خالی یک نفر را در خانه حفظ کرده است.

برای نسل جنگ، شلمچه تنها یک نقطه روی نقشه نیست. نامی است که با خاطره شهدا، عملیات‌ها و روزهای سخت دفاع مقدس پیوند خورده است. برای نسل‌های بعد اما، این سرزمین فرصتی است برای لمس بخشی از تاریخی که در کتاب‌ها و تصاویر به تنهایی نمی‌توان آن را فهمید.

اینجا باید ایستاد، به خاک نگاه کرد و تصور کرد روزگاری همین زمین، زیر پای رزمندگانی بوده که شاید نمی‌دانستند آخرین قدم‌هایشان را برمی‌دارند؛ شلمچه امروز آرام است؛ اما این آرامش، فراموشی نیست. در این خاک، جنگ تمام شده است، اما خاطره آن هنوز ادامه دارد.