هر سال در اول مهر، که امسال برابر با ۲۳ سپتامبر است، سال تحصیلی در ایران آغاز میشود. خیابانها بار دیگر از دانشآموزان و امید همراه با آغازهای تازه پر میشوند. امسال، این روز فرصتی است تا نمادی را نیز گرامی بداریم که مردم ما را گرد هم میآورد: اول مهر در تقویم ایران «روز پرچم» نام گرفته است.
برای ایرانیان، پرچم بسیار فراتر از پارچهای سهرنگ است. ما در آن تاریخ، عزت ملت و خانهٔ مشترک خود را میبینیم. هنگامی که پرچم بر فراز مدرسه، میدان یا خانهای به اهتزاز درمیآید، به ما یادآوری میکند که با وجود همهٔ تفاوتهایمان، در برابر ایران مسئولیتی مشترک داریم.
تمدن ایرانی هزاران سال دگرگونی و دشواری را پشت سر گذاشته است. این تمدن هرگز ساکن نمانده، اما توانسته زبان، فرهنگ و حس تعلق به سرزمین خود را از نسلی به نسل دیگر منتقل کند. یکی از رازهای ماندگاری آن در همین پیوند نهفته است: عشق ایرانیان به سرزمینشان و ارادهٔ آنان برای سپردن آن به فرزندانشان. پرچم امروز ما نماد پیوند با میهنی است که تاریخش از هر نشان و پرچمی کهنتر است.
این عشق، بهایی دردناک نیز داشته است. در دورههای مختلف، جوانان بسیاری در دفاع از ایران جان خود را فدا کردهاند. خانوادههای آنان بهتر از هر کسی سنگینی این فقدان را میشناسند. از همین رو، وقتی میگوییم خون آنان نگذاشت پرچم بر زمین بیفتد، از پیمانی برای بهیادسپردن سخن میگوییم: یاد فداکاریشان را زنده نگه داریم، از حاکمیت کشورمان پاسداری کنیم و برای آیندهای بکوشیم که جوانانمان بتوانند در صلح زندگی کنند.
پرچم در لحظههای شادی نیز همراه ماست. هرکس دیده باشد ورزشکاری ایرانی بر سکوی افتخار میایستد، میداند هنگام بالا رفتن پرچم سهرنگ کشورمان چه احساسی پدید میآید: غرور در چشمان ورزشکار و شور و اشتیاق در خانههای مردم، حتی در فاصلهٔ هزاران کیلومتری. در آن لحظه، تلاش او را جشن میگیریم و احساس میکنیم پشتکار یک نفر، رؤیای میلیونها نفر را با خود به همراه دارد.
در مکزیک نیز احساسی آشنا میبینم. زنان و مردان مکزیکی برای پرچم خود احترام عمیقی قائلاند؛ پرچمی که در مدارس، مراسم ملی و زندگی عمومی حضور دارد. در میدان زوکالوی مکزیکوسیتی، پرچم بزرگ کشور هر صبح با تشریفات برافراشته و عصرگاه با احترام پایین آورده میشود. شرکتکنندگان در این مراسم، آن را با دقت تحویل میگیرند و نگهداری میکنند تا با زمین تماس پیدا نکند. این رفتار روزانه معنای بسیاری دارد: یک ملت نماد خود را گرامی میدارد، زیرا تاریخ و مردمش را در آن میبیند.
امروز، وقتی به پرچمهای ایران و مکزیک مینگرم، به دو ملت میاندیشم که به ریشههای خود افتخار میکنند. شاید به زبانهای متفاوت سخن بگوییم و فاصلهای بسیار میان ما باشد، اما ارزش عشق به سرزمین، احترام به تاریخ یکدیگر و ساختن دوستی میان ملتها را بهخوبی درک میکنیم. باشد که روز پرچم در ایران، در کنار یادآوری گذشتگان، مسئولیت ما را در برابر آیندگان نیز به خاطرمان بیاورد: عزت میهن را سربلند نگه داریم و برای آیندهای سرشار از صلح تلاش کنیم.