به گزارش ایرنا، حفاظت از گونههای در معرض خطر تنها به معنای جلوگیری از شکار نیست، بلکه مدیریت حضور انسان در زیستگاههای حساس چالش اصلی محیطبانان است. همزمان با فصل گاوبانگی حفاظت از مرالها از یک بحث تکبعدی شمارش به یک استراتژی پیچیده شامل پایش علمی، آموزش و مشارکت جمعی تبدیل شده است تا از هرگونه اختلال در زیستگاه این گونه جلوگیری شود.
محمدرضا کنعانی مدیرکل حفاظت محیطزیست مازندران در این خصوص گفت: مقرر شد سرشماری مرال در فصل گاوبانگی با راهبری علمی دانشگاه تربیت مدرس و مشارکت محیطبانان، کارشناسان، دانشگاهیان و فعالان محیط زیست اجرا شود.
وی افزود: در کنار پایش علمی، حفاظت از گونه و کاهش اختلال در زیستگاه نیز بهطور همزمان مورد توجه قرار گیرد.مدیرکل حفاظت محیطزیست مازندران با تأکید بر حساسیت فصل گاوبانگی اظهار کرد: هدف این برنامه صرفاً شمارش مرال نیست؛ سرشماری باید در چارچوب حفاظت انجام شود.
کنعانی بیان کرد: حضور در عرصه باید بهگونهای مدیریت شود که ضمن دستیابی به اطلاعات معتبر، کمترین مزاحمت و اختلال برای گونه در این مقطع حساس ایجاد شود.
وی خاطرنشان کرد: آموزش پیش از ورود به عرصه علاوه بر ارتقای کیفیت دادهها از حضور افراد آموزشندیده و رفتارهای ناهمگون در زیستگاه جلوگیری میکند و زمینه اجرای یک برنامه علمی، ایمن و هماهنگ را فراهم میکند.
این مقام مسوول تأکید کرد: این برنامه بخشی از رویکرد مشارکتی حفاظت از مرال است که در آن ظرفیت محیطبانان، دانشگاهها، جوامع محلی و فعالان محیط زیست در چارچوبی علمی و مسئولانه به کار گرفته میشود تا سرشماری و حفاظت، بهصورت توأمان و با هدف عبور ایمن مرال از فصل حساس گاوبانگی دنبال شود.
به گزارش ایرنا، مرالها جمعیت به شدت نگران کنندهای دارند و بهدلیل شکار بیرویه، روز به روز از تعداد آنها کاسته میشود و یکی از زمانهایی که فرصت تعرض به این گونه را در اختیار شکارچیان قرار میدهد، فصل گاو بانگی یا به زبان محلیها «ورزاچمر» است.
گاو بانگی فعالیت پر سر و صدای گوزن نر همزمان با فصل جفت گیری برای تعیین قلمرو است که در آن گوزن نر برای تعیین قلمرو به جنگ با دیگر نرها می رود و با ایجاد صدایی شبیه صدای گاو اهلی، گوزن های ماده را به حضور در محدوده قلمرو خود فرا میخواند.
در فصل گاوبانگی اگر گوزن نر صدای همجنس نر دیگری را در قلمرو خود بشنود با سرعت به سمت صدا حرکت می کند تا گوزن مهاجم را از قلمرو خود خارج کند.
همچنین در فصل گاوبانگی، گوزن های نر جوان که موفق به تعیین قلمرو نشده اند از قلمرو نرهای بزرگ تر رانده شده و به حاشیه مناطق جنگلی پناه آورده و به آسانی در تیررس شکارچیان گرفتار می شوند. علاوه بر آن، گوزن ها در فصل جفتگیری به دلیل ترشح هورمون از هوشیاری و تمرکز بالایی در شناسایی و فرار از دام شکارچیان برخوردار نبوده و به آسانی طعمه صیادان می شوند.
نسل مرالها یا گوزنهای قرمز که در جنگلهای هیرکانی سکونت دارند طی چند دهه اخیر به دلایل متعدد به ویژه افزایش شکار و ناامن شدن زیستگاهها در معرض خطر انقراض قرار گرفته بود. اما در سالهای اخیر با توجه به افزایش حساسیت بخشی از جامعه به مسائل محیط زیستی، اقدامات داوطلبانه متعددی برای حفاظت از مرالها شکل گرفت و کنشگران محیط زیست به کمک اداره کل حفاظت محیط زیست استانهای زیستگاه مرال شتافتند.