گروه بین الملل: چین، تایوان را مهمترین و حساسترین مساله خود میداند. موضوعی که از نظر پکن با حاکمیت و تمامیت ارضی این کشور ارتباط دارد و دولتهای خارجی حق دخالت در آن را ندارند. اما چرا تایوان تا این اندازه برای پکن اهمیت دارد؟
انتظار میرود شی جینپینگ، رییسجمهوری چین، در دیدار این هفته با دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، در واشینگتن، از او بخواهد فروش تسلیحات آمریکا به تایوان را متوقف کند.
چین میگوید تایوان از دوران باستان بخشی از قلمرو این کشور بوده است.
این جزیره از سال ۱۲۶۴ تا ۱۲۷۴ خورشیدی، در دوران سلسله چینگ، برای مدتی استانی جداگانه بود و پس از جنگ چین و ژاپن، به ژاپن واگذار شد.
در پایان جنگ جهانی دوم در سال ۱۳۲۴، اداره تایوان به دولت جمهوری چین سپرده شد.
پکن مساله تایوان را میراث حلنشده جنگ داخلی چین میداند.
دولت جمهوری چین پس از شکست از کمونیستهای مائو تسهتونگ در سال ۱۳۲۸ به این جزیره گریخت. کمونیستها نیز همان سال جمهوری خلق چین را در سرزمین اصلی بنیان گذاشتند.
از نظر پکن، تایوان یکی از استانهای چین است و حق ندارد خود را کشوری مستقل بداند.
چین هرگز گزینه استفاده از زور برای قرار دادن این جزیره زیر کنترل خود را کنار نگذاشته است؛ هرچند میگوید «اتحاد مجدد مسالمتآمیز» را ترجیح میدهد.
پکن تایوان را «هسته اصلی منافع حیاتی» خود و خط قرمزی عبورناپذیر میخواند و دیدار مقامهای بلندپایه خارجی با مقامهای تایوان را دخالت در امور داخلی چین میداند.
چین پس از سفر نانسی پلوسی، رییس وقت مجلس نمایندگان آمریکا، به تایپه در سال ۱۴۰۱، رزمایش نظامی گستردهای در اطراف تایوان برگزار کرد.
پکن از آن زمان تاکنون نیز در واکنش به تماسها و دیدارهای مقامهای آمریکایی با تایوان، چندین دور رزمایش در نزدیکی این جزیره انجام داده است.
آخرین رزمایش گسترده چین در اطراف تایوان اوایل دی ۱۴۰۴ برگزار شد.
دولت ترامپ چند روز پیش از آن، فروش بستهای تسلیحاتی به ارزش بیش از ۱۱ میلیارد دلار به تایوان را تصویب کرده بود؛ بزرگترین بسته تسلیحاتی آمریکا برای این جزیره.
تایوان دارای حکومتی دموکراتیک است که ادعای حاکمیت پکن بر این جزیره را قاطعانه رد میکند.
تایپه میگوید تایوان هماکنون کشوری مستقل با نام رسمی «جمهوری چین» است و حق دارد با دیگر کشورهای جهان ارتباط برقرار کند و رهبران خود را برگزیند.
دولت تایوان تاکید دارد جمهوری خلق چین حتی یک روز نیز بر این جزیره حکومت نکرده و در نتیجه، حق ندارد خود را نماینده تایوان بداند یا ادعای حاکمیت بر آن داشته باشد.
لای چینگته، رییسجمهوری تایوان، بارها به چین پیشنهاد مذاکره داده است، اما پکن این پیشنهادها را رد کرده است.
هیچیک از دولتهای چین و تایوان دیگری را بهطور رسمی به رسمیت نمیشناسد.
چین از لای با عنوان «رییسجمهوری» یاد نمیکند و او را «جداییطلب» میخواند.
لای گفته است تایوان در حال حاضر کشوری مستقل است و به همین دلیل نیازی به اعلام رسمی و جداگانه استقلال ندارد.
آمریکا در دی ۱۳۵۷ روابط رسمی خود را با تایپه قطع کرد و جمهوری خلق چین را به رسمیت شناخت. با این حال، واشینگتن بر اساس قانون روابط تایوان مصوب ۱۳۵۸ موظف است ابزارهای لازم را برای دفاع از این جزیره در اختیار آن قرار دهد.
آمریکا در چارچوب سیاست «چین واحد» رسما درباره حاکمیت تایوان موضعی نمیگیرد.
وزارت خارجه آمریکا در سال ۱۴۰۱ متن مربوط به «شش تضمین» را نیز به اسناد سیاست این کشور درباره تایوان افزود. این تضمینهای امنیتی در سال ۱۳۶۱، در دوران ریاستجمهوری رونالد ریگان، به تایوان داده شده بودند و اسناد مربوط به آنها در سال ۱۳۹۹ از طبقهبندی محرمانه خارج شدند.
بر اساس این تضمینها، آمریکا تاریخی برای پایان دادن به فروش تسلیحات به تایوان تعیین نکرده، با مشورت قبلی با پکن درباره چنین فروشهایی موافقت نکرده و تعهدی نیز برای بازنگری در قانون روابط تایوان نداده است.
چین بارها از آمریکا خواسته است فروش سلاح به تایوان را متوقف کند.
آمریکا در تایپه نمایندگی بزرگی با نام «موسسه آمریکایی در تایوان» دارد که عملا نقش سفارت این کشور را ایفا میکند.
واشینگتن و تایپه همچنین روابط نزدیک اقتصادی و امنیتی دارند و آمریکا مهمترین تامینکننده تجهیزات دفاعی تایوان است.
روسای جمهوری تایوان تنها در قالب «توقف بینراهی» و هنگام سفر به کشورهای همپیمان خود در آمریکای لاتین و حوزه کارائیب وارد آمریکا میشوند، اما معمولا از این فرصت برای دیدار با قانونگذاران حامی تایوان استفاده میکنند.
روسای جمهوری آمریکا و تایوان مستقیما با یکدیگر گفتوگو نمیکنند. ترامپ اردیبهشت ۱۴۰۵ گفت با لای تماس خواهد گرفت، اما چنین تماسی تاکنون برقرار نشده است.
ترامپ در آذر ۱۳۹۵ و پیش از آغاز نخستین دوره ریاستجمهوری خود، تماسی ۱۰ دقیقهای با تسای اینگون، رییسجمهوری وقت تایوان، داشت. چین در آن زمان واکنشی نسبتا ملایم نشان داد، اعتراض دیپلماتیک کرد و تایوان را به انجام «اقدامی حقیرانه» متهم کرد.
∎
انتظار میرود شی جینپینگ، رییسجمهوری چین، در دیدار این هفته با دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، در واشینگتن، از او بخواهد فروش تسلیحات آمریکا به تایوان را متوقف کند.
چین میگوید تایوان از دوران باستان بخشی از قلمرو این کشور بوده است.
این جزیره از سال ۱۲۶۴ تا ۱۲۷۴ خورشیدی، در دوران سلسله چینگ، برای مدتی استانی جداگانه بود و پس از جنگ چین و ژاپن، به ژاپن واگذار شد.
در پایان جنگ جهانی دوم در سال ۱۳۲۴، اداره تایوان به دولت جمهوری چین سپرده شد.
پکن مساله تایوان را میراث حلنشده جنگ داخلی چین میداند.
دولت جمهوری چین پس از شکست از کمونیستهای مائو تسهتونگ در سال ۱۳۲۸ به این جزیره گریخت. کمونیستها نیز همان سال جمهوری خلق چین را در سرزمین اصلی بنیان گذاشتند.
از نظر پکن، تایوان یکی از استانهای چین است و حق ندارد خود را کشوری مستقل بداند.
چین هرگز گزینه استفاده از زور برای قرار دادن این جزیره زیر کنترل خود را کنار نگذاشته است؛ هرچند میگوید «اتحاد مجدد مسالمتآمیز» را ترجیح میدهد.
پکن تایوان را «هسته اصلی منافع حیاتی» خود و خط قرمزی عبورناپذیر میخواند و دیدار مقامهای بلندپایه خارجی با مقامهای تایوان را دخالت در امور داخلی چین میداند.
چین پس از سفر نانسی پلوسی، رییس وقت مجلس نمایندگان آمریکا، به تایپه در سال ۱۴۰۱، رزمایش نظامی گستردهای در اطراف تایوان برگزار کرد.
پکن از آن زمان تاکنون نیز در واکنش به تماسها و دیدارهای مقامهای آمریکایی با تایوان، چندین دور رزمایش در نزدیکی این جزیره انجام داده است.
آخرین رزمایش گسترده چین در اطراف تایوان اوایل دی ۱۴۰۴ برگزار شد.
دولت ترامپ چند روز پیش از آن، فروش بستهای تسلیحاتی به ارزش بیش از ۱۱ میلیارد دلار به تایوان را تصویب کرده بود؛ بزرگترین بسته تسلیحاتی آمریکا برای این جزیره.
تایوان دارای حکومتی دموکراتیک است که ادعای حاکمیت پکن بر این جزیره را قاطعانه رد میکند.
تایپه میگوید تایوان هماکنون کشوری مستقل با نام رسمی «جمهوری چین» است و حق دارد با دیگر کشورهای جهان ارتباط برقرار کند و رهبران خود را برگزیند.
دولت تایوان تاکید دارد جمهوری خلق چین حتی یک روز نیز بر این جزیره حکومت نکرده و در نتیجه، حق ندارد خود را نماینده تایوان بداند یا ادعای حاکمیت بر آن داشته باشد.
لای چینگته، رییسجمهوری تایوان، بارها به چین پیشنهاد مذاکره داده است، اما پکن این پیشنهادها را رد کرده است.
هیچیک از دولتهای چین و تایوان دیگری را بهطور رسمی به رسمیت نمیشناسد.
چین از لای با عنوان «رییسجمهوری» یاد نمیکند و او را «جداییطلب» میخواند.
لای گفته است تایوان در حال حاضر کشوری مستقل است و به همین دلیل نیازی به اعلام رسمی و جداگانه استقلال ندارد.
آمریکا در دی ۱۳۵۷ روابط رسمی خود را با تایپه قطع کرد و جمهوری خلق چین را به رسمیت شناخت. با این حال، واشینگتن بر اساس قانون روابط تایوان مصوب ۱۳۵۸ موظف است ابزارهای لازم را برای دفاع از این جزیره در اختیار آن قرار دهد.
آمریکا در چارچوب سیاست «چین واحد» رسما درباره حاکمیت تایوان موضعی نمیگیرد.
وزارت خارجه آمریکا در سال ۱۴۰۱ متن مربوط به «شش تضمین» را نیز به اسناد سیاست این کشور درباره تایوان افزود. این تضمینهای امنیتی در سال ۱۳۶۱، در دوران ریاستجمهوری رونالد ریگان، به تایوان داده شده بودند و اسناد مربوط به آنها در سال ۱۳۹۹ از طبقهبندی محرمانه خارج شدند.
بر اساس این تضمینها، آمریکا تاریخی برای پایان دادن به فروش تسلیحات به تایوان تعیین نکرده، با مشورت قبلی با پکن درباره چنین فروشهایی موافقت نکرده و تعهدی نیز برای بازنگری در قانون روابط تایوان نداده است.
چین بارها از آمریکا خواسته است فروش سلاح به تایوان را متوقف کند.
آمریکا در تایپه نمایندگی بزرگی با نام «موسسه آمریکایی در تایوان» دارد که عملا نقش سفارت این کشور را ایفا میکند.
واشینگتن و تایپه همچنین روابط نزدیک اقتصادی و امنیتی دارند و آمریکا مهمترین تامینکننده تجهیزات دفاعی تایوان است.
روسای جمهوری تایوان تنها در قالب «توقف بینراهی» و هنگام سفر به کشورهای همپیمان خود در آمریکای لاتین و حوزه کارائیب وارد آمریکا میشوند، اما معمولا از این فرصت برای دیدار با قانونگذاران حامی تایوان استفاده میکنند.
روسای جمهوری آمریکا و تایوان مستقیما با یکدیگر گفتوگو نمیکنند. ترامپ اردیبهشت ۱۴۰۵ گفت با لای تماس خواهد گرفت، اما چنین تماسی تاکنون برقرار نشده است.
ترامپ در آذر ۱۳۹۵ و پیش از آغاز نخستین دوره ریاستجمهوری خود، تماسی ۱۰ دقیقهای با تسای اینگون، رییسجمهوری وقت تایوان، داشت. چین در آن زمان واکنشی نسبتا ملایم نشان داد، اعتراض دیپلماتیک کرد و تایوان را به انجام «اقدامی حقیرانه» متهم کرد.