به گزارش گروه رسانهای شرق،
پنج سال بعد از آخرین انتخابات دومای روسیه، این کشور در شرایطی بار دیگر انتخابات برگزار کرد که کار با اوکراین به جای باریک کشیده شده است. براساس نتایج اولیه انتخابات که روز جمعه برگزار شد، حزب «روسیه متحد»، حزب اصلی نزدیک به کرملین، دست بالا را داشت. این نتیجه البته چندان غیرقابل پیشبینی نبود؛ چراکه به اعتقاد ناظران، مخالفان واقعی ولادیمیر پوتین عملا امکان رقابت گسترده برای نشستن بر صندلیهای دوما را نداشتند. رأیگیری از روز جمعه برای حدود ۱۱۱ میلیون واجد شرایط آغاز شد و روز یکشنبه به پایان رسید. براساس اعلام کمیسیون مرکزی انتخابات روسیه، تا ظهر یکشنبه، با شمارش حدود ۵۸ درصد صندوقها، «روسیه متحد» نزدیک به ۵۸ درصد آرای مربوط به ۲۲۵ کرسی اختصاصیافته به فهرستهای حزبی را به دست آورده بود. ۲۲۵ کرسی دیگر از طریق حوزههای انتخابیه تکنماینده تعیین میشوند و این حزب در این حوزهها هم در موقعیت مناسبی برای کسب بخش عمده کرسیها قرار داشت.
کرملین از پیش نتیجه را پیشبینی میکرد؟
کرملین این انتخابات را که نخستین انتخابات پارلمانی پس از آغاز تهاجم گسترده روسیه به اوکراین در سال ۲۰۲۲ است، فرصتی برای نمایش حمایت عمومی از جنگ و تقویت مشروعیت اقدامات خود میدانست. برای شخص پوتین، برد در انتخابات دومای دولتی به معنای مهر تأیید شهروندان روسیه بر سیاستهای او بوده است. ناظرانی که مسائل روسیه را با دقت بررسی میکنند، میگویند در ماههای گذشته، مقامهای روس تلاش کردند با محدودکردن فعالیت مخالفان و منتقدان، ریسک سیاسی انتخابات را کاهش دهند. خبرگزاری آسوشیتدپرس نوشته است تبلیغات گسترده رسانههای دولتی و کنترل شدید روند انتخابات، در شرایطی که مخالفان واقعی امکان رقابت نداشتند، تقریبا تضمین میکرد که کرملین کنترل خود بر سیاست روسیه را حفظ خواهد کرد؛ آنهم در شرایطی که هزینههای اقتصادی جنگ افزایش داشته و حملات پهپادی اوکراین به مناطق عمیقتر داخل خاک روسیه ادامه دارد. رأیدهندگان روسیه در این انتخابات دو برگه رأی در اختیار داشتند؛ نیمی از ۴۵۰ کرسی دومای دولتی از طریق فهرستهای حزبی و نیم دیگر در حوزههای انتخابیه تکنماینده تعیین شدند. حزب «روسیه متحد» از مدتها پیش بهعنوان حزب اصلی حامی کرملین، شانس بالایی برای حفظ اکثریت خود در مجلس سفلای روسیه داشت. نتایج اولیه همچنین نشان داد چهار حزب دیگر که در اغلب موارد از طرحهای مورد حمایت کرملین پشتیبانی میکنند، بار دیگر به دومای دولتی راه خواهند یافت. با این حساب، دست متحدان پوتین در تصمیمگیریها کماکان باز مانده و آنها تقریبا بدون رقیب، به سیاستهای پیشین ادامه میدهند.
مخالفان چگونه کنار گذاشته شدند؟
حزب لیبرال «یابلوکو» که تنها تشکل سیاسی ثبتشدهای بود که بهطور علنی از جنگ انتقاد میکرد، ماه گذشته با حکم دیوان عالی روسیه از حضور در فهرست انتخاباتی کنار گذاشته شد. این حزب تنها توانست شماری محدود از نامزدهای خود را در حوزههای تکنماینده وارد رقابت کند. علاوه بر این، برخی سیاستمداران مخالف جنگ، پیش از آغاز کارزار انتخاباتی، زندانی یا ناچار به ترک روسیه شدند. بنا بر ادعای آسوشیتدپرس، حزب یابلوکو و حزب کمونیست روسیه که از برخی جنبههای سیاست دولت انتقاد کرده اما از انتقاد مستقیم از ولادیمیر پوتین پرهیز کرده است، مدعی شدند بسیاری از ناظران انتخاباتی آنها از ورود به حوزههای رأیگیری منع شدهاند. روسیه همچنین از دعوت ناظران سازمان امنیت و همکاری اروپا خودداری کرد. وزارت خارجه روسیه این سازمان را به استانداردهای دوگانه در انتقاد از مسکو متهم کرد. پره خوان پونس، رئیس مجمع پارلمانی سازمان امنیت و همکاری اروپا، این تصمیم را نقض تعهدات روسیه بهعنوان یکی از اعضای این سازمان دانست. حزب یابلوکو همچنین ادعا کرد یکی از ناظران این حزب روز شنبه در یک حوزه رأیگیری در سنپترزبورگ هنگام بازداشت توسط پلیس بیهوش شده است. مقامهای انتخاباتی این فرد را به تلاش برای «برهمزدن انتخابات» متهم کرده بودند. احزاب سیاسی همچنین از مواردی مانند بازشدن صندوقهای مهرومومشده، تأمیننشدن امنیت حوزههای رأیگیری در طول شب و خودداری از ارائه برگه رأی کاغذی خبر دادند. این ادعاها بهطور مستقل قابل تأیید نیستند.
مشکل رأیگیری الکترونیکی در مسکو
الا پامفیلووا، رئیس کمیسیون مرکزی انتخابات روسیه، روز یکشنبه اعلام کرد سامانه رأیگیری الکترونیکی در مسکو هدف حملات سایبری قرار گرفته است. او یکی از «احزاب سیستمی» را مسئول این حملات دانست؛ اصطلاحی که در روسیه برای احزابی به کار میرود که در انتخابات حضور دارند، اما مشخص نکرد منظورش کدام حزب بوده است. رسانه مستقل روسی سوتاویژن گزارش داد رأیدهندگان در حوزههای مختلف مسکو از اختلال در سامانههای ثبت الکترونیکی شکایت کردهاند. براساس این گزارش، در برخی موارد برگه رأی کاغذی در اختیار رأیدهندگان قرار نگرفته و از آنها خواسته شده از پایانههای الکترونیکی استفاده کنند. لئونید ولکوف، از نزدیکان الکسی ناوالنی، رهبر فقید مخالفان روسیه، احتمال داد اختلال در سامانه صدور برگههای رأی کاغذی در مسکو عمدی بوده و با هدف سوقدادن افراد به سمت رأیگیری الکترونیکی ایجاد شده باشد. او روز یکشنبه در شبکه ایکس نوشت: برگه رأی کاغذی مطالبه کنید. در پی این اختلالها، مقابل برخی حوزههای رأی صفهای طولانی شکل گرفت؛ زیرا شماری از رأیدهندگان حاضر نبودند به شکل الکترونیکی رأی دهند. نیکلای ریباکوف، رهبر حزب یابلوکو که از هوادارانش خواسته بود آرای فهرستهای حزبی را مخدوش کنند، روز یکشنبه در سنپترزبورگ رأی خود را به صندوق انداخت. روی برگه رأی او نوشته شده بود: «برای آزادی،
برای صلح و یابلوکو».
اعتراض مخالفان روسیه در خارج از کشور
مخالفان روسیه که بسیاری از آنها در خارج از کشور زندگی میکنند، ازجمله یولیا ناوالنایا، همسر الکسی ناوالنی، از روسهای مخالف جنگ خواستند ظهر روز یکشنبه در انتخابات شرکت کنند. هزاران روس ساکن ارمنستان برای رأیدادن مقابل سفارت روسیه در ایروان صف کشیدند. برخی از آنها همزمان در تجمع ضدجنگ برای روسیهای صلحآمیز شرکت کردند و پلاکاردهایی در مخالفت با جنگ و ولادیمیر پوتین در دست داشتند. در آلمان نیز رأیدهندگان روس در سفارت این کشور در برلین رأی دادند. آندری پیوواروف، از مخالفان دولت روسیه و رئیس پیشین گروه روسیه باز، در تجمع اعتراضی مقابل سفارت سخنرانی کرد.
اهمیت انتخابات
رسانههای غربی در روزهای رأیگیری نوشته بودند در مسکو به سختی میتوان متوجه شد که یک انتخابات مهم در جریان است. پوسترهای انتخاباتی بسیار کم دیده میشوند و تنها تعداد معدودی از فعالان سیاسی در خیابانها بروشور توزیع کردهاند. خبری از تجمعهای بزرگ انتخاباتی در فضای باز نبود و مناظرههای تلویزیونی بیشتر به دلیل بیرمق و کمرمقبودن نامزدها و ناتوانی آنها در بیان مواضعشان، مورد توجه قرار گرفت. در بسیاری از موارد، نامزدها حتی در مناظرهها حاضر نشدند.
پس از فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی در سال ۱۹۹۱، روسیه در ابتدا تلاش کرد انتخابات پارلمانی باز و رقابتی، مشابه نظامهای غربی برگزار کند. اما این دوره کوتاه بود. در سال ۱۹۹۳، در نخستین انتخابات پارلمانی پس از فروپاشی شوروی، یک حزب ملیگرا توانست در برابر نیروهای نزدیک به کرملین در جایگاه نخست قرار گیرد. از همان زمان این ایده شکل گرفت که همه چیز باید تعدیل و مدیریت شود. شدت این مدیریت به تدریج افزایش یافت. در ابتدا، کرملین برای تأمین مالی احزاب حامی دولت به الیگارشهای روس متکی بود. در دهه ۲۰۰۰، استراتژیستهای سیاسی به مناطق مختلف اعزام شدند تا نتایج مدنظر حکومت را مهندسی کنند. در دهه منتهی به آغاز جنگ اوکراین، مقامها به روشهای سختگیرانهتری روی آوردند؛ ناظران ادعا میکنند کارکنان دولت را برای شرکت در انتخابات و رأیدادن تحت فشار قرار دادند. پس از حمله روسیه به اوکراین در سال ۲۰۲۲، فشار برای حمایت از حکومت افزایش داشت. پوتین نیز روز چهارشنبه، در سخنرانی خود در آستانه انتخابات، اعلام کرد که رأیدهندگان نباید درباره ادامه جنگ تا رسیدن به پیروزی کامل تردیدی داشته باشند. او گفت: انتخاب و عزم شما بار دیگر نشان خواهد داد که میلیونها نفر پشت سر رزمندگان ما ایستادهاند. مشارکت در انتخابات، سهم مشترک ما در پیروزی روسیه است.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.