خبرگزاری بینالمللی اهلبیت(ع) ـ ابنا: این دستگاه ـ به یک معنا ـ مهم ترین عضو بدن انسان است؛ زیرا حرکت و حس که دو رکن اساسی زندگی می باشند، با این دستگاه تأمین شده و ارتباط انسان با جهان خارج و محیط زندگی، به وسیله آن صورت می گیرد. همچنین حرکات غیر ارادی سایر دستگاه های بدن (مانند: معده و امثال آن) به این دستگاه وابسته است و نظم و کنترل اوضاع داخلی به این وسیله تحقّق می یابد.
به طور کلّی احساس، حرکت های ارادی و غیرارادی بدن و نظم موجود در بین آنها مربوط به سلسله اعصاب است، به گونه ای که اگر از کار بیفتد، انسان در یک لحظه از حس و حرکت باز می ماند و حرکت تمام دستگاه های بدن متوقّف و مختل می گردد.
در اثر همکاری و تعادل بین اعصاب سمپاتیک و پاراسمپاتیک دستگاه های بدن منظم و با تعادل معینی کار کرده و نظم دقیقی در دستگاه های بدن برقرار می شود.
لازم به ذکر است که مرکز پی ها و سلسله اعصاب مغز است که مانند سایر اعضای اصلی بدن در محلّ محفوظی، در وسط قلعه محکم استخوان جمجمه، به شکل عجیبی قرار گرفته است. مغز وظیفه سنگین و بسیار ارزشمندی را در زندگی انسان به عهده دارد. این عضو کوچک و بسیار لطیف، فرمانده تمامی نیروهای بدن است و تمام دستگاه های بدن در روابط دو طرفه خود، به وسیله آن اداره می شوند.
مغز انسان مرکز سلسله اعصاب و دارای موقعیّت بسیار خطیری می باشد، زیرا دستگاهی فوق العاده دقیق و منظّم است و هنوز هم قسمتی از اسرار آن برای متخصّصین فن پوشیده است، قسمت اصلی مغز همان مخ است که مخ بزرگ ترین قسمت اصلی مغز و عضو بسیار لطیفی است که به وسیله مادّه خاکستری رنگی به ضخامت چند میلی متر پوشانده شده و با یک شکاف بزرگ به دو نیمکره تقسیم می گردد. شکل ظاهری آن شباهت زیادی به مغز گردو دارد و البتّه رشته های مخصوصی این دو نیمکره را به هم مربوط می سازد.
در سطح مخ شیارها، پستی و بلندی ها و خطوط عجیب و غریبی وجود دارد که آن را بسیار چین خورده می سازد. گر چه ساختمان این عضو لطیف، بسیار حیرت آور است، ولی کارها و وظایف خطیری که به وسیله آن انجام می گیرد به مراتب حیرت آورتر و شگفت انگیزتر می باشد.
مخ مرکز هوش، اراده، شعور و حافظه است و بسیاری از اعمال روحی مانند: ترس، نگرانی و... با آن رابطه دارد، مخ دارای قسمت های مختلف است که هر کدام از آنها مرکز بخشی از فعّالیّت های ادراکی می باشد، (۱) و از جالب ترین و شگفت انگیزترین آنها می توان قسمت مربوط به حافظه و خاطره را نام برد.
کار این قسمت بسیار حیرت آور است، زیرا در آنجا خاطرات یک عمر به صورت پرونده های منظّمی بایگانی می گردد و انسان می تواند با دقّت و مراجعه، در عرض چند ثانیه، تمام پرونده های بایگانی شده را زیر و رو کند و به طور کلّی اوضاع چندین سال پیش، درباره شخص یا حادثه ای را به یاد آورد!
با مطالعه دستگاه عصبی و این همه ریزه کاری ها و نکات دقیقی که در ساختمان سلسله اعصاب و مراکز مختلف آنها وجود دارد و با در نظر گرفتن روابط آنها با یکدیگر و با محیط خارج (جهان)، مصداق آشکار دیگری از نظام شگفت انگیز بدن و جهان آفرینش را به خوبی در می یابیم.
دستگاه شگفت آور بدن در هر قسمت، با یک نظم و برنامه دقیقی اداره می شود و این موضوع برای کسانی که با دقّت و فکر کنجکاو و خالی از تعصّب، بیانات مختصر گذشته را مطالعه کنند، مثل روز روشن است که نشانه آشکاری از مبدأ بزرگ علم و قدرت جهان هستی است. (۲)
پی نوشت:
(۲). گرد آوری از کتاب: آفریدگار جهان، آیت الله العظمی ناصر مکارم شیرازی، مدرسه الامام علی بن ابی طالب(ع)، قم، ۱۳۷۹ ه. ش، ص ۱۴۸.