به گزارش ایسکانیوز؛ یک زوزه نا آشنا، یک تقتق مداوم یا یک غرش سنگینتر از حد معمول، سیگنالی است که نباید آن را نادیده بگیرید. واقعیت این است که بیشتر این صداها، دلایل کاملا مشخص و قابل تشخیص دارند؛ از موارد نسبتا ساده مثل افت سطح روغن یا شل شدن اتصالات، تا مسائل جدیتری مثل فرسودگی بلبرینگ یا سایش چرخدندهها. در این مطلب، به بررسی علت صدای گیربکس حلزونی میپردازیم تا بتوانید از تمام مشکلات احتمالی جلوگیری کرده و آنها را رفع کنید.
چرا گیربکس حلزونی صدا میدهد؟
گیربکس حلزونی در حالت عادی، صدای یکنواخت و نسبتا آرامی دارد، اما وقتی این صدا ناگهان تغییر میکند یا بلندتر میشود، نشانه این است که چیزی در داخل دستگاه درست کار نمیکند. در ادامه، رایجترین علتهای صدای غیرعادی گیربکس حلزونی را با هم بررسی میکنیم.
کمبود یا نامناسب بودن روغن گیربکس
شایعترین دلیل صدای غیرعادی، مشکل در روانکاری است. وقتی سطح روغن گیربکس پایین بیاید یا از روغنی با گرانروی (ویسکوزیته) نامناسب استفاده شده باشد، چرخدندهها بهجای اینکه روی لایهای نرم از روغن حرکت کنند، مستقیما با هم اصطکاک پیدا میکنند. همین تماس مستقیم فلز با فلز است که صدای ناهنجار و زوزهمانندی تولید میکند.بنابراین، ابتدا سطح روغن را چک کنید و اگر کم بود، طبق دستورالعمل سازنده آن را تکمیل کنید.
سایش و فرسودگی چرخدندهها
در یک گیربکس حلزونی، دو نوع چرخدنده اصلی با هم درگیر میشوند؛ چرخدنده حلزونی (که شکلش شبیه پیچ است) و چرخدنده مارپیچ (که دندانههایش با زاویه خاصی برش خوردهاند)! وقتی این دو میچرخند، دندانههایشان باید دقیقا و کاملا در هم قفل شوند تا قدرت بهدرستی منتقل شود.
اما هیچ فلزی هرچقدر هم محکم باشد، ابدی نیست. هر بار که این دندانهها با هم تماس پیدا میکنند، مقدار بسیار کمی از سطحشان ساییده میشود. در یک روز یا یک هفته، این سایش اصلا محسوس نیست؛ اما وقتی ماهها یا سالها کارکرد مداوم را جمع بزنید، این فرسودگی جمع میشود و شکل اصلی دندانهها کمکم تغییر میکند.
اگر به این مشکل مشکوک شدید، بهترین کار این است که گیربکس را باز کنید و مستقیما به دندانهها نگاه کنید. با یک نگاه میتوانید ببینید آیا لبه دندانهها گرد شده، ساییده بهنظر میرسد، یا شکل اصلیاش را از دست داده.
خرابی یا فرسودگی بلبرینگها
داخل گیربکس، محورها باید با سرعت بالا و بدون هیچ اصطکاک اضافهای بچرخند. اینجاست که بلبرینگها مثل یک لایه محافظ بین محور در حال چرخش و بدنه ثابت گیربکس عمل میکنند و اجازه میدهند محور، بدون اینکه با اصطکاک زیادی روبرو شود، به راحتی بچرخد. اگر بلبرینگها را از گیربکس حذف کنید، محور مستقیما با بدنه فلزی تماس پیدا میکند و همان لحظه اول، اصطکاک شدید و گرمای زیادی تولید میشود.
وقتی یک بلبرینگ بهمرور فرسوده یا آسیب میبیند، دیگر نمیتواند آن حرکت نرم و یکنواختی که باید داشته باشد را حفظ کند. سطح داخلی بلبرینگ ممکن است ترک بخورد، ساییده شود یا گلولههای داخلش (که مسئول حرکت نرم هستند) دیگر بهطور یکنواخت نچرخند. نتیجه این وضعیت، یک اصطکاک غیرطبیعی و لرزش ریز است که خودش را بهصورت صدایی زوزهمانند یا شبیه سوت نشان میدهد.
معمولا دو نشانه با هم دیده میشوند که کمک میکنند این مشکل را از بقیه علل صدا تشخیص دهید:
- اول، همان صدای زوزه یا سوت مشخص که با تغییر سرعت موتور هم تغییر میکند.
- دوم، افزایش محسوس لرزش گیربکس نسبت به حالت عادی.
اگر هر دوی این علائم را با هم مشاهده کردید، احتمال بالایی وجود دارد که بلبرینگ علت صدای گیربکس حلزونی شما باشد.
نصب نادرست یا عدم همراستایی
وقتی گیربکس را به الکتروموتور یا دستگاهی دیگر متصل میکنید، محور گیربکس و محور موتور باید دقیقا روی یک خط مستقیم قرار بگیرند؛ انگار که دو لوله را میخواهید به هم وصل کنید و باید کاملا همراستا باشند تا مایع بدون اصطکاک اضافه از یکی به دیگری منتقل شود.
وقتی دو محور کاملا همراستا نباشند، در هر دور چرخش، فشار بهطور یکنواخت روی قطعات داخلی گیربکس توزیع نمیشود؛ بلکه بخشی از قطعات، فشار بیشتری نسبت به بقیه تحمل میکنند. این فشار نامتقارن، مثل این است که یک وسیله را با زاویه اشتباه فشار بدهید؛ بهجای یک حرکت روان، یک کشمکش داخلی ایجاد میشود که خودش را بهصورت صدای غیرعادی و لرزش بیشتر از حد معمول نشان میدهد. این وضعیت اگر ادامه پیدا کند، بهمرور فرسودگی زودهنگام بلبرینگها، چرخدندهها و حتی خود محور را هم بهدنبال دارد.
اولین قدم، بررسی دقیق نقطه اتصال بین گیربکس و موتور است. باید مطمئن شوید که محور موتور و محور گیربکس، دقیقا روی یک خط قرار دارند، نه اینکه فقط ظاهرا به هم وصل شده باشند.
بار بیش از حد (اضافهبار)
هر گیربکس، برای تحمل یک بار مشخص طراحی و ساخته شده است؛ سازنده از قبل محاسبه کرده که این دستگاه تا چه میزان قدرت و فشار را میتواند بدون آسیب دیدن، تحمل کند. به این عدد ظرفیت اسمی میگویند و معمولا روی پلاک مشخصات گیربکس یا در دفترچه راهنمایش درج شده است.
فرض کنید یک گیربکس طراحی شده تا یک حداکثر مقدار نیرویی را تحمل کند، اما شما بهخاطر نیاز پروژه یا افزایش حجم کار، فشاری بیشتر از این حد رویش وارد میکنید. در این حالت، چرخدندهها، بلبرینگها و محورهای داخلی، همه مجبور میشوند بیشتر از توان طراحیشدهشان کار کنند. نتیجه این فشار بیش از حد، همان صدای غرش عمیق یا نالهمانندی است که از گیربکس میشنوید؛ صدایی که معمولا سنگینتر و پرقدرتتر از صداهای معمولی مثل زوزه یا تقتق است، چون از فشار مستقیم روی کل مجموعه ناشی میشود. وقتی مطمئن شدید مشکل از اضافهبار است، دو مسیر پیش رو دارید:
- باید میزان بار کاری را کاهش دهید تا در محدوده امن و مجاز گیربکس فعلیتان باقی بماند
- اگر کاهش بار بهخاطر شرایط پروژه امکانپذیر نیست، باید سراغ گیربکسی با ظرفیت بالاتر بروید که بتواند این حجم کار را بدون فشار اضافه، بهدرستی تحمل کند.
شل شدن پیچها و اتصالات
لرزشهای طبیعی حین کار، گاهی باعث میشوند پیچهای نگهدارنده گیربکس بهمرور شل شوند. وقتی گیربکس محکم در جای خودش نباشد، هنگام چرخش شروع به لرزش میکند و صدای ضربهای یا تقتق ایجاد میشود. این سادهترین مشکلی است که میتوانید رفع کنید؛ کافی است تمام پیچها و اتصالات را بررسی و در صورت شل بودن، با گشتاور مناسب دوباره محکم کنید.
ورود آلودگی یا ذرات خارجی به داخل گیربکس
اگر سیلهای آببندی گیربکس آسیب دیده باشند، ممکن است گرد و غبار، ذرات فلزی یا رطوبت وارد محفظه داخلی شود. این آلودگیها بین دندانههای چرخدنده گیر میکنند و باعث ایجاد صدای خشدار و سایش غیرعادی میشوند. وضعیت سیلها و واشرهای آببندی را بررسی کنید. در صورت مشاهده آسیب، آنها را تعویض کرده و روغن آلوده داخل گیربکس را هم بهطور کامل تخلیه و با روغن تازه جایگزین کنید.
الکتروافروز؛ معتبرترین فروشنده گیربکس حلزونی
اگر هنوز نمیدانید کدام گیربکس حلزونی برای کاربرد مورد نظرتان مناسبتر است، تیم الکتروافروز همراه شماست تا در مشاوره پیش از خرید مناسبترین گزینه را انتخاب کنید. همچنین قیمت گیربکس حلزونی و سایر محصولات الکتروافروز منصفانه و مناسب است و تمامی آنها گارانتی دارند تا با خیالی آسوده خرید خود را انجام دهید.
جمع بندی
همانطور که بررسی شد، صدای غیرعادی گیربکس حلزونی میتواند از عوامل متعددی نشأت بگیرد؛ از مشکلات نسبتا سادهای مثل کمبود روغن و شل شدن پیچها، تا مسائل جدیتری همچون فرسودگی بلبرینگ، سایش چرخدندهها، عدم همراستایی یا اضافهبار. مهم این است که بسیاری از این مشکلات قابل پیشگیری و برطرف شدن هستند. به طور کلی، بررسی منظم سطح و کیفیت روغن، کنترل دورهای پیچها و اتصالات و اطمینان از همراستایی صحیح گیربکس با موتور، سه اقدام پایهای هستند که میتوانند از بروز بسیاری از این اختلالات جلوگیری کنند.