به گزارش خبرنگار خبرگزاری حوزه، حجتالاسلام والمسلمین سیدعلی مهدوینیا در سخنرانی خود در تجمع شبانه موکب پایگاه بسیج شهدای روحانی مرکز مدیریت حوزههای علمیه در ۴۵ متری صدوق(ره) قم، با قدردانی از حضور مردم در صحنه، این حضور را نشانهای از بصیرت و شناخت ملت ایران نسبت به اهمیت نظام اسلامی دانست و به تبیین جایگاه حکومت اسلامی و ولایت فقیه از منظر اعتقادی پرداخت.
حضور مردم، پشتوانه تحقق حکومت اسلامی
استاد حوزه با اشاره به بصیرت ملت ایران اظهار کرد: خداوند را برای این نعمت بزرگ که به این ملت و مردم عنایت کرده است، شاکریم؛ بصیرتی که مردم از خود نشان دادهاند و حضور آنان در صحنه حکایت از آن دارد که به حد نصاب لازم از بصیرت رسیدهاند.
وی افزود: در مقطعی از تاریخ قرار گرفتهایم که بسیاری از انبیا، اولیای الهی و ائمه معصومین(ع) آرزو داشتند چنین زمانی را درک کنند؛ زمانی که امکان برپایی حکومت اسلامی فراهم شود.
استاد حوزه با اشاره به تجربه حکومت پیامبر اکرم(ص) در مدینه و حکومت امیرالمؤمنین(ع) ادامه داد: پیامبر اکرم(ص) ۱۳ سال در مکه بودند و امکان تشکیل حکومت برای ایشان فراهم نشد، اما در دوران حضور در مدینه این امکان فراهم شد و حضرت حکومت تشکیل دادند. پس از رحلت پیامبر(ص) مسیر جامعه اسلامی تغییر کرد تا اینکه در دوران امیرالمؤمنین(ع) حدود چهار سال و چند ماه حکومت اسلامی برقرار شد و پس از آن نیز حکومت امام مجتبی(ع) تنها حدود چند ماه ادامه یافت.
وی گفت: در طول حدود هزار و ۴۰۰ سال، ائمه معصومین(ع) و در دوران غیبت، اولیای الهی و فقهای شیعه در انتظار فراهم شدن شرایط تشکیل حکومت اسلامی بودند، اما این زمینه فراهم نمیشد و مردم آمادگی و همراهی لازم را نداشتند.
حجتالاسلام والمسلمین مهدوینیا تأکید کرد: حتی اگر حاکم، امام معصوم باشد، چنانچه مردم حضور، بصیرت و همراهی نداشته باشند، حکومت موفق نخواهد شد؛ از این رو، همراهی مردم یکی از ارکان مهم تحقق حکومت است.
ارزش حکومت اسلامی از نگاه شهید اندرزگو
وی با اشاره به تشکیل جمهوری اسلامی در ایران اظهار کرد: نزدیک به پنج دهه است که این اتفاق در این سرزمین رخ داده و ایران تنها کشوری است که حکومت اسلامی در آن برقرار است.
استاد حوزه با بیان اینکه وجود مشکلات و کاستیها نباید موجب غفلت از اصل این نعمت شود، افزود: با همه مشکلات، باید قدر این نعمت را دانست و شکر آن را به جا آورد. مردم حاضر در صحنه نشان دادهاند که این نعمت را شناختهاند و برای حفظ آن حاضرند از وجود و هستی خود بگذرند.
وی سپس با اشاره به شهید حجتالاسلام والمسلمین سیدمجتبی اندرزگو گفت: این شهید بزرگوار از سال ۱۳۴۲ تا ۱۳۵۷ در حال مبارزه بود و ساواک همواره در تعقیب او قرار داشت. مدتی زندانی بود و بخش زیادی از دوران مبارزه را در فرار و گریز گذراند و سرانجام در همان سال ۱۳۵۷ به شهادت رسید.
حجتالاسلام والمسلمین مهدوینیا افزود: از شهید اندرزگو نقل شده است که اگر در این مملکت حکومت اسلامی برپا شود، حاضر است با محاسن خود کوچه و خیابان را جارو کند؛ این تعبیر نشاندهنده ارزشی است که او برای حکومت اسلامی قائل بود.
شهید صدر و ترجیح زندگی ساده در حکومت اسلامی
استاد حوزه در ادامه به دیدگاه شهید آیتالله سیدمحمدباقر صدر درباره حکومت اسلامی اشاره کرد و گفت: شهید صدر از شخصیتهای برجسته علمی بود که در حوزههای مختلف از جمله اقتصاد، فلسفه و اصول آثار ارزشمندی داشت و برخی آثار او در زمره متون درسی حوزه قرار گرفته است.
وی ادامه داد: از شهید صدر نقل شده است که برای او بقال بودن در شیراز در حکومت امام خمینی(ره)، محبوبتر و ارزشمندتر از مرجع دینی بودن در حکومت صدام بوده است.
حجتالاسلام والمسلمین مهدوینیا تصریح کرد: این تعبیر نشان میدهد که از منظر این شهید، اصل حاکمیت اسلامی و قرار گرفتن جامعه در مسیر حکومت اسلامی، ارزش و اهمیت ویژهای دارد.
وی همچنین با اشاره به تعبیر شهید حاج قاسم سلیمانی درباره ایران به عنوان «حرم» گفت: بر اساس این نگاه، تشکیل حکومت اسلامی موجب شده است این سرزمین از قداست و ویژگی خاصی برخوردار شود.
تفاوت حکومت اسلامی با جامعه و دولت اسلامی
استاد حوزه در ادامه به تفکیک میان «حکومت اسلامی»، «دولت اسلامی» و «جامعه اسلامی» پرداخت و گفت: ممکن است این پرسش مطرح شود که با وجود مشکلات، نقصها و ضعفهای موجود، چگونه میتوان از حکومت اسلامی سخن گفت؟
وی افزود: منظور از حکومت اسلامی این نیست که همه اجزای حکومت و جامعه به صورت کامل و بدون نقص اسلامی شدهاند؛ بلکه بحث درباره ساختار حاکمیت و جایگاه رأس حکومت است.
حجتالاسلام والمسلمین مهدوینیا گفت: ممکن است جامعه و دولت اسلامی با وضع مطلوب فاصله داشته باشند و برای رسیدن به آن باید تلاش کرد، اما از منظر این مبنا، هنگامی که فقیه جامعالشرایط در رأس حکومت قرار داشته باشد، اصل حکومت اسلامی تحقق یافته است.
وی ادامه داد: در زمان پیامبر اکرم(ص) نیز مشکلات، جنگ، تهدید، محاصره و تخلف برخی کارگزاران وجود داشت، اما وجود این مشکلات موجب نمیشد اصل حکومت اسلامی نفی شود.
ولایت فقیه؛ مسئلهای اعتقادی و توحیدی
حجتالاسلام والمسلمین مهدوینیا در بخش دیگری از سخنان خود به تبیین مبانی اعتقادی ولایت فقیه پرداخت و اظهار کرد: علامه مصباح یزدی ولایت فقیه را متمم و مکمل توحید میدانست و بر این اساس، ولایت فقیه پیش از آنکه بخشی از فقه سیاسی باشد، یک مسئله اعتقادی و توحیدی است.
وی توضیح داد: یکی از مراتب توحید، توحید در حاکمیت است؛ یعنی انسان مسلمان و موحد معتقد است حق حاکمیت در عالم از آنِ خداوند متعال است.
استاد حوزه با استناد به آیه «إِنِ الْحُکْمُ إِلَّا لِلَّهِ» گفت: از آنجا که همه عالم ملک خداوند است، حق حاکمیت نیز از آنِ اوست و خداوند به پیامبران، پیامبر خاتم(ص) و ائمه معصومین(ع) اذن حاکمیت داده است.
وی افزود: در دوران غیبت و در شرایطی که دسترسی به امام معصوم ممکن نیست، بر اساس این مبنا، فقیه جامعالشرایط، یعنی فقیهی عادل، اسلامشناس، برخوردار از توان مدیریت، بینش سیاسی و بصیرت، از جانب خداوند برای تصدی امر حکومت اذن دارد.
نصب خاص و نصب عام در ولایت
حجتالاسلام والمسلمین مهدوینیا در ادامه با اشاره به تفاوت جایگاه امام معصوم و ولی فقیه اظهار کرد: در مبانی شیعه، امام معصوم به صورت «نصب خاص» از سوی خداوند تعیین شده است؛ یعنی شخص معین معرفی شده است، در حالی که فقیه جامعالشرایط به صورت «نصب عام» معرفی میشود؛ یعنی ویژگیها و شرایط او بیان شده و تشخیص مصداق به متخصصان این امر واگذار شده است. بر اساس این دیدگاه، مجلس خبرگان رهبری فردی را که واجد شرایط رهبری است شناسایی و انتخاب میکند.
استاد حوزه تأکید کرد: وقتی گفته میشود ولی فقیه از این جهت جایگاه نیابت از امام معصوم را دارد، به معنای مساوی بودن مقام فقیه با امام معصوم نیست؛ زیرا معصوم و غیرمعصوم قابل مقایسه نیستند. بحث درباره جایگاه و مسئولیت حاکمیت در دوران غیبت است.
اطاعت از ولی فقیه؛ عرصه آزمون ولایتمداری
حجتالاسلام والمسلمین مهدوینیا با اشاره به مسئله اطاعت از ولی فقیه گفت: همانگونه که بر اساس مبانی شیعه اطاعت از امام معصوم واجب است، در دوران غیبت نیز اطاعت از ولی فقیه در حوزه ولایت او مورد تأکید قرار گرفته است و این مسئله، یکی از عرصههای مهم آزمون ولایتمداری است.
وی ادامه داد: ولایت فقیه هنگامی که از منظر توحید در حاکمیت بررسی شود، تنها یک بحث سیاسی نیست، بلکه یک مسئله اعتقادی است که برای آن میتوان به ادله عقلی، آیات و روایات استناد کرد.
مشکلات، اصل حکومت اسلامی را از بین نمیبرد
استاد حوزه با بیان اینکه مشکلات موجود نباید با اصل حکومت اسلامی خلط شود، اظهار کرد: باید مراقب این مغالطه باشیم که مشکلات جامعه و دولت را با اصل حکومت اسلامی یکی بدانیم. جامعه اسلامی و دولت اسلامی همچنان نیازمند حرکت و تلاش برای رسیدن به وضعیت مطلوب هستند، اما این مسئله با اصل ساختار حکومت متفاوت است.
روایتی درباره جایگاه نیابت از امام زمان(عج)
حجت الاسلام والمسلمین مهدوینیا در ادامه برای تبیین جایگاه نیابت از امام زمان(عج)، روایتی درباره مرحوم آیتالله شیخ عبدالنبی عراقی و مرحوم آیتالله سیدابوالحسن اصفهانی نقل کرد.
وی گفت: مرحوم شیخ عبدالنبی عراقی که خود را از نظر علمی اعلم میدانست و رساله داشت، در مقطعی دستور داد رسالههایش را جمع کنند. علت این تصمیم، تشرفی بود که بنا بر نقل وی در مسجد سهله رخ داده بود. نقل کرده است که برای پاسخ به ۱۳ پرسش، مدت چهل روز یا چهل شب در مسجد سهله به امام زمان(عج) متوسل شد. در روزهای پایانی، شخصی را دید که به او نزدیک شد و از او پرسید آیا با او کاری دارد. وی ابتدا متوجه هویت آن شخص نشد، اما پس از رفتن او، احتمال داد که آن فرد امام زمان(عج) بوده است. پس از جستوجو، به خانهای رسید و اجازه ورود خواست و با امام زمان(عج) دیدار کرد؛ اما هنگام حضور در محضر حضرت، هیچیک از پرسشهای خود را به یاد نیاورد. پس از خروج از منزل، همه پرسشها به ذهنش بازگشت و زمانی که دوباره به آن خانه مراجعه کرد، به او گفته شد که حضرت تشریف بردهاند و اگر میخواهد، میتواند به نایب ایشان مراجعه کند.
بنابر این روایت، او در ادامه نزد مرحوم آیتالله سیدابوالحسن اصفهانی رفت و مشاهده کرد که ایشان همانجا نشستهاند و پاسخ هر ۱۳ پرسش را دقیقاً ارائه کردند. او این ماجرا را نشانهای از جایگاه نیابت دانسته و پس از آن رسالههای خود را جمع کرد.
استاد حوزه در ادامه تصریح کرد: وقتی از نیابت امام زمان(عج) سخن گفته میشود، معنای آن یکی بودن مقام ولی فقیه با امام معصوم نیست؛ بلکه سخن از جایگاه و مسئولیت نیابت در دوران غیبت است. در این نگاه، ولایت فقیه در حوزههای مختلفی از جمله بیان احکام، اجرای احکام و قضاوت دارای نیابت است.
حجتالاسلام والمسلمین مهدوینیا در جمعبندی سخنان خود اظهار کرد: ولایت فقیه در این مبنا، به توحید در حاکمیت بازمیگردد و پیش از آنکه جزئی از فقه سیاسی باشد، یک بحث اعتقادی و معرفتی است که برای آن ادله عقلی، قرآنی و روایی مطرح شده است. این نعمت، باید مورد توجه قرار گیرد و شکر آن هم به صورت زبانی و هم عملی انجام شود و حضور مردم در صحنه یکی از جلوههای شکر عملی این نعمت است.
استاد حوزه همچنین ولایت فقیه را از سه منظر «اعتقادی و معرفتی»، «مردمی بودن» و «کارآمدی» قابل بررسی دانست و گفت: هر یک از این ابعاد نیازمند بحث مستقل است.
تأکید بر حضور مردم در آزمون ولایتمداری
حجتالاسلام والمسلمین مهدوینیا در ادامه با اشاره به شرایط کنونی جامعه اظهار کرد: این ملت در یک آزمون مهم ولایتمداری قرار گرفته است و عموم مردم با حضور خود نشان دادهاند که پای نظام و انقلاب ایستادهاند. کسانی نیز که بر اثر برخی اظهار نظرها، تردیدها یا تعللها مشکلاتی ایجاد میکنند، باید مسیر خود را اصلاح کنند و به مردم بپیوندند.
انتهای پیام/