بخش بزرگی از تجارت جهان به چند مسیر باریک دریایی وابسته است؛ مسیرهایی که اختلال در آنها میتواند هزاران کیلومتر به مسیر کشتیها اضافه کند و هزینه حملونقل و قیمت انرژی را بالا ببرد. این وابستگی در بازار نفت پررنگتر است: در نیمه نخست ۲۰۲۵ حدود ۷۶ درصد عرضه نفت و سایر مایعات نفتی جهان از مسیر دریا جابهجا شد.
۱- تنگه مالاکا؛ ۲۹ درصد تجارت دریایی نفت: بزرگترین گلوگاه نفتی جهان با عبور ۲۳.۲ میلیون بشکه در روز و کوتاهترین مسیر اتصال عرضهکنندگان خاورمیانه به بازارهای شرق و جنوبشرق آسیا.
۲- تنگه هرمز؛ ۲۵درصد تجارت دریایی نفت: روزانه ۲۰.۹ میلیون بشکه نفت از هرمز عبور میکرد؛ معادل حدود یکپنجم مصرف جهانی. تنگهای که مسیر دریایی جایگزین ندارد و دیگر مسیرها نیز تنها بخشی از این حجم را پوشش میدهند.
۳- دماغه امید نیک: گلوگاه به معنای دقیق نیست، اما مهمترین مسیر جایگزین در زمان اختلال دریای سرخ و سوئز است. حدود ۹.۱ میلیون بشکه در روز نفت از اطراف آن عبور کرده است.
۴- سوئز و خط لوله سومد: پل انرژی میان دریای سرخ و مدیترانه و سریعترین مسیر کشتیرانی بین اروپا و آسیا است. در نیمه نخست ۲۰۲۵ حدود ۴.۹ میلیون بشکه در روز نفت از این مسیر عبور کرد.
۵- تنگه بابالمندب: دروازه جنوبی دریای سرخ با جریان حدود ۴.۲ میلیون بشکه در روز؛ اختلالات به وجود آمده در این تنگه از ۲۰۲۳ بسیاری از کشتیها را به مسیر طولانیتر دماغه امید نیک فرستاده است.
۶- تنگههای دانمارک: مسیر اتصال بالتیک به دریای شمال؛ روزانه حدود ۴.۹ میلیون بشکه نفت از آن عبور میکند و برای صادرات روسیه اهمیت ویژه دارد.
۷- تنگههای ترکیه: بسفر و داردانل دو راه آبی مهم بینالمللی در شمال غربی ترکیه و مسیر خروج نفت روسیه و منطقه خزر به مدیترانهاند؛ با جریان روزانه حدود ۳.۷ میلیون بشکه.
۸- کانال پاناما: سهم آن از تجارت دریایی نفت کمتر است، اما برای فرآوردههای نفتی و انتقال انرژی از آمریکا به آسیا اهمیت دارد. البته باریکترین نقطه کانال تنها ۱۱۰ فوت عرض دارد، که به این معنی است که ابرنفتکشهای بزرگتر باید به طور کامل از آن اجتناب کنند.