به گزارش خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا) مجموعه «تاریخ اندیشه روسیه» روایتی فشرده و در عین حال گسترده از شکلگیری و تحول یکی از پرتنشترین سنتهای فکری جهان مدرن است؛ سنتی که در آن پرسش از روسیه همواره با پرسشهایی درباره غرب و شرق، مردم و دولت، ایمان و علم، ادبیات و انقلاب و سرنوشت تاریخی این سرزمین پیوند خورده است.
این مجموعه از اصلاحات پتر کبیر و شکلگیری فرهنگ سکولار روسی آغاز میکند و با بررسی شکوفایی اندیشه روسی در قرن نوزدهم، مسیر آن را از روشنگری، محافظهکاری، اسلاووفیلیسم و غربگرایی تا نیهیلیسم، پوپولیسم، رنسانس دینی، مارکسیسم و ماتریالیسم دیالکتیکی دنبال میکند و سپس به تجربه شوروی و روسیه پساشوروی میرسد.
نویسندگان کتاب، به جای تمرکز بر زندگینامه منفرد متفکران، جریانها، مفاهیم و میدانهای اصلی مناقشه فکری را بررسی میکنند: روسیه خود را در نسبت با اروپا چگونه تعریف کرد؟ «مردم» در تخیل روشنفکران روس چه جایگاهی داشتند؟ علم، ادبیات و دین چگونه به زبانهایی متفاوت برای فهم تاریخ و جامعه بدل شدند؟ و چرا بسیاری از مناقشههای فکری قرن نوزدهم روسیه در قرن بیستم و پس از فروپاشی شوروی بار دیگر سر برآوردند؟
«تاریخ اندیشه روسیه» تلاشی است برای ترسیم این مسیر پرفرازونشیب و نشان دادن پیوند میان اندیشههای روسی و تحولات اجتماعی، سیاسی و فرهنگیای که این کشور را در دو قرن اخیر شکل دادهاند. در این چهار جلد، اندیشه روسی همچون میدانی زنده و چندصدایی تصویر میشود؛ میدانی که در آن نویسندگان، فیلسوفان، منتقدان، دانشمندان، انقلابیون، محافظهکاران و متفکران دینی، هر یک از منظر خود به مسأله روسیه پرداختهاند. از چادایِف، بلینسکی، هرتسن، چرنیشفسکی، داستایِفسکی، تالستوی و سالاویُف تا بردیایِف، باختین، لوسِف، مارکسیستهای شوروی و نظریهپردازان علم، این مجموعه نشان میدهد که اندیشه در روسیه همواره پیوندی مستقیم با زندگی تاریخی و اجتماعی داشته است.
جذابیت این مجموعه در همین پیوند میان اندیشه و زندگی است: ایدهها در اینجا صرفاً در کتابها باقی نمیمانند، بلکه در ادبیات، سیاست، الهیات، علم، انقلاب، اصلاحات و بحرانهای هویت ملی حضور مییابند و بر مسیر تحولات روسیه اثر میگذارند. از این منظر، «تاریخ اندیشه روسیه» تنها روایتی از یک سنت فکری نیست؛ مدخلی روشن و جدی برای فهم کشوری است که مدرنیته را با شور، تردید، مقاومت، آرمانخواهی و خشونت تجربه کرده است؛ کشوری که بسیاری از پرسشهای بنیادین آن، همچنان از دل همان میراث فکری بازخوانی میشوند.
تابستان امسال، با انتشار جلد چهارم و پایانی «تاریخ اندیشه روسیه»، این اثر چهارجلدی با ترجمه دکتر عباس جنگ از سوی انتشارات بزنگاه بهطور کامل منتشر و روانه بازار کتاب شد. «تاریخ اندیشه روسیه» از آثار منتشرشده در مجموعه کمبریج است و با نگاهی گسترده، شکلگیری و تحول اندیشه روسی را در دورههای مختلف تاریخی بررسی میکند.
خواننده در این چهار جلد با جریانهای فکری، مناقشههای مهم و چهرههای تأثیرگذار اندیشه روسیه آشنا میشود و در واقع این چهار جلد، اکنون روایتی یکپارچه از تاریخ اندیشه روسیه را پیش روی خوانندگان قرار میدهد.