به گزارش ایرنا، کوه نستوه سبلان با چهار هزار و ۸۱۱ متر ارتفاع در استان اردبیل با کلاهی از برف و یخ بر سر، نماد سروری و سرفرازی کوهستان و نشان برکات و نعمات خداوندی است و نزد مردم خطه اردبیل و آذربایجان از جایگاه و ارزش خاصی برخوردار است و از مولفههای هویت طبیعی، تاریخی و فرهنگی مردم منطقه محسوب میشود.
سبلان در زبان ترکی "ساوالان" نامیده میشود و قله آن با عنوان سلطان ساوالان در ترانهها، شعرها، نغمههای عاشیقها، لالایی مادران، افسانهها و تحقیقات دانشگاهیان نمود داشته و دارد.
در فصل بهار، با ذوب شدن تدریجی برفها، مراتع سبلان به فرشی از گلهای رنگارنگ تبدیل میشود و رویشگاهی غنی با ۳۹ تیره و ۲۵۶ گونه گیاهی را در بر می گیرد و انواع لاله و زنبق در دامنههای آن جلوهگری میکند و این تنوع زیستی، سبلان را به مقصدی استثنایی برای گردشگری طبیعی، درمانی و کوهنوردی تبدیل کرده است.
بنا بر تجربه کوهپیمایان سبلان، به طور تقریبی هر ماه در قله این کوه برف می بارد و اگر در گرم ترین روز تابستان هم بارش برف رقم نخورد شب هنگام مقداری برف بر قله می نشیند، اما از اوایل شهریور ماه بارش برف به اندازه ای است که پایین تر از قله در دامنه ها نیز مشهود است.
هنگامی که بارش برف در قله سبلان آغاز می شود، اداره کل هواشناسی استان اردبیل طی اطلاعیه ها و هشدارها، کوهنوردان و طبیعتگردان را به اجتناب از بی احتیاطی در صعود به قله آن توصیه می کند.
روز هشتم شهریورماه امسال هشدار اداره کل هواشناسی اردبیل مبنی بر وزش بادهای شدید، رگبار باران توام با رعدوبرق و بارش برف در قله سبلان و کاهش دید افقی منتشر شد و با توجه به مخاطرهآمیز بودن شرایط جوی در این بازه زمانی، توصیه اکید شد از صعود به قله سبلان و سایر ارتفاعات استان اردبیل اجتناب شود.
شلوغ ترین روز قله سبلان در وسط تابستان
این اطلاعیه و هشدار در شرایطی منتشر شد که اردبیل در آن روزها به عنوان خنک ترین و تنها مرکز استان در کشور با دمای کمتر از ۲۵ درجه در اوج موج گرمای سراسری اعلام شد و طبیعی است که در چنین شرایطی، سبلان بیش از هر نقطه دیگر برای زمستان سرد و خشن، فرش سپید پهن کند.
به گفته مدیرکل هواشناسی استان اردبیل، اختلاف دمای قابل توجه اردبیل با سایر استانها ناشی از استقرار الگوی جوی متفاوت بر روی استان اردبیل است و تداوم جریانات شمالی و شمالشرقی موجب انتقال افقی (ادوکشن) هوای خنک و مرطوب خزری به استان می شود و این توده هوا پس از عبور از روی دریای خزر، نسبت به هوای بسیار گرم حاکم بر بخشهای مرکزی و جنوبی کشور، دمای پایینتری دارد و از افزایش شدید دمای هوای استان جلوگیری میکند.
مجید کوهی افزود: رطوبت همراه این جریانات، شرایط را برای تشکیل ابرهای کمارتفاع و مه در برخی ساعات شبانهروز فراهم کرده و با کاهش تابش مستقیم خورشید به سطح زمین، روند افزایش دما را کندتر می سازد.
وی ادامه داد: قرار گرفتن دشت اردبیل در ارتفاع بیش از یک هزار و ۳۰۰ متر از سطح دریا و همجواری با ارتفاعات سبلان نیز در حفظ هوای خنک منطقه نقش مؤثری ایفا میکند.
وی تصریح کرد: همزمانی ادوکشن هوای خنک خزری، رطوبت مناسب، کاهش تابش خورشیدی و شرایط توپوگرافی استان موجب شده است که اردبیل در روزهایی که بخش عمده کشور تحت تأثیر موج گرمای شدید قرار دارد، اختلاف دمای محسوسی با سایر مراکز استانها داشته باشد.
مدیرکل هواشناسی استان اردبیل با اشاره به آخرین نقشههای پیشیابی هواشناسی گفت: بر اساس بررسی مدلهای عددی، تداوم جریانات خزری و پایداری این الگوی جوی در روزهای آینده نیز مانع استقرار گرمای شدید در بخشهای مرکزی استان خواهد شد.
وی اضافه کرد: با تقویت مجدد جریانات شمالی، کاهش محسوس دما در سطح استان پیشبینی میشود و انتظار میرود اردبیل همچنان در روزهای آینده نیز در زمره خنکترین مراکز استانهای کشور باقی بماند و اختلاف دمای قابل توجه خود را با بسیاری از نقاط کشور حفظ کند.
سبلان برفی در شهریور ماه ۱۴۰۵
اکنون با این شرایط جوی، از اواسط شهریور ماه دوستداران سبلان عکس هایی از دریاچه یخ بسته آن در شبکه های اجتماعی منتشر می کنند و تصاویر سلفی طبیعت گردان و گردشگران سبلان، ارتفاعات سفیدپوش آن را به وضوح نشان می دهد.
در روزهای اخیر ارتفاع برف در قله سبلان تا نیم متر گزارش شده و برخی از کوهنوردان مشغول ساخت آدم برفی شده اند و رد پای کوهپیمایان بر روی برف ارتفاعات سبلان، به طور کامل سیمای زمستانی اردبیل را تداعی می کند.
البته حساب یخچال های طبیعی و کهن سبلان که اغلب در ضلع مشرف به شهرستان مشگین شهر جا خشک کرده اند، جدا از برف نشسته بر قله آن است، زیرا موقعیت یخچال ها به لحاظ تابش ناچیز خورشید، همواره خشک و سرد است و همین امر نیز از دلایل ماندگاری لایه های یخ طی قرنها بوده است.
قله سبلان در تابستان به طور کامل حال و هوای بهاری و تابستانی به خود می گیرد اما به سرعت چهره عوض می کند و باد در غبغب می اندازد و سیمای خشن و عبوس خود را به رخ طبیعت گردان می کشاند تا مبادا فراموش کنند که پشت تبسم تابستانی آن، سرمایی طاقت فرسا و مهلک منتظر فرصت بروز و ظهور است.
آدم برفی در سبلان / شهریور ۱۴۰۵
آری بهار و تابستان قله سبلان عمری ناچیز دارد و آنجا قلمرو سرما و کولاک است و زمستان به عنوان سلطان بلامنازع قله سبلان هر سال با جشنواره ای از یخبندان و مه غلیظ، تاج گذاری می کند و حاکمیت خود را بر سنگ و صخره جشن می گیرد.
کسی نمی داند خرس های قهوه ای و سایر گونه های حیات وحش ارتفاعات سبلان با هجوم سرما و آوار بهمن ها، به کجای کوهستان پناه می برند اما چرخه حیات با کشمکش گرما و سرما همچنان ادامه دارد.
دست گرم تابستان حتی اگر فقط یک ماه نیز صورت سبلان را بنوازد، رویشگاهها را احیا می کند و چرخه نمایشگاه فصول در قاب تماشایی سبلان تا دیرگاه ادامه خواهد داشت.
سبلان به عنوان کوه آتشفشانی خاموش از ۱۵ مردادماه ۱۳۸۱ به عنوان «اثر طبیعی ملی» به تصویب شورایعالی حفاظت محیطزیست رسیده است.