گروه آنلاین روزنامه دنیای اقتصاد- کسری غفوری: در حالی که کنگره آمریکا طرح تحریمی جدید و گستردهای را برای اعمال فشار بر روسیه و وادار کردن ولادیمیر پوتین به پایان دادن به جنگ اوکراین تصویب کرده است، دونالد ترامپ رویکرد متفاوتی را دنبال میکند و تمرکز خود را بر ارائه مشوقهای اقتصادی به مسکو گذاشته است.
نیویورک تایمز به نقل از منابع آگاه از روند مذاکرات گزارش دادکه کاخ سفید اکنون امکان انعقاد قراردادهای تجاری با روسیه را حتی پیش از توقف درگیریها در اوکراین بررسی میکند. این تصمیم نشاندهنده چرخشی آشکار در موضع پیشین ترامپ است. ترامپپیشتر تاکید داشت هرگونه تعامل تجاری با روسیه تنها پس از حلوفصل نهایی جنگ امکانپذیر خواهد بود.
این تغییر رویکرد پس از آن شدت گرفت که استیو ویتکاف و جرد کوشنر، فرستادگان ترامپ، در دیدار پنجم سپتامبر (چهاردهم شهریور)خود در کرملین با اعتمادبهنفس کمنظیر رئیسجمهور روسیه مواجه شدند.
پوتین در آن دیدار ادعا کرد نیروهای روس ظرف چند ماه آینده تمام منطقه دونباس را تحت کنترل درمیآورند و با هدف قرار دادن زیرساختهای انرژی اوکراین، زمستان سختی را به کییف تحمیل خواهند کرد. کوشنر با یادآوری اظهارات مشابه پوتین در سال گذشته تلاش کرد مسکو را به تجدیدنظر در تداوم جنگ ترغیب کند و از او پرسید چه تضمینی هست که سال آینده هم همین حرف تکرار نشود؟ اما پاسخهای کرملین نشان داد که دستیابی به توافق با پیچیدگیهای بیشتری روبهرو شده است.
همزمان در واشنگتن، قانونگذاران هر دو حزب طرح تحریمی تازهای را با هدف فلج کردن بخش انرژی روسیه با ۲۶۲ رای موافق در برابر ۱۵۹رای مخالف تصویب کردند.
این مصوبه به ترامپ اجازه میدهد تعرفههایی تا سقف صد درصد علیه خریداران عمده نفت و گاز روسیه وضع کند و تحریمهایی نیز علیه مقامات، تجار و نهادهای مالی روسیه اعمال میکند.
با وجود آنکه ترامپ از تمایل خود برای امضای این لایحه سخن گفته است، اما در عمل، دولت او به جای سیاست فشار حداکثری، بیشتر به سوی ارائه مشوق متمایل شده است.
مقامات آمریکایی معتقدند انعقاد برخی قراردادهای اقتصادی پیش از پایان درگیریها میتواند به جناحهای تندرو و ضدآمریکایی در مسکو نشان دهد که واشنگتن در بازتعریف روابط خود با روسیه جدی است و منافع نخبگان روس را تامین میکند.
این رویکرد با راهبرد کنگره، کییف و متحدان اروپایی اوکراین در تضاد است، زیرا آنها تنها راه وادار ساختن پوتین به مصالحه را تشدید فشارهای اقتصادی و نظامی میدانند.
با این حال، تحلیلگران معتقدند واشنگتن در حال ارسال پیامهایی است که نشان میدهد در صورت خویشتنداری ملموس از سوی مسکو، برخی پروژههای اقتصادی کلان کلید خواهد خورد.
فرصتهای تجاری مطرحشده شامل همکاری در پروژههای قطب شمال، استخراج عناصر کمیاب، صنعت آلومینیوم و حتی مشارکت شرکتهای آمریکایی در صادرات گاز روسیه به اروپا است؛ موضوعاتی که به تایید یوری اوشاکوف، مشاور سیاست خارجی کرملین، در دیدارهای اخیر هیئت آمریکایی با پوتین به طور مفصل بررسی شدهاند.
بنبست در مذاکرات ارضی، دلیل اصلی جستوجوی واشنگتن برای یافتن ابزارهای جدید است. با توجه به اصرار روسیه بر تسلط کامل بر دونباس و مخالفت قاطع اوکراین با واگذاری اراضی خود، فرستادگان ترامپ به دنبال فرمولهای جدیدی برای جلب رضایت طرفین هستند.
کوشنر اخیرا به صورت ویدئویی در نشست سالانه حامیان بینالمللی اوکراین اعلام کرد که ترامپ در پی یافتن راهکاری خلاقانه برای پیشرفت مذاکرات است.
با این حال، ادعای او مبنی بر تمایل پوتین به صلح با خنده بخشی از حاضران در کییف همراه شد. دو روز بعد، یک پهپاد جت روسی قطاری را در یک گذرگاه مرزی هدف قرار داد که شماری از شخصیتهای برجسته از جمله دیوید پترائوس، رئیس پیشین سیا، با آن سفر میکردند.
مذاکرات صلح اوکراین که به مدت چند ماه به دلیل تمرکز میانجیهای آمریکایی بر بحرانهای دیگر خاورمیانه کند شده بود، اکنون با تحرکات دیپلماتیک جدید وارد مرحله متفاوتی میشود.
گزارشها حاکی از آن است که گفتوگوهای سهجانبه میان آمریکا، روسیه و اوکراین ممکن است در ماه اکتبر از سر گرفته شود.
در این دور از مذاکرات، دستیابی به یک آتشبس محدود، از جمله توقف حملات متقابل به زیرساختهای انرژی و تضمین امنیت کشتیرانی در دریای سیاه، به عنوان گام نخست روی میز قرار خواهد گرفت.