هرچند برخیها معتقدند امروزه وطندوستی و ملیگرایی در خیلی از کشورهای غربی رنگ باخته و یا دُز آن پایینتر از شرق است، اما یک واقعیت را نباید فراموش کرد: حتی اگر مردم کشوری در مقوله «وطندوستی» دچار بیحسی و بیتفاوتی شده باشند و یا ملیگراییشان رنگ و بو عوض کرده باشد، وقتی کسی و چیزی شروع به تهدید و تهاجم کند، قطعاً حس و حالشان عوض میشود و هر طور که بتوانند وطندوستیشان را بروز میدهند. نمونهاش مردم کشور کانادا که اگرچه خیلیها معتقد بودند چیزی به نام میهنپرستی و یا وظایف میهندوستانه برایشان اهمیت چندانی ندارد، اما وقتی «ترامپ» از درِ قلدری و لجاجت درآمد و با تحقیر نخستوزیر این کشور، کانادا را ایالت پنجاهویکم آمریکا خواند و درنهایت هم تعرفههای تجارت با این کشور را بالا برد، بالاخره کاسه صبرشان لبریز شد و اعلام کردند به عنوان یک وظیفه میهنپرستانه، خرید اجناس و کالاهای آمریکایی را تحریم میکنند.
تا وقتی ترامپ بفهمد
زمزمههای ضدآمریکایی در میان کاناداییها از چند سال قبل و همزمان با روی کار آمدن ترامپ و پیله کردنش به دولت کانادا و «جاستین ترودو» آغاز شده بود. دریای احساسات میهنپرستانهشان اما وقتی مواجتر شد که دو هفته پیش و پس از شکست مذاکرات تجاری با آمریکاییها، دونالد ترامپ در اقدامی رسمی اما نمادین، فرمان تغییر نام دریاچه مرزی «انتاریو» به دریاچه آمریکا را امضا و ابلاغ کرد. در همین راستا چند روز پیش «واشنگتنپست» نوشت: «خداحافظ آمریکا: لفاظیهای ترامپ برخی از کاناداییها را به دوری از آمریکا سوق میدهد... خرید مواد غذایی برای برخی از خریداران در کانادا به یک وظیفه میهنپرستانه تبدیل شده است».
گزارش واشنگتنپست رفتار و گفتههای شهروندان مختلفی از «تورنتو» را روایت میکرد که پس از فرمان ترامپ سفر خود به آمریکا و همچنین اشتراکشان در آمازون را لغو و خرید مواد بهداشتی یا خوراکیهای آمریکایی را تحریم کرده و به این شکل به شعار «خداحافظ آمریکا» پیوسته بودند. «فرانسین پیچه» اهل تورنتو و علاقهمند به پودر پنکیک آمریکایی در ایمیلی که برای مدیر شرکت تولیدکننده مواد غذایی فرستاده، نوشت: «این محصولات دیگر وارد خانه من نخواهند شد... امیدوارم روزی دوباره مشتری آنها شوم، اما این اتفاق تا زمانی که رئیسجمهور شما نفهمد کانادا یک کشور مستقل است، رخ نخواهد داد».
البته «پیچه» تنها نیست و بسیاری از هموطنانش در سراسر کانادا با تحریم محصولات غذایی آمریکایی و محدود کردن روابط و رفت و آمد با این کشور نهتنها نارضایتی و نفرت خود را از ترامپ نشان میدهند؛ بلکه برای کاهش وابستگی به همسایه جنوبی خود، تلاش میکنند.
یک شهروند دیگر در این باره میگوید: «ترامپ تقریباً تمام دکمهها را فشار داده است... برای همین من اول کالای کانادایی میخرم و در مرحله دوم هم هر کالایی به جز اجناس آمریکایی را خواهم خرید».
لفاظیهای اخیر ترامپ که کاناداییها را بدجنس خواند و بعد هم فرمان تغییر نام دریاچه را صادر کرد، اظهارات بسیار بیادبانه وزیر خزانهداری آمریکا که کانادا را«سگ کوچک و بیادب» نامید و «هگست» وزیر جنگ که با انتشار یک عکس ارتش کانادا را مسخره کرد، کاناداییها را حتی اگر حس و حال میهنپرستانه هم نداشتند، وادار به واکنش میهنپرستانه کرد. بهخصوص اینکه نخستوزیر کانادا بعد از اعلام تصمیم دولتش برای اعمال تعرفههای تلافیجویانه بر حدود ۲۰ میلیارد دلار واردات آمریکا، از رفتار میهنپرستانه مردم کشورش تقدیر کرده و گفت: قدرتمندترین اقدامات از جانب شما، خرید کالای کانادایی و سفر در داخل کاناداست... تصمیماتی که پشت میز آشپزخانه گرفته میشود، نه میز هیئت مدیره، بسیار مهماند.
ساخت کانادا
بررسی آخرین دادهها نشان میدهد از ماه ژوئن، سفرهای کاناداییها به ایالات متحده ۲۵درصد کاهش یافته است. آمار بانک مرکزی کانادا هم میگوید خرید کالای آمریکایی در این کشور واقعاً کاهش یافته است.
«آوری شنفلد» اقتصاددان ارشد کانادایی میگوید: «مردم ما از تصمیمات دولت آمریکا احساس ناراحتی میکنند. فکر میکنم هر جا که حق انتخاب وجود داشته باشد، بسیاری از مردم از روی وظیفه میهنپرستی این کار را انجام میدهند».
در شبکههای اجتماعی هم گروههای مختلفی شکل گرفته که کمپین «ساخت کانادا» را راه انداختهاند و هر روز تعداد اعضایشان بیشتر میشود.
برای کسانی که مایل به پیوستن به جنبش «خرید کالای کانادایی» هستند، وبسایتهای اختصاصی، اپلیکیشنهای موبایل، افزونههای مرورگر و حتی سامانهای که مشخص می کند فلان برند متعلق به کدام کشور است راهاندازی شده است. برخی از فروشگاههای بزرگ که برای جلوگیری از کاهش فروش، برچسبهای مشخصات کالا و نام کشور سازنده را از روی اجناسشان پاک کرده بودند با اعتراض گسترده مردم روبهرو شده و مجبور شدند رویهشان را تغییر دهند.
گروهی از کاناداییها تحریم کالاهای آمریکایی را فراتر از سفر و مواد غذایی بردهاند. یک نمونهاش «پترا کاسون-ماچ» متخصص کارآفرینی و نویسنده کانادایی که شروع به جستوجو درباره جایگزینهایی برای پلتفرمهای فناوری آمریکایی کرد. او جایگزینهای اروپایی و کانادایی برای «ادوبی، گوگل ورکاسپیس، زوم، میلچیمپ» و موارد دیگر پیدا و آنها را در شبکههای اجتماعی معرفی میکند.