صاحبخبر - گروه ديپلماسي- مهدي يزدي: آژانس بين المللي انرژي اتمي بازهم در پرونده ايران دست به سياسي کاري زد. وين ديروز شاهد صدور قطعنامه ضد ايراني با ادعاهاي تکراري بود. اين قطعنامه که با 23 رأي موافق، 8 رأي ممتنع و 3 رأي مخالف به تصويب رسيد، با تکرار ادعاهاي سياسي درباره برنامه صلحآميز هستهاي کشور، ناديده گرفتن همکاريهاي ايران با آژانس و چشمپوشي از پيامدهاي تجاوز نظامي آمريکا و رژيم صهيونيستي عليه تأسيسات هستهاي تحت پادمان، از مديرکل آژانس ميخواهد قطعنامه جديد، قطعنامههاي پيشين مورد اشاره در متن و گزارش اخير خود درباره ايران را به اعضاي آژانس، شوراي امنيت و مجمع عمومي سازمان ملل متحد ارسال کند.
اين قطعنامه همچنين با تکرار ادعاي بياساس «عدم پايبندي» ايران به تعهدات پادماني، خواستار اقدام تهران براي رفع آن شده و در کنار اشاره به حمايت از راهحل ديپلماتيک، ادامه گزارشدهي مديرکل به شوراي حکام و ارائه گزارشها به شوراي امنيت را مطرح کرده است. جمهوري اسلامي ايران پيشتر با انتقاد از تحرکات آمريکا و سه کشور اروپايي، تلاش تازه آنها براي ارسال موضوع هستهاي ايران به شوراي امنيت را نشانه شکست «توهم اسنپبک» خوانده است. نمايندگي کشورمان در وين در پيامي در شبکه اجتماعي ايکس تصريح کرد: «ظاهراً خودشان هم به اسنپبک و بازگرداندن موضوع هستهاي ايران به دستورکار شوراي امنيت که پيشتر انجام داده و کلي تبليغش را ميکردند، اعتقادي ندارند. اين اقدام نشانه شکست کامل توهم اسنپبک است.» اين نمايندگي تأکيد کرد: «اقدام مذبوحانه جديد هم هيچ سودي برايشان نخواهد داشت و طرفي نميبندند.»
ايراد حقوقي ايران
و شرکاي شرقي
ايران، روسيه و چين در بيانيهاي مشترک در نشست شوراي حکام آژانس بينالمللي انرژي اتمي، پيشنويس قطعنامه پيشنهادي آمريکا و سه کشور اروپايي آلمان، فرانسه و انگليس براي ارجاع موضوع هستهاي ايران به شوراي امنيت را فاقد مبناي حقوقي و مغاير با ادعاي تعهد به ديپلماسي خوانده و از کشورهاي عضو خواستند از پيشنويس قطعنامه ضدايراني حمايت نکنند.
سه کشور روز چهارشنبه در اين بيانيه مشترک تأکيد کردند: «ارجاع ادعايي به شوراي امنيت سازمان ملل متحد فاقد مبناي حقوقي است، با هدف تشديد وضعيت صورت ميگيرد و با تعهد اعلامشده بانيان پيشنويس به ديپلماسي سازگار نيست. بنابراين، همه کشورهاي عضو مسووليتپذير را تشويق ميکنيم پيامدهاي آن را بهدقت بررسي کنند و از حمايت از پيشنويس قطعنامه خودداري ورزند.»
ايران، روسيه و چين تصريح کردند که پيشنويس قطعنامه ارائه شده، صرفنظر از کاستيهاي شکلي و محتوايي، حتي به حملاتي که علت اصلي و عامل اساسي شکلگيري وضعيت کنوني بودهاند، اشاره صريحي ندارد. در اين بيانيه آمده است: «احراز عدم پايبندي ادعايي ايران به تعهدات پادماني در ژوئن 2025، داراي انگيزه سياسي و بياساس بود. اين اقدام همچنين راه را براي حمله به تأسيسات هستهاي ايران تحت پادمان آژانس هموار کرد و به ريشه دشواريهاي بعدي در اجراي پادمانها در ايران تبديل شد.» سه کشور افزودند: «پيشنويس قطعنامه جديد، تلاش ديگري از سوي بانيان آن براي اعمال فشار بيشتر بر ايران و تضعيف همکاري ميان ايران و آژانس است.» در بخش ديگري از بيانيه، ايران، روسيه و چين با تأکيد بر خاتمه تمامي مفاد قطعنامه 2231 شوراي امنيت در 18 اکتبر 2025، تلاش سه کشور اروپايي براي فعالسازي سازوکار موسوم به «اسنپبک» را باطل و فاقد اثر حقوقي دانستند. سه کشور تصريح کردند که بر همين اساس، درخواست از مديرکل آژانس براي گزارشدهي درباره اجراي آن قطعنامهها فاقد مبناي حقوقي است و خطر سياسيکردن موضوعي را به همراه دارد که اساساً بايد فني باقي بماند.
اين بيانيه با محکوميت شديد حملات مکرر عليه تأسيسات هستهاي ايران تحت پادمان آژانس و تداوم تهديد به تجاوز، تأکيد کرد: «اين اقدامات وضعيتي بيسابقه در تاريخ آژانس ايجاد کردهاند و بنيانهاي معاهده انپيتي را هدف قرار ميدهند.»
ايران، روسيه و چين همچنين با اشاره به ادامه حملات آمريکا عليه کشورمان، از جمله در روزهاي اخير، اعلام کردند که شرايط امنيتي حاکم، عملاً اجراي عادي پادمانهاي آژانس در ايران را غيرممکن کرده و اين واقعيت در گزارشهاي اخير مديرکل نيز مورد اذعان قرار گرفته است.
سه کشور با تأکيد بر تداوم همکاري ايران با آژانس در اين شرايط استثنايي، پاسخ مثبت تهران به درخواستهاي دسترسي به نيروگاه هستهاي بوشهر براي اواسط سپتامبر 2026 را نشانه تعهد ايران به تعامل سازنده و مبتني بر حسن نيت دانستند و افزودند: «تضمينهاي مؤثر، بهويژه تضمين عدم تکرار چنين اقداماتي، براي توسعه بيشتر همکاري ايران با آژانس ضروري است.»
در اين بيانيه همچنين بر تعهد ديرينه ايران به عدم اشاعه بهعنوان عضو معاهده انپيتي و ضرورت تحقق کامل و مؤثر حق سلبناپذير کشورها براي تحقيق، توليد و استفاده صلحآميز از انرژي هستهاي تأکيد شده است.
ايران، روسيه و چين در پايان تصريح کردند: «راهحل پايدار براي وضعيت کنوني تنها از طريق توقف فوري و دائمي تمامي حملات، رفع تهديد به تجاوز بيشتر و پذيرش اين اصل حاصل ميشود که همه پرسشهاي مشروع درباره برنامه هستهاي ايران بايد منحصراً از طريق گفتوگو و ديپلماسي، بهعنوان تنها مسير عملي پيشرو، بررسي شوند.»
∎