جنگ یمن پس از چند سال آرامش شکننده بار دیگر با شدت قابل توجهی شعلهور شده ، این بار نه با درگیریهای محدود و پراکنده بلکه با عملیات زمینی گسترده در چند جبهه، حملات هوایی عربستان و مهمتر از همه حملات موشکی و پهپادی انصارالله به عمق خاک عربستان.
آنچه طی روزهای اخیر در تعز، الحدیده، الجوف و البیضاء جریان داشته، اکنون به حمله مستقیم به زیرساختهای انرژی و مراکز نظامی عربستان در جنوب این کشور کشیده شده و نشان میدهد اقدامات ائتلاف مورد حمایت برخی کشورهای عربی خصوصا عربستان هزینه قابل توجهی برای ریاض دارد!
موج تازه نبردها از غرب تعز و محور ساحلی دریای سرخ شدت گرفت؛ جایی که انصارالله در تلاش برای گسترش فشار خود به سمت ساحل و نزدیک شدن به محور المخا و بابالمندب، حملاتی را علیه مواضع نیروهای ائتلاف عربی آغاز کرد. گزارشهای میدانی از شدیدترین درگیریهای سالهای اخیر در این منطقه حکایت دارد و برخی منابع شمار قابل توجهی کشته و زخمی را طی روزهای نخست درگیری گزارش کردهاند.
اهمیت این جبهه در موقعیت جغرافیایی آن است. تعز، المخا و مناطق ساحلی جنوب الحدیده به حساسترین مناطق یمن تبدیل شدهاند زیرا کنترل ارتفاعات و مسیرهای ارتباطی این منطقه میتواند بر دسترسی به سواحل دریای سرخ و مسیر منتهی به بابالمندب تأثیر بگذارد. در شرایطی که دریای سرخ و بابالمندب طی سالهای اخیر به یکی از مهمترین عرصههای رویارویی منطقهای تبدیل شدهاند، هرگونه تغییر در موازنه نیروها در این محور میتواند پیامدهایی فراتر از جنگ داخلی یمن داشته باشد.
ضد حمله ائتلاف عربی
پیشروی اولیه انصارالله با ضدحمله نیروهای وابسته به ائتلاف مواجه شد. این نیروها با پشتیبانی عربستان تلاش کردهاند ضمن متوقف کردن فشار انصارالله در غرب تعز و ساحل غربی، جبهههای تازهای در شمال و مرکز یمن باز کنند تا توان نظامی انصارالله میان چند محور تقسیم شود.
مهمترین این جبههها در حال حاضر الجوف است استانی که از نظر نظامی به دلیل نزدیکی به مرز عربستان و موقعیت آن در مسیرهای منتهی به شمال یمن اهمیت فراوان دارد. همزمان در البیضاء نیز درگیریها شدت گرفته و نیروهای مخالف انصارالله تلاش کردهاند فشار خود را در این محور افزایش دهند. الجزیره گزارش داده که عملیات متقابل در الجوف و البیضاء با هدف ایجاد فشار بیشتر بر مواضع انصارالله و در نهایت حرکت به سوی صنعا دنبال میشود. اما ادعای حرکت به سوی صنعا با واقعیت میدانی فاصله دارد. صنعا همچنان در کنترل کامل انصارالله است و فاصله نیروهای مخالف تا پایتخت قابل توجه به نظر میرسد. آنچه اکنون در الجوف جریان دارد بیشتر به معنای تلاش برای باز کردن مسیر فشار به سمت مناطق تحت کنترل انصارالله است نه اینکه نیروهای مخالف در آستانه پیشروی به سمت صنعا باشند.
در ساحل غربی نیز نیروهای وابسته به عربستان تلاش کردند بخشی از مناطق از دست رفته را پس بگیرند که موفقیت قابل توجهی به دست نیاوردند. درگیریها در محور الحدیده و جنوب آن ادامه دارد. به این ترتیب، جبهه جنگ در غرب یمن اکنون از تعز تا ساحل دریای سرخ کشیده شده و هر دو طرف تلاش میکنند خطوط تدارکاتی و مسیرهای ارتباطی طرف مقابل را تحت فشار قرار دهند.
انتقال جنگ به خاک عربستان
در کنار نبرد زمینی، جنگ هوایی نیز شدت گرفته است. عربستان و نیروهای ائتلاف حملات هوایی خود علیه مواضع انصارالله را افزایش دادهاند و انصارالله نیز در روزهای اخیر شمار زیادی حمله موشکی و پهپادی علیه مواضع دشمن در استانهای مختلف انجام داده است.
یکی از مواردی که روز گذشته خبرساز شد حمله عربستان به یک زندان و مناطق مسکونی در شهر الحزم در استان الجوف بود که انصارالله عربستان را مسئول آن معرفی کرده و از کشته شدن هفت نفر، از جمله یک کودک، خبر داده است.
اما مهمترین تحول روز گذشته در خارج از مرزهای یمن رخ داد. انصارالله با مجموعهای از حملات موشکی و پهپادی، چندین نقطه در جنوب عربستان را هدف قرار داد. ابها، خمیس مشیط، جازان و نجران از جمله مناطقی بودند که در این حملات هدف قرار گرفتند. به گفته مقامهای سعودی، ۷۳ نفر در این حملات زخمی شدهاند و برخی تأسیسات اقتصادی و انرژی نیز آسیب دیدهاند.
انصارالله اعلام کرده که در این عملیات از دهها موشک بالستیک و پهپاد استفاده کرده و تأسیسات آرامکو در ابها، نجران و جازان و همچنین پایگاه هوایی خمیس مشیط را هدف قرار داده است.
اهمیت این حملات بسیار بیشتر از یک عملیات تلافیجویانه معمولی است.
جنوب عربستان طی سالهای گذشته بارها هدف موشکها و پهپادهای انصارالله قرار گرفته اما هدف قرار گرفتن همزمان چند شهر و تأسیسات اقتصادی و انرژی در شرایط کنونی نشان میدهد که انصارالله قصد دارد در صورت افزایش فشار زمینی، هزینه جنگ را مستقیماً به داخل خاک عربستان منتقل کند.
در جازان، گزارشها از آتشسوزی در تأسیسات انرژی و توقف موقت فعالیت برخی تأسیسات حکایت دارد. تصاویر ماهوارهای نیز از وقوع آتشسوزی و انتشار دود در اطراف برخی زیرساختهای انرژی خبر دادهاند. افزایش حملات به تأسیسات نفتی عربستان در شرایطی رخ میدهد که بازار جهانی انرژی همزمان با بحران گستردهتر منطقهای تحت فشار قرار دارد و قیمت نفت برنت از ۱۰۰ دلار در هر بشکه عبور کرد.
در واقع، انصارالله اکنون تلاش میکند دو میدان نبرد را به یکدیگر پیوند بزند: میدان زمینی داخل یمن و میدان موشکی و پهپادی علیه عربستان. پیام این راهبرد روشن است؛ اگر عربستان از نیروهای مخالف انصارالله در جبهههای یمن حمایت کند و حملات هوایی را افزایش دهد، انصارالله نیز میتواند جنگ را به خاک عربستان منتقل کند.
ریاض نیز اعلام کرده که حملات اخیر را تشدیدی خطرناک میداند و برای دفاع از خاک و تأسیسات خود «تمام اقدامات لازم» را انجام خواهد داد. بنابراین خطر اصلی در روزهای آینده، تبدیل شدن دور جدید درگیریها به چرخهای از حملات متقابل است؛ حملات هوایی عربستان در یمن، پاسخ موشکی و پهپادی انصارالله در عربستان و سپس افزایش دوباره حملات هوایی.
با این حال واقعیت میدانی پیچیده است. انصارالله همچنان صنعا و بخش مهمی از شمالغرب یمن را در اختیار دارد و از شبکه نظامی و موشکی گستردهای برخوردار است.
مسئله مهم دیگر، بابالمندب است. انصارالله در ماههای اخیر تهدید علیه کشتیرانی و مسیرهای دریایی را افزایش داده و نبرد زمینی در محور ساحل غربی نیز در نزدیکی یکی از مهمترین گلوگاههای دریایی جهان در جریان است.
انصارالله در غرب تعز و محور بابالمندب تلاش کرده ابتکار عمل را به دست گیرد، نیروهای مخالف با باز کردن جبهههای الجوف و البیضاء و فشار در ساحل غربی پاسخ دادهاند و عربستان نیز بار دیگر مستقیماً در میدان نظامی وارد شده است. پاسخ انصارالله نیز انتقال جنگ به جنوب عربستان بوده است.
از نظر توان ضربه زدن به عمق خاک دشمن، انصارالله نشان داده که همچنان قدرت بازدارندگی قابل توجهی دارد. حمله روز گذشته به چهار شهر جنوبی عربستان و آسیب به تأسیسات انرژی نشان داد که انصارالله قادر است هزینه سنگینی به عربستان تحمیل کند.
اکنون سؤال اصلی این است که آیا این درگیریها در حد یک دور جدید از نبردهای جبههای باقی خواهد ماند یا به جنگی فراگیر برای تغییر موازنه قدرت در یمن تبدیل خواهد شد. اگر حملات موشکی و پهپادی علیه عربستان ادامه پیدا کند و ریاض نیز عملیات هوایی خود را گسترش دهد، خطر ورود یمن به یک جنگ منطقهای تمامعیار به شکل محسوسی افزایش خواهد یافت.
انصارالله در روزهای گذشته همچنین با دقت قابل توجه در حملات موشکی کاروانهای پشتیبانی لجستیکی انصارالله از ائتلاف عربی را هدف قرار داد و آسیب جدی به دشمن وارد کرد. در حالی که ائتلاف از برخی تروریستهای سلفی با سابقه جنگ در سوریه استفاده میکند و آنها را وارد یمن کرده قبایل یمنی در دفاع از انصارالله به میدان آمده و وارد نبرد با نیروهای وابسته به ریاض شدهاند.
در نهایت به نظر میرسد عربستان باز هم در تقابل با انصارالله مرتکب اشتباه محاسباتی بزرگی شده و ماجراجوییهای ریاض در این جبهه هزینه سنگینی برای آل سعود به همراه دارد.
انصارالله با حمله موشکی به شرارتهای ریاض پاسخ داد
هزینه جنگ یمن روی میز عربستان
صاحبخبر -
∎