به گزارش پایگاه خبری بازار سرمایه ایران(سنا)، بر اساس یادداشتی که این بانک روز دوشنبه منتشر کرده، مهمترین ریسکها شامل افزایش مالیات شرکتها، بازگشت روند صعودی بدهی بخش خصوصی و تغییر رابطه میان سهام و اوراق قرضه است. همچنین، کنار رفتن حمایتهایی که بازارها از بانکهای مرکزی انتظار دارند نیز، میتواند تابآوری بازارها را به طور جدی به آزمون بگذارد.
شبیه تفلون!
HSBC اعلام کرده است «حذف حمایت ضمنی بانکهای مرکزی از بازارها» میتواند پیامدهای منفی داشته باشد، تصور چنین سناریویی بهویژه در آمریکا دشوار است؛ چون ۳ متغیر بازار سهام، اثر ثروت و شرایط مالی در این کشور بهشدت به یکدیگر گره خوردهاند.
به گفته HSBC، با توجه به وزن بسیار بالای آمریکا در بازارهای جهانی سهام و اعتبار، بزرگترین ریسکها نیز از همین ناحیه یعنی تحولات روی داده در ایالات متحده نشأت میگیرد. افزایش مالیات شرکتها که حاشیه سود آنها را تحت فشار قرار دهد، میتواند بر بازارها اثر منفی بگذارد. از سوی دیگر، اگر تورم به محدوده هدف بانک مرکزی یا پایینتر از آن بازگردد، ممکن است رابطه منفی میان سهام و اوراق قرضه دوباره برقرار شود؛ یعنی در شرایط افت قیمت سهام، قیمت اوراق قرضه افزایش یابد. چنین اتفاقی میتواند سرمایهگذاران را به کاهش سهم سهام در سبد داراییهای خود ترغیب کند و در نتیجه، بر ارزشگذاری سهام فشار وارد شود.
افزایش دوباره اهرم مالی بخش خصوصی نیز میتواند اقتصاد و بازارها را در برابر شوکها آسیبپذیرتر کند؛ هرچند HSBC اشاره کرده سطح اهرم مالی بخش خصوصی اکنون در پایینترین سطوح چند دهه اخیر قرار دارد.
این ریسکها از آن جهت اهمیت بیشتری پیدا میکنند که بازارها در سالهای اخیر در برابر اخبار منفی، تابآوری قابلتوجهی از خود نشان دادهاند؛ از جهش تورم و افزایش تعرفهها گرفته تا درگیریهای ژئوپلیتیک، بازگشت معاملات «کریترید» و نگرانیها درباره اعتبارات خصوصی.
استراتژیستهای HSBC در این گزارش نوشتند: «به نظر میرسد داراییهای پرریسک همچنان هر محرک منفی را نادیده میگیرند.»
استراتژیستهای این بانک، مواجهه بازارها با ریسک را به «تفلون» تشبیه کردهاند؛ به این معنا که داراییهای پرریسک در ۵ سال گذشته، باوجود فهرست بلندبالایی از عوامل بالقوه منفی، همچنان تابآوری چشمگیری در مقابل موضوعات منفی داشتهاند.
دیدگاه دویچه بانک
دویچهبانک نیز این پرسش را مطرح کرده که تابآوری بالای بازارها تا چه زمانی ادامه خواهد داشت. این بانک در گزارش خود اعلام کرد داراییهای پرریسک باوجود افزایش نرخهای بهره واقعی و تشدید فشارهای تورمی، همچنان بهطور مستمر مقاوم باقی ماندهاند؛ موضوعی که رشد اقتصادی جهانی فراتر از انتظار برده و به تداوم آن کمک کرده است.
دویچهبانک اعلام کرد: تعادل کنونی پایدار نیست، داراییهای پرریسک مانند سهام و اعتبار، همچنان در برابر شوک رکودتورمی که بهطور فزایندهای در بازار نرخ بهره قیمتگذاری میشود، به شکل چشمگیری بیاعتنا هستند.
این بانک افزود: در حالی که فشارهای تورمی در حال افزایش است، بازارهای اوراق همچنان تنها میزان محدودی از افزایش نرخ بهره توسط بانکهای مرکزی را در قیمتها لحاظ کردهاند. همزمان، بازارهای سهام و اعتبار نیز فرض را بر این گذاشتهاند که افزایش بازده اوراق، آسیب قابلتوجهی به رشد اقتصادی وارد نخواهد کرد.
پشت پرده تابآوری بازارها
اما در خصوص اینکه تابآوری در مقابل عوامل بحرانزا چگونه تا این حد بالا است باید گفت یکی از عوامل کلیدی، سودآوری شرکتها قدرتمند و رشد اقتصادی، بهویژه در آمریکا، بوده است؛ جایی که اجماع برآوردهای بازار بارها سود شرکتها را کمتر از میزان واقعی پیشبینی کردهاند.
به گفته HSBC، این تابآوری تنها به بخش فناوری و هوش مصنوعی محدود نمانده است. از سوی دیگر، نرخ مالیات شرکتها در آمریکا همچنان در نزدیکی پایینترین سطوح چند دهه اخیر قرار دارد.
عامل مهم دیگر، تغییر رابطه میان سهام و اوراق قرضه است. از آنجا که اوراق قرضه دولتی دیگر مانند گذشته نقش متنوعسازی ریسک سهام را ایفا نمیکنند، سرمایهگذاران سهم اوراق قرضه در سبد دارایی خود را کاهش داده و به سمت سهام و استراتژیهای پوشش ریسک کوتاهمدت حرکت کردهاند. این روند نیز به حمایت از ارزشگذاریهای بالای سهام کمک کرده است.
اثر قدرتمند افزایش ثروت نیز یکی دیگر از عوامل بوده است. ثروت خانوارهای آمریکایی به میزان قابلتوجهی بالاتر از روند پیش از همهگیری کرونا قرار گرفته و بخش عمده این افزایش نیز در میان خانوارهای پردرآمد متمرکز شده است. موجودی نقد و داراییهای معادل نقد نیز بسیار بالاتر از روند پیش از بحران مالی جهانی قرار دارد.
در همین حال، بانکهای مرکزی اکنون ابزارهای بسیار گستردهتری برای واکنش به فشارهای بازار در اختیار دارند. بانک HSBC در تحلیل خود از وضعیت موجود، اشاره کرده فدرال رزرو نزدیک به ۲۰ ابزار، تسهیلات و سازوکار حمایتی بالقوه در اختیار دارد، در حالی که بانک مرکزی اروپا نیز بیش از یک دوجین ابزار مشابه دارد.
کاهش شدت مصرف انرژی و پایین بودن نسبی اهرم مالی بخش خصوصی نیز به بازارها کمک کرده است تا شوکها را بهتر جذب کنند. جهش قیمت نفت ناشی از درگیریهای اوکراین و خاورمیانه، تأثیر کمتری بر اقتصادهای توسعهیافته داشته است؛ در مقایسه با شوکهای مشابهی که در دهههای ۱۹۷۰ و ۱۹۸۰ رخ میدادند. بر این أساس می توان گفت تغییر زمین بازی در صنحه اقتصاد جهانی دیگر مانند قبل قابل تحلیل نیست.