به گزارش ایرنا، شهرستان شبستر در شمالغرب آذربایجان شرقی، در سالهای اخیر همزمان با افزایش نیاز به آب شرب، با ضرورت تقویت زیرساختهای تأمین و توزیع این کالای حیاتی روبهرو بوده است. در چنین شرایطی، توسعه منابع تأمین آب بدون ایجاد ظرفیت مناسب برای ذخیرهسازی و انتقال، نمیتواند به تنهایی پایداری شبکه را تضمین کند؛ از این رو مجموعه طرحهایی که در سفر مدیرعامل شرکت مهندسی آب و فاضلاب کشور به این شهرستان به بهرهبرداری رسید یا مورد بازدید قرار گرفت، از منظر فنی مکمل یکدیگر هستند.
در جریان سفر امروز سه شنبه هاشم امینی، مدیرعامل شرکت مهندسی آب و فاضلاب کشور به آذربایجان شرقی، ۶ حلقه چاه جدید تأمین آب شرب با اعتباری بالغ بر یک هزار و ۲۷۰ میلیارد ریال وارد مدار بهرهبرداری شد؛ منابعی که برای تقویت آب شرب هفت روستای شهرستان شبستر از جمله غلمانسرا پیشبینی شده است.
این چاهها در مناطق شندآباد، چشمهکنان، دیزج شیخمرجان، کافیالملک، کوزهکنان و سرکند دیزج و غلمانسرا قرار دارند و ورود آنها به مدار، پشتوانه جدیدی برای شبکه آبرسانی روستایی منطقه ایجاد میکند.
تقویت منابع تأمین، نخستین حلقه از زنجیرهای است که آبفا برای افزایش پایداری خدمات دنبال میکند. به بیان دیگر، هر اندازه منابع جدید وارد مدار شوند، در صورت نبود ظرفیت کافی برای ذخیره و مدیریت شبکه، امکان مواجهه با نوسانات مصرف و شرایط اضطراری همچنان محدود خواهد بود؛ موضوعی که ضرورت توسعه مخازن ذخیره آب را دوچندان میکند.
مخازن، پشتوانه شبکه در روزهای پرمصرف
در همین چارچوب، مخزن ذخیره آب ۲ هزار مترمکعبی شهر صوفیان با سرمایهگذاری ۴۰۰ میلیارد ریال به بهرهبرداری رسید. این طرح با هدف افزایش ظرفیت ذخیرهسازی، متعادلسازی فشار شبکه و تقویت پایداری تأمین آب شرب اجرا شده است.
مخزن ذخیره آب ۲ هزار مترمکعبی روستای گروس از توابع بخش صوفیان نیز با سرمایهگذاری ۴۰۰ میلیارد ریال به بهرهبرداری رسید؛ طرحی که اهمیت آن فراتر از یک سازه ذخیره آب است و بخشی از زیرساخت مورد نیاز برای پایداری آبرسانی روستایی منطقه را تأمین میکند.
مدیرعامل شرکت مهندسی آب و فاضلاب کشور در آیین بهرهبرداری از مخزن گروس با تأکید بر اهمیت آبرسانی روستایی، کارکنان صنعت آب و فاضلاب را «سقایان آب» توصیف کرد و گفت: خدمترسانی در این حوزه تنها اجرای یک پروژه عمرانی نیست، بلکه رسالتی ارزشمند و ماندگار برای رساندن آب سالم و پایدار به خانههای مردم است.
این نگاه، نشان میدهد که توسعه زیرساختهای آب روستایی صرفاً از منظر احداث تأسیسات جدید دنبال نمیشود، بلکه هدف اصلی، ایجاد شبکهای پایدار و قابل اتکا برای جمعیت روستایی است؛ جمعیتی که اختلال در تأمین آب میتواند زندگی روزمره و فعالیتهای اقتصادی آنان را به شکل مستقیم تحت تأثیر قرار دهد.
پروژهای که هنوز به پایان نرسیده است
در کنار طرحهای به بهرهبرداری رسیده، مخزن پنج هزار مترمکعبی شبستر نیز در حال اجراست؛ پروژهای که امینی در جریان سفر خود از آن بازدید کرد و بر تسریع در روند تکمیل آن تأکید داشت.
در این بازدید، میزان پیشرفت فیزیکی، آخرین وضعیت عملیات اجرایی، تأمین تجهیزات و الزامات لازم برای تکمیل پروژه بررسی شد.
مخزن پنج هزار مترمکعبی شبستر از این منظر اهمیت دارد که ظرفیت ذخیرهسازی آب شهرستان را افزایش داده و امکان مدیریت بهتر نوسانات مصرف را فراهم میکند. افزایش ظرفیت مخازن در واقع به شبکه فرصت میدهد تا در زمانهایی که مصرف افزایش مییابد یا اختلالی در بخشی از منابع تأمین ایجاد میشود، با اتکا به ذخایر موجود، خدماترسانی را با وقفه کمتری ادامه دهد.
ابراهیم سلیمانی، مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب آذربایجان شرقی نیز با اشاره به نقش این طرح در ارتقای ظرفیت ذخیرهسازی آب شهرستان، بر بسیج ظرفیتهای فنی و اجرایی برای تکمیل پروژه تأکید کرده است.
یک زنجیره برای تابآوری آبی
نگاهی به طرحهای اجراشده در شبستر نشان میدهد سیاست توسعه آبرسانی در این شهرستان در سه محور اصلی دنبال میشود: تقویت منابع تأمین، افزایش ظرفیت ذخیرهسازی و ارتقای توان مدیریت شبکه توزیع.
ورود ۶ حلقه چاه جدید به مدار، حلقه نخست این زنجیره را تقویت میکند. احداث و بهرهبرداری از مخازن ۲ هزار مترمکعبی صوفیان و گروس، ظرفیت ذخیرهسازی را افزایش میدهد و اجرای مخزن پنج هزار مترمکعبی شبستر نیز در صورت تکمیل، یک پشتوانه مهم دیگر برای شبکه شهرستان خواهد بود.
این رویکرد از آن جهت اهمیت دارد که پایداری آب شرب تنها به میزان منابع موجود وابسته نیست، بلکه به توان شبکه برای ذخیره، انتقال و توزیع بهموقع آب نیز بستگی دارد.
بر همین اساس، افزایش تابآوری شبکههای آبرسانی در شرایط اوج مصرف، کاهش بارندگی، محدودیت منابع یا بروز حوادث احتمالی، نیازمند مجموعهای از اقدامات همزمان در بخشهای مختلف است؛ رویکردی که اکنون بخشی از آن در شهرستان شبستر در حال اجراست.
سرمایهگذاری برای یک نیاز حیاتی
در مجموع، فقط دو مخزن ۲ هزار مترمکعبی صوفیان و گروس با سرمایهگذاری ۴۰۰ میلیارد ریالی برای هر پروژه به بهرهبرداری رسیدهاند و برای اجرای ۶ حلقه چاه جدید نیز بیش از یک هزار و ۲۷۰ میلیارد ریال هزینه شده است.
این ارقام، در کنار سرمایهگذاری مورد نیاز برای تکمیل مخزن پنج هزار مترمکعبی شبستر، بیانگر حجم قابل توجه منابعی است که برای تقویت زیرساخت آب شرب شهرستان اختصاص یافته است.
سلیمانی،مدیرعامل آبفای آذربایجان شرقی تأمین پایدار آب شرب و افزایش ظرفیت ذخیرهسازی را از اولویتهای اصلی این شرکت عنوان کرده و تأکید دارد که توسعه زیرساختهای تأمین، انتقال و ذخیره آب باید متناسب با نیازهای امروز و آینده مناطق مختلف استان دنبال شود.
از سوی دیگر، مسئولان آبفا در کنار اجرای طرحهای عمرانی بر ضرورت مدیریت مصرف نیز تأکید دارند؛ چراکه حتی توسعه منابع و افزایش ظرفیت تأسیسات نمیتواند جایگزین مصرف منطقی آب شود.
آب پایدار؛ حاصل اتصال حلقههای زنجیره
آنچه در شبستر در حال شکلگیری است، صرفاً مجموعهای از پروژههای پراکنده عمرانی نیست؛ بلکه میتوان آن را تلاشی برای تکمیل زنجیره تأمین آب شرب از «منبع» تا «مخزن» و از «مخزن» تا «شبکه توزیع» دانست.
چاههای جدید، آب مورد نیاز شبکه را تقویت میکنند؛ مخازن ذخیره، امکان مدیریت نوسانات را افزایش میدهند و توسعه شبکه انتقال و توزیع، زمینه رساندن پایدار آب به مصرفکنندگان را فراهم میکند.
در این میان، تکمیل مخزن پنج هزار مترمکعبی شبستر میتواند حلقه دیگری به این زنجیره اضافه کند و ظرفیت ذخیرهسازی شهرستان را افزایش دهد.
تداوم چنین طرحهایی در کنار مدیریت مصرف، به معنای حرکت تدریجی از مدیریت مقطعی بحران آب به سمت مدیریت پایدار و تابآور منابع و تأسیسات آبرسانی است؛ مسیری که با توجه به اهمیت آب شرب و ضرورت پاسخگویی به نیاز جمعیت شهری و روستایی، بیش از هر زمان دیگری اهمیت دارد.
اکنون با بهرهبرداری از منابع جدید تأمین آب و مخازن صوفیان و گروس و پیگیری تکمیل مخزن پنج هزار مترمکعبی شبستر، بخشی از زیرساخت مورد نیاز برای افزایش ضریب اطمینان شبکه آبرسانی این شهرستان فراهم شده است؛ زیرساختی که استمرار آن نیازمند تداوم سرمایهگذاری، تکمیل طرحهای نیمهتمام و همراهی مردم در مدیریت مصرف آب است.