به گزارش مسیر اقتصاد رشد سریع مراکز داده و زیرساخت هوش مصنوعی، تقاضای برق آمریکا را پس از سالها رشد محدود با جهشی تازه مواجه کرده است. آزمایشگاه ملی لارنس برکلی برآورد کرده مراکز داده در سال ۲۰۲۳ حدود ۴.۴ درصد برق آمریکا را مصرف کردهاند و سهم آنها تا سال ۲۰۳۰ میتواند به ۹.۵ تا ۱۵.۳ درصد برسد. همین چشمانداز نگرانیهایی درباره اثر توسعه این مراکز بر قیمت برق خانوادهها ایجاد کرده است.
با این حال رابطه میان افزایش تقاضای برق و هزینهای که در نهایت خانواده پرداخت میکند مستقیم نیست. افزایش مصرف مراکز داده میتواند قیمت برق در بازار عمدهفروشی را بالا ببرد، اما در سطح خردهفروشی عامل دیگری نیز اهمیت دارد: بخش بزرگی از هزینه صنعت برق ثابت است و باید از محل فروش برق میان مشترکان توزیع شود.
افزایش مصرف چگونه هزینه شبکه را کاهش میدهد؟
ساخت نیروگاه، خطوط انتقال، پستها و شبکه توزیع هزینههایی ایجاد میکند که بخش بزرگی از آنها با تغییر محدود در میزان مصرف تغییر نمیکند. هرچه حجم برق فروختهشده بیشتر شود، این هزینههای ثابت بر تعداد بیشتری کیلوواتساعت تقسیم میشود و در شرایط مناسب متوسط هزینه هر واحد برق کاهش مییابد.
اکونومیست به نقل از مؤسسه تحقیقات برق آمریکا (EPRI) گزارش داده است که رشد مراکز داده بین سالهای ۲۰۱۹ تا ۲۰۲۴ متوسط نرخ برق را حدود ۶ درصد کاهش داده است. علت اصلی این اثر، توزیع هزینههای ثابت شبکه میان حجم بیشتری از مصرف برق عنوان شده است.
سه شرکت بزرگ برق آمریکا شامل Georgia Power، Pacific Gas & Electric و Indiana Michigan Power نیز در هفتههای اخیر توسعه مراکز داده را با کاهش قبوض برخی مشترکان مرتبط دانستهاند.
افزایش قیمت عمدهفروشی لزوماً به معنای رشد قبض نیست
این نتیجه به معنای بیهزینه بودن افزایش مصرف مراکز داده نیست. رشد سریع تقاضا در مناطقی که ظرفیت تولید یا انتقال محدود است، میتواند قیمت عمدهفروشی برق را افزایش دهد و نیاز به سرمایهگذاری جدید در نیروگاه و شبکه ایجاد کند.
مسئله اصلی این است که هزینه این سرمایهگذاریها چگونه میان مشترکان توزیع شود. اگر یک مرکز داده برای اتصال به شبکه نیازمند احداث خط انتقال، پست یا ظرفیت جدید تولید باشد و هزینه آن میان همه مشترکان تقسیم شود، خانوادهها ممکن است بخشی از هزینه توسعه زیرساخت مورد نیاز یک مصرفکننده بزرگ را پرداخت کنند.
در مقابل، اگر مرکز داده هزینه متناسب با زیرساختی که برای تأمین برق آن ایجاد شده بپردازد، افزایش حجم فروش برق میتواند همچنان به تقسیم بهتر هزینههای ثابت شبکه و کاهش فشار بر سایر مشترکان کمک کند.
۳۰ ایالت به سراغ تعرفه ویژه رفتند
ایالتهای آمریکا برای جلوگیری از انتقال هزینه توسعه مراکز داده به سایر مصرفکنندگان به سمت طراحی تعرفههای اختصاصی برای بارهای بزرگ حرکت کردهاند. طبق گزارش اکونومیست، ۳۰ ایالت تاکنون چنین تعرفههایی را تصویب کرده یا پیشنهاد دادهاند. هدف این است که مراکز داده هزینه توسعه زیرساختی را که برای تأمین برق آنها ضروری است بر عهده بگیرند.
اهمیت این سیاست با افزایش سهم مراکز داده از مصرف برق بیشتر میشود. شبکههایی که ظرفیت مازاد داشتهاند میتوانند بار جدید را با هزینه محدود جذب کنند، اما با نزدیکشدن مصرف به سقف ظرفیت، احداث نیروگاه و خطوط انتقال جدید هزینه تأمین هر واحد تقاضای اضافه را افزایش میدهد.
بنابراین رشد مراکز داده به خودی خود به معنای افزایش قطعی قیمت برق نیست. تجربه آمریکا تا سال ۲۰۲۴ نشان میدهد افزایش مصرف میتواند با استفاده بیشتر از ظرفیت شبکه و تقسیم هزینههای ثابت، متوسط نرخ برق را پایین بیاورد. در مقابل، اگر توسعه زیرساخت جدید بدون طراحی مناسب تعرفهها انجام شود، بخشی از هزینه آن میتواند به سایر مشترکان منتقل شود.
از این منظر، مسئله اصلی در توسعه مراکز داده میزان مصرف برق آنها نیست، بلکه نحوه تأمین ظرفیت جدید و توزیع هزینه شبکه میان مصرفکنندگان است.
منبع: اکونومیست
انتهای پیام/ انرژی