بهناز عابدی روز دوشنبه در گفت و گو با خبرنگار ایرنا افزود: سرعت گردش اطلاعات در رسانهها و شبکههای اجتماعی به اندازهای افزایش یافته که شهروندان روزانه با حجم زیادی از اخبار، شایعات و محتواهای مختلف مواجه هستند و در چنین شرایطی، افزایش سواد رسانهای یک ضرورت اجتماعی است.
وی بیان کرد: در این پویش تلاش کردهایم یک رفتار ساده اما مهم را به شهروندان یادآوری کنیم و آن هم «مکث پیش از واکنش» است؛ یعنی هر فرد پیش از باور کردن یا بازنشر یک خبر، فقط یک لحظه صبر و درباره منبع، صحت، زمان انتشار و هدف احتمالی آن فکر کند.
مقابله با اخبار جعلی از یک «مکث» آغاز میشود
مدیر فرهنگسرای رسانه شهرداری اصفهان با بیان اینکه بسیاری از محتواهای نادرست از مسیر بازنشر کاربران گسترش پیدا میکنند، خاطرنشان کرد: شهروندان در مواجهه با یک پیام نباید فقط به دلیل جذاب، ترسناک یا هیجانانگیز بودن آن، محتوا را باور یا بازنشر کنند.
عابدی ادامه داد: بررسی منبع خبر، توجه به تاریخ انتشار، مقایسه محتوا با منابع معتبر و تشخیص موارد تحریفشده، از مهمترین مهارتهایی است که میتواند شهروندان را در برابر شایعات و اخبار جعلی توانمند کند.
وی با اشاره به جنبه دیگری از این پویش گفت: برخی پیامهای رسانهای فقط برای انتقال اطلاعات تولید نمیشوند، بلکه ممکن است با هدف تأثیرگذاری بر احساسات مخاطب منتشر شوند؛ پیامهایی که میتوانند ترس، خشم، بیاعتمادی، نفرت یا ناامیدی ایجاد کنند.
وی تأکید کرد: شناخت این شیوههای اثرگذاری به شهروند کمک میکند پیش از آنکه تحت تأثیر فضای احساسی یک پیام قرار بگیرد، درباره هدف و محتوای آن پرسش کند.
عابدی درباره محتوای تبلیغات این پویش گفت: در گالری ایستگاهها و کابینهای مترو، هفت طرح با شعار اصلی «یه لحظه صبر کن» اکران شده که هر یک، مخاطب را نسبت به یکی از پیامدهای احتمالی محتوای رسانهای حساس میکند.
وی افزود: در این مجموعه پیامهایی با مضمون «بعضی پیامها میخوان که تو بترسی»، «عصبانی بشی»، «بیاعتماد بشی»، «از کسی متنفر بشی»، «واکنش نشون بدی»، «ناامید بشی» یا «منفعل بشی» طراحی شده است.
مدیر فرهنگسرای رسانه شهرداری اصفهان بیان کرد: در گالری شهری نیز هشت طرح پرسشمحور اکران میشود که شهروندان را به بررسی صحت و اعتبار پیامها دعوت میکند؛ از جمله اینکه «از کجا معلوم دروغ نباشه؟»، «از کجا معلوم منبعش معتبر باشه؟»، «از کجا معلوم تحریف نشده باشه؟» و «از کجا معلوم همه واقعیت باشه؟»
تلاش برای تبدیل «صبر کردن» به یک رفتار رسانهای
عابدی با بیان اینکه هدف پویش صرفاً آموزش چند تکنیک رسانهای نیست، اظهار داشت: میخواهیم «یک لحظه صبر کن» به یک عادت ذهنی و رفتاری در میان شهروندان تبدیل شود؛ عادتی که به فرد یادآوری کند قبل از باور، قضاوت، واکنش یا بازنشر یک محتوا، آن را بررسی کند.
وی افزود: اگر هر شهروند پیش از بازنشر یک خبر، چند ثانیه برای بررسی منبع و صحت آن وقت بگذارد، میتوان از گسترش بخش قابل توجهی از شایعات و اطلاعات نادرست جلوگیری کرد.
مدیر فرهنگسرای رسانه شهرداری اصفهان خاطرنشان کرد: مجموعه طرحهای این پویش به مدت سه ماه و تا پایان آبانماه امسال در سطح شهر اصفهان به نمایش درمیآید و شهروندان در مسیرهای شهری و فضاهای حملونقل عمومی با پیامهای آن مواجه خواهند شد.
وی گفت: سواد رسانهای زمانی اثرگذار است که از کلاس و آموزش نظری فراتر برود و وارد زندگی روزمره مردم شود؛ «یک لحظه صبر کن» نیز تلاشی برای ایجاد همین عادت ساده است تا شهروندان پیش از باور و بازنشر هر پیام، لحظهای مکث کنند، سؤال بپرسند و سپس تصمیم بگیرند.