به گزارش ایرنا؛ داستان این وقف عظیم به زمانی بازمیگردد که ملایر، شهری تازهتأسیس و کمبهره از امکانات اولیه بود و مردم آن از بیماریهای واگیر و نبود امکانات رفاهی در رنج بودند.
سیفالدوله در سفری که از کرمانشاه به تهران داشت، یک روز در ملایر توقف کرد و با دیدن رنج مردم، در دامنه کوهی که اکنون آرامگاهش در آنجاست، با خداوند عهد میبندد که اگر بتواند املاک خالصه دولت را خریداری کند، آنها را وقف آبادانی و خدمت به مردم این دیار کند و این عهد سرآغاز شکلگیری یکی از بزرگترین و اثرگذارترین موقوفات ایران شد؛ موقوفهای که امروز بیش از ۶۳ درصد از اراضی شهرستان ملایر را در بر میگیرد.
وصیتنامه سیفالدوله که در ۲۴ بند و در شبهای متبرک تنظیم شده، گویای عمق نگاه و وسعت نیت این واقف بزرگ است، نیات او در چهار حوزه اصلی قابل دستهبندی است که هرکدام به نوبه خود، نقشی حیاتی در حیات اجتماعی ملایر ایفا کرده و میکنند.
سیفالدوله که خود فردی تحصیلکرده و مسلط به زبان فرانسه بود، به خوبی میدانست که توسعه حقیقی از مسیر علم و دانش میگذرد. به همین دلیل، تعلیم و تربیت را یکی از ارکان اصلی موقوفات خود قرار داد، او با احداث مدرسه عالی سیفیه، بنای علمآموزی را در ملایر استوار کرد.
مقبره سیف الدوله بزرگترین واقف ملایری
وقف زمینهساز آبادانی ملایر
امروزه نیز این نیت خیرخواهانه ادامه دارد و سالانه مبلغ قابلتوجهی به عنوان کمک هزینه تحصیلی به دانشجویان ملایری و نیز برای امور آموزشی هزینه میشود، عواید این موقوفه حتی به اعزام نیازمندان به سفرهای زیارتی و فرهنگی نیز اختصاص مییابد.
شاهزاده قاجاری در دوران حیات خود، بیمارستانی با ۱۲ تخت برای درمان رایگان بیماران نیازمند بنا نهاد، این نیت درمانی همچنان پابرجاست و از محل درآمد موقوفات، کمکهای شایانی به بیماران خاص و پرداخت کمک هزینه درمان به بیماران سرطانی، صورت میگیرد و این اقدامات نشان از توجه ویژه واقف به سلامت و بهداشت جامعه دارد.
ملایر از دیرباز در مسیر کاروانهای زیارتی عتبات عالیات قرار داشته است، سیفالدوله با درک این موقعیت، بخشی از موقوفات خود را به اطعام و پذیرایی از زائران امام حسین(ع) اختصاص داد، سنت حسنهای که امروز به اوج خود رسیده و هر ساله در ایام اربعین، موکبهای عظیم در ملایر برپا شده و با تکیه بر نیت این واقف بزرگ، از صدها هزار زائر پذیرایی میشود.
وقفنامه سیفالدوله که میتوان آن را منشور توسعه ملایر نامید، نشان از نگاه عمیق و آیندهنگر او دارد، با هدف رفع بلا از ولایت ملایر دست به کار میشود و نیات او در سه حوزه اصلی درمان، آموزش و خدمات اجتماعی شکل گرفت که هر یک به نوبه خود به آبادانی و رونق شهر انجامید.
در کنار این، کمک به فقرا، تامین لباس و کفش برای زائران نیازمند و حتی تامین علوفه برای چهارپایان کاروانها نیز در وقفنامه او دیده شده است.
آرامگاه سیف الدوله بزرگترین واقف ملایری
وقف مسیر توسعه ملایر را روشن نگه داشته است
پارک تاریخی و زیبای سیفیه که به دستور سیفالدوله و با همکاری معماران ایتالیایی احداث شد، نه تنها به عنوان یک تفرجگاه عمومی برای مردم ملایر، بلکه به عنوان یکی از جاذبههای گردشگری استان همدان و میراثی گرانبها به یادگار مانده است، این پارک که امروزه به عنوان بخشی از باغهای ایرانی در فهرست آثار ملی به ثبت رسیده، نماد نگاه واقف بزرگ ملایری به نشاط و طراوت اجتماعی است.
امروز «هوشنگ عضدی» از نوادگان این خاندان نیکاندیش، به عنوان ناظر موقوفات سیفالدوله، مسئولیت نظارت بر اجرای صحیح نیات این واقف بزرگ را بر عهده دارد، علاوه بر این، اداره اوقاف و امور خیریه ملایر نیز با برنامهریزی و سرمایهگذاری اصولی، گامهای بلندی در راستای بهرهوری هرچه بیشتر از این موقوفات برداشته است.
ناظر موقوفه سیفالدوله: این واقف بزرگ در نهایت یکسوم از اموال خود را به وقف رساند و سه نیت اصلی موقوفاتش را درمان، آموزش و روضهخوانی حضرت سیدالشهدا(ع) در شبهای جمعه و بر سر مزار خود قرار داد.
مقبره باشکوه شادروان سیفالدوله که در دل پارک سیفیه و در همان مکان مقدسی که نیت اولیه خود را با خداوند بست، جای گرفته و امروز به زیارتگاه عاشقان و نمادی از ماندگاری عمل خیر تبدیل شده است، میراث سیفالدوله، فراتر از یک موقوفه، یک الگوی بینظیر از مدیریت جهادی، مسئولیتپذیری اجتماعی و نگاه پیشرو به توسعه همهجانبه است که همچنان مسیر تعالی ملایر را روشن نگه داشته است.
یک واقف پیشرو که ۱۰۶ سال پیش زبان فرانسه میدانست
ناظر موقوفات سیفالدوله با اشاره به جایگاه رفیع «شادروان سیفالدوله» در تاریخ ملایر، او را حاکمی آبادگر و فرهنگدوست معرفی کرد که خدمات شاخصی در دوران حکومت ناصرالدینشاه قاجار برای این شهر به جای گذاشته است.
عضدی با بیان اینکه ملایر در آن دوره منطقهای مرکزی اما محروم از آب آشامیدنی، راه مناسب و خدمات بهداشتی بوده، افزود: مرحوم سیفالدوله در دوران حکمرانی خود، نخستین گام را با احداث قنات و آبرسانی به شهر برداشت و سپس بوستانی عمومی برای تفریح مردم ساخت. اما پس از بازنشستگی و ماندگاری در ملایر، اقدامات عمرانی او گسترش یافت و بیمارستان و مدرسهای مجهز را در شهر بنا نهاد.
وقف؛ ضامن تداوم خدمت در ملایر در چهار حوزه کلیدی
وی ادامه داد: این واقف بزرگ در نهایت یکسوم از اموال خود را به وقف رساند و سه نیت اصلی موقوفاتش را درمان، آموزش و روضهخوانی حضرت سیدالشهدا(ع) در شبهای جمعه و بر سر مزار خود قرار داد.
ناظر موقوفه سیفالدوله با اشاره به دو نیت فرعیِ مندرج در وقفنامه، تصریح کرد: با توجه به اینکه ملایر در مسیر زائران عتبات عالیات قرار داشته، نیت فرعی نخست، کمک به درراهماندگان سفر عتبات بود بهگونهای که هزینه سفر و نیز لباس و کفش آنان از محل موقوفات تأمین شود.
عضدی همچنین به شخصیت علمی سیفالدوله اشاره کرد و گفت: با وجود گذشت حدود ۱۰۶ سال از درگذشت این واقف، او در آن دوران زبان فرانسه میدانست و اهل علم و دانش بود، به همین دلیل در وقفنامه خود تاکید کرده که هزینههای مدرسهای که در ملایر ساخت، باید همواره از محل عواید وقف پرداخت شود تا چراغ آموزش در این شهر روشن بماند.
موقوفات سیفالدوله؛ از مدرسه سیفیه تا تجهیز بیمارستانهای ملایر
ناظر موقوفه سیفالدوله با اشاره به پیشینه آموزشی و درمانی این وقف نامدار، از تداوم فعالیت مدرسه سیفیه به عنوان یکی از مدارس نمونه دولتی خبر داد و گفت: سیفالدوله در زمان خود شخصیتی روشنفکر و دغدغهمند نسبت به آموزش و پرورش بود و حتی در آن دوران تلاش کرد تا معلم زبان فرانسه را به مدرسه سیفیه بیاورد تا دانشآموزان با یک زبان بینالمللی آشنا شوند؛ رویکردی که نشان از نگاه فراتر از زمان او دارد.
عضدی با اشاره به تدبیر بلندمدت واقف خاطرنشان کرد: موقوفات سیفالدوله بهگونهای تنظیم شدهاند که هرگز دچار فرسودگی زمانی نشوند و مرحوم سیفالدوله با افق دیدی باز و آیندهنگر، نیات خود را به شکلی ماندگار سامان داده است.
فرماندار ویژه ملایر
وقف، مسئولیتی اجتماعی و رکن توسعه ملایر
در همین راستا فرماندار ویژه ملایر در همایش یاوران وقف با تاکید بر جایگاه والای این سنت حسنه، وقف را یک مسئولیت اجتماعی برگرفته از آموزههای اصیل ایرانی و اسلامی دانست و اظهار کرد: واقفان با نیت خیرخواهانه خود، نهتنها امید به آینده را زنده کردهاند، بلکه نقش مؤثری در افزایش کرامت انسانی داشتهاند.
«سعید کتابی» با اشاره به وجود واقفان بزرگی در ملایر، افزود: برنامههای هفته وقف نشاندهنده ظرفیت بالای این شهرستان در حوزه وقف است و این نهاد را باید یکی از ارکان اصلی توسعه ملایر بهشمار آورد.
وی با تاکید بر لزوم بهرهمندی هرچه سریعتر مردم از پروژههای سرمایهگذاری وقفی، گفت: وظیفه داریم با تسهیلگری در مسیر اجرای نیات واقفان، زمینه تحقق کامل اهداف آنان را فراهم کنیم.
فرماندار ویژه ملایر گسترش فرهنگ وقف را یک مسوولیت همگانی خواند و خواستار جهتدهی نیات واقفان به سمت نیازهای روز جامعه از جمله اشتغال، کارآفرینی، آموزش، تامین مسکن و تسهیل ازدواج جوانان شد.
کتابی با اشاره به تعامل سازنده میان اداره اوقاف و مجموعه مدیریت شهرستان، بر استفاده بهینه از ظرفیتهای وقف برای پاسخگویی به نیازهای کنونی جامعه تاکید کرد.
مدیرکل اوقاف و امور خیریه استان همدان
واقفان ملایری الگویی ارزشمند برای همگان
مدیرکل اوقاف و امور خیریه استان همدان نیز با اشاره به نکوهش دینی شهرتطلبی، گفت: واقفان نیکاندیش با عمل به «باقیات صالحات»، نام خود را تا قیامت جاودانه کردند و از این رذیله اخلاقی مبرا هستند.
حجتالاسلام «رضا حاجی زینالعابدینی» با گرامیداشت یاد واقفان متعهد، اظهار کرد: واقفان با نیتی پاک و الهی، راهی برگزیدند که نه تنها مورد مذمت قرار نمیگیرد، بلکه نامشان در قالب باقیات صالحات تا روز قیامت ماندگار میشود، سیفالدوله واقف بزرگ ملایری نیز جزء واقفان ماندگار در تاریخ است.
وی ملایر را یکی از شهرهای پیشرو کشور در حوزه وقف دانست و افزود: شادروان سیفالدوله در کنار دیکر واقفان ملایری از جمله واقفانی است که با اقدام بهموقع و خیرخواهانه خود، نامی ماندگار از خود بر جای نهاد و الگویی ارزشمند برای همگان شد.
مدیرکل اوقاف و امور خیریه استان همدان با تاکید بر ضرورت ساماندهی املاک وقفی، خطاب به متصرفان این املاک گفت: افرادی که دارای سند مالکیت هستند و املاک وقفی را در اختیار دارند، در حالی که رابطه استیجاری با اوقاف ندارند، هرچه سریعتر نسبت به تعیین تکلیف وضعیت خود اقدام کنند.
حجت الاسلام زینالعابدینی مهلت مراجعه به اداره اوقاف را تا پایان سال جاری اعلام کرد و افزود: این دسته از متصرفان، در صورت مراجعه تا پایان امسال، بدون دریافت هیچ گونه پذیرهای (سرقفلی) با آنها قرارداد رسمی منعقد خواهد شد.
وی با اشاره به دسته دیگری از متصرفان که بدون سند مالکیت بوده اما از املاک وقفی با کاربری مسکونی استفاده میکنند، تصریح کرد: این افراد نیز در صورت مراجعه به اداره اوقاف، با محاسبه ۳۰ درصد ارزش روز ملک، قرارداد تنظیم میکنند تا ضمن تعیین تکلیف حقوقی، امکان نقل و انتقال قانونی این املاک نیز فراهم شود.
مدیرکل اوقاف و امور خیریه استان همدان در خصوص املاک دارای سهم مشاعی وقف نیز خاطرنشان کرد: اداره اوقاف آمادگی کامل دارد تا نسبت به افراز سهم وقف از سایر سهام اقدام کند تا ضمن شفافسازی مالکیت، بتوان نسبت به تبدیل به احسن کردن موقوفات و بهرهوری مطلوبتر از آنها گام برداشت.
حجت الاسلام زینالعابدینی بر لزوم همکاری متصرفان با اوقاف و امور خیریه در راستای حفظ و صیانت از موقوفات و تحقق نیات واقفان خیراندیش تاکید کرد.
رییس اوقاف و امور خیریه ملایر
واقفی که در روزگار قحطی، مردم را فراموش نکرد
رییس اداره اوقاف و امور خیریه ملایر با تاکید بر جایگاه ممتاز سیفالدوله در میان واقفان بزرگ کشور، گفت: این واقف نیکاندیش در زمانی که کشور درگیر قحطی بزرگ پس از جنگ جهانی اول بود، با دوراندیشی و نوعدوستی، میراثی از خود بر جای گذاشت که امروز ملایر به آن میبالد.
«سیدحسین حسینی» با اشاره به فرازهایی از وصیتنامه این شخصیت تاریخی، اظهار کرد: سیفالدوله با درک درست از نیازهای مردم در سالهای ۱۲۹۶ تا ۱۲۹۷ شمسی، اولویت خود را رسیدگی به زائران و مستمندان قرار داد.
وی با بیان اینکه سیفالدوله میتوانست با بهرهگیری از جایگاه شاهزادگی خود، زندگی متفاوتی را در خوشآبوهواترین مناطق انتخاب کند، افزود: او بهجای رفاه شخصی، با ثبت بیش از ۳۵ هزار موقوفه فعال، مسیر خدمت به خلق را برگزید.
رییس اداره اوقاف و امور خیریه ملایر: در حال حاضر از محل عواید موقوفات شادروان سیفالدوله پنج هزار میلیارد ریال پروژه سرمایهگذاری شده است.
رییس اداره اوقاف و امور خیریه ملایر یادآور شد: در حال حاضر از محل عواید موقوفات شادروان سیفالدوله پنج هزار میلیارد ریال پروژه سرمایهگذاری شده و طی یکسال گذشته ۲۶۰ میلیارد ریال در حوزههای مختلف طبق نیت واقف هزینه شده است.
حسینی با قدردانی از خیران و تلاشگران حوزه وقف، تاکید کرد: سیفالدوله نه فقط یک واقف بزرگ، که نمادی از ایثار و وطندوستی است که پس از گذشت بیش از یک قرن، همچنان آبروی این دیار محسوب میشود.
رهاورد:
۶۳.۵ درصد از اراضی شهرستان ملایر موقوفه است و یکی از شهرهای پیشرو کشور در حوزه وقف به شمار میرود، میراث ارزشمند سیفالدوله که بیش از یک قرن از عمرش میگذرد، همچنان جاری و ساری و گوشهوکنار ملایر را از برکات خویش بهرهمند ساخته است.