یک هفته با اخبار آموزش عالی؛
از بورس ۲۰ میلیونی نخبگان تا توسعه خوابگاههای متاهلی
تهران- ایرنا- هفته دوم شهریورماه در حوزه آموزش عالی، علوم و فناوری با رویدادهای مهمی از جمله رونمایی از طرح بورس نخبگان دانشگاه تهران، افزایش ظرفیت خوابگاههای متأهلی، برگزاری نخستین جایزه دیپلماسی فرهنگی و عمومی و بررسی راهکارهای توسعه همکاریهای علمی و فناورانه با ایرانیان خارج از کشور همراه بود.
صاحبخبر - به گزارش خبرنگار علمی ایرنا، هفته دوم شهریورماه با رویدادهای مختلفی در حوزه آموزش عالی، علوم و فناوری همراه بود؛ از رونمایی طرح «بورس نخبگان دانشگاه تهران» و افزایش ظرفیت خوابگاههای متأهلی تا برگزاری نخستین جایزه دیپلماسی فرهنگی، بررسی راههای توسعه همکاری علمی با ایرانیان خارج از کشور و آیین دانشآموختگی سال تحصیلی ۱۴۰۵ دانشگاه صنعتی شریف. رئیس دانشگاه تهران در هفته گذشته از اجرای طرح «بورس نخبگان» از سال تحصیلی ۱۴۰۵ خبر داد و گفت رتبههای برتر کنکور در گروههای مختلف آزمایشی، در صورت انتخاب دانشگاه تهران به عنوان محل تحصیل، ماهانه ۲۰ میلیون تومان کمکهزینه تحصیلی دریافت میکنند. در هفتهای که گذشت، مجموعه ۱۲ جلدی «تجربههای جهانی بازسازی پساجنگ» با حضور وزیر علوم، تحقیقات و فناوری رونمایی شد. حسین سیمایی در این مراسم گفت: مهمترین چیزی که باید پس از جنگ بازسازی شود، مفهوم «ما» است. نخستین دوره جایزه دیپلماسی فرهنگی و عمومی جمهوری اسلامی ایران نیز برگزار شد و وزیر علوم با تأکید بر ضرورت بازتعریف مأموریت رایزنیهای فرهنگی، خواستار عبور دیپلماسی فرهنگی از معرفی صرف ایران و حرکت به سمت دیپلماسی اجتماعی شد. در حوزه رفاهی دانشجویان هم خوابگاه متأهلی دانشگاه شهید بهشتی به همت خیرین افتتاح شد. وزیر علوم اعلام کرد ظرفیت خوابگاههای متأهلی دانشجویی طی دو سال از ۹۷۰ واحد به بیش از ۲ هزار واحد افزایش یافته است. در این هفته، سومین نشست کمیسیون فرهنگی، آموزشی و فناوری شورای عالی امور ایرانیان خارج از کشور با محوریت توسعه همکاریهای علمی، آموزشی و فناورانه با ایرانیان مقیم خارج برگزار شد. در ادامه، مهمترین اخبار آموزش عالی، علوم و فناوری کشور در هفتهای که گذشت را میخوانید: مسعود پزشکیان، رئیسجمهور و رئیس شورای عالی انقلاب فرهنگی در نخستین روز هفته گذشته ماده واحده «تعیین فاز دوم ساماندهی مؤسسات آموزش عالی دولتی وابسته به وزارت علوم، تحقیقات و فناوری» را برای اجرا ابلاغ کرد. این ماده واحده در جلسه ۹۲۷ شورای عالی انقلاب فرهنگی و بر اساس مصوبه جلسه ۵۸۳ شورای معین شورای عالی انقلاب فرهنگی به تصویب رسیده بود. براساس این ماده واحده وزارت علوم، تحقیقات و فناوری الگوی ارزیابی وضعیت و ساماندهی مؤسسات آموزش عالی زیرنظامهای مختلف را ظرف مدت ۶ ماه جهت طرح و تصویب به شورای عالی انقلاب فرهنگی ارائه خواهد کرد. دانشگاه آزاد اسلامی نیز موظف است در راستای کلیات سند مصوب جلسه ۷۷۶ شورای عالی انقلاب فرهنگی و به استناد حکم ماده ۹ آن، الگوی ارزیابی وضعیت و ساماندهی واحدهای مختلف این دانشگاه را ظرف مدت ۶ ماه جهت طرح و تصویب به شورای عالی انقلاب فرهنگی ارائه کند. حسین سیمایی وزیر علوم، تحقیقات و فناوری طی هفته اخیر سفری به مشهد داشت. وی در جریان این سفر، آزمایشگاه و خوابگاه مجتمع آموزش عالی گناباد را افتتاح کرد. سیمایی در این مراسم تاکید کرد که انواع دانشگاهها در مناطق مختلف کشور در برههای تاسیس و توسعه یافت و اکنون زمان کیفیت بخشی آموزش عالی در کشور است و بایستی بسترهای لازم برای آموزش دانشجویان اعم از فیزیکی، روانی و رفاهی در دانشگاهها و مراکز آموزش عالی باید فراهم شود. وزیر علوم در حاشیه این مراسم آماری از ساخت خوابگاههای متاهلی داد و اظهار داشت: احداث پنج هزار خوابگاه دانشجویی دانشگاهها و مراکز آموزش عالی کشور در برنامه هفتم توسعه در دستور کار قرار دارد. پیش از این چهارصد واحد خوابگاهی متاهلی در کشور داشتیم که تا نیمههای سال دوم دولت چهاردهم یک هزار واحد جدید به این ظرفیت افزوده شده است. تیم موت کورت دانشکده معارف اسلامی و حقوق دانشگاه امام صادق (ع) به مرحله شفاهی و حضوری مسابقات بینالمللی Asia Cup International Law Moot Court Competition ۲۰۲۶ راه یافتند. این تیم متشکل از دانشجویان محمدحسین حیدری و امیرحسین رضایی و با مربیگری امیرمهدی دهقان اناری و امیرحسین بیاتی بودند. این دستاورد، دومین راهیابی دانشگاه امام صادق علیهالسلام به مرحله حضوری رقابت موت کورت بینالمللی Asia Cup به شمار میرود؛ نمایندگان دانشکده معارف اسلامی و حقوق دانشگاه امام صادق علیهالسلام پیشتر نیز در سال ۲۰۲۳ به عنوان اولین تیم ایرانی برای حضور در این مرحله به توکیو اعزام شده بودند. حسین سیمایی؛ وزیر علوم در روزهای پایانی هفته دولت گزارشی از اقدامات دولت چهاردهم در حوزه آموزش عالی منتشر کرد. وی در این گزارش تاکید داشت که پزشکیان به عنوان فردی تحولخواه به دنبال جلب رضایت مردم است و با اعتقاد به حکمرانی شواهدمحور تلاش میکند مسائل کشور را از طریق ظرفیت دانشگاهها حل کند. وزیر علوم، مهمترین جهتگیری وزارتخانه متبوع خود را بازگرداندن کرامت دانشگاهیان تقویت اعتماد میان دانشگاه و دولت عدالت و مسئولیت اجتماعی دانشگاه دانست و گفت: پزشکیان از ابتدای مسئولیت خود بر جلب رضایت مردم شفافیت صداقت استفاده از دانش و شواهد علمی و مشارکت دانشگاهیان در حل مسائل کشور تأکید داشته است. سیمایی صراف تصریح کرد: حل مسئلهای که رئیسجمهور میخواهد این نیست که دانشگاه یک مقاله یا گزارش تهیه کند و مثلاً بگوید وضعیت آب کشور چگونه است و از نظر ما چه باید کرد. پزشکیان در حل مسئله نگاه بسیار عالمانهای دارد. دکتر پزشکیان واقعاً تحولخواه و منعطف است و به شعار شواهدمحوری یا Evidence-Based اعتقاد دارد. آیین اختتامیه هفدهمین المپیاد فرهنگی ورزش دانشجویان پسر یکشنبه گذشته به میزبانی دانشگاه صنعتی شهرود انجام شد. مشاور وزیر علوم، تحقیقات و فناوری و مدیرکل حوزه وزارتی در این مراسم گفت: ورزش زبان مشترک و برخورداری از دانشهای نو و فناوریهای نو برای ماندن در رقابتهای ورزش ضروری است. سیداحمدرضا خضری با تاکید بر نقش ورزش در ایجاد همدلی میان دانشجویان گفت: ورزش زبان مشترک و زبان همدلی است و دانشجویان در این المپیاد در کنار یکدیگر، فارغ از قومیت و محل زندگی، برای اعتلای کشور تلاش کردند. در این مسابقات دانشگاه تهران با کسب ۱۷ مقام اول، ۱۳ مقام دوم، ۱۰ مقام سوم، سه مقام چهارم، هشت مقام پنجم و یک مقام ششم و مجموع ۳۳۷ امتیاز در جایگاه نخست ایستاد. دانشگاه شهید بهشتی نیز با ۱۶۴ امتیاز و کسب ۶ مقام اول، هشت مقام دوم، ۶ مقام سوم، چهار مقام چهارم و سه مقام پنجم، رتبه دوم المپیاد را کسب کرد. دانشگاه اصفهان هم در جایگاه سوم ایستاد در حالیکه در مجموع ۱۱۲ امتیاز، ۶ مقام اول، ۲ مقام دوم، پنج مقام سوم، یک مقام چهارم، چهار مقام پنجم و ۲ مقام ششم داشت. سه دانشجوی عضو انجمن علمی مهندسی انرژی دانشگاه صنعتی امیرکبیر، به عنوان نمایندگان جوان ایران در هشتمین اجلاس انرژی جوانان بریکس (BRICS Youth Energy Summit) ۲۰۲۶ حضور یافتند و دانش فنی این دانشگاه را در سطح بینالمللی به نمایش گذاشتند. هشتمین اجلاس انرژی جوانان بریکس به میزبانی هند و با شعار محوری «انرژی برای همه» به صورت مجازی برگزار شد. در این رویداد تخصصی که کشورهای عضو بریکس در آن حضور داشتند، جمهوری اسلامی ایران با چهار نماینده جوان و متخصص به نمایندگی از مرکز دیپلماسی جوانان و سازمان انرژیهای تجدیدپذیر (ساتبا) شرکت کرد. مسعود پزشکیان، رئیسجمهور و رئیس شورای عالی انقلاب فرهنگی، ماده واحده «انتقال قطعی شورای توسعه فرهنگ قرآنی، دبیرخانه و صندوق مرتبط با آن به سازمان تبلیغات اسلامی و تعیین رویکرد فعالیت این شورا» را که در جلسه ۹۲۷ شورا تصویب شده بود را برای اجرا ابلاغ کرد. در تبصره این ماده واحده آمده است که در راستای تقویت اثربخشی فعالیتهای قرآنی کشور؛ «ترویج فهم معارف قرآن کریم» و «عمل به آموزههای قرآنی» به عنوان اولویتهای رویکرد و فعالیت شورای توسعه فرهنگ قرآنی، تعیین میگردد». رونمایی از طرح «بورس نخبگان دانشگاه تهران» از رویدادهای مهم هفته گذشته بود. رئیس دانشگاه تهران از اجرای طرح بورس نخبگان این دانشگاه از سال تحصیلی ۱۴۰۵ خبر داد و گفت: رتبههای برتر کنکور سراسری در گروههای مختلف آزمایشی، ماهانه ۲۰ میلیون تومان کمکهزینه تحصیلی دریافت میکنند؛ مبلغی که قرار است در سالهای آینده متناسب با نرخ تورم افزایش یابد. حسین امید درباره مشمولان این طرح توضیح داد که بر اساس این طرح، رتبههای برتر کشوری آزمون سراسری مشمول دریافت بورس خواهند شد. برای سال اول اجرای طرح، دانشجویان ورودی مهرماه ۱۴۰۵ که در گروه علوم تجربی و ریاضی و فنی رتبه کشوری زیر ۱۰۰، در گروه علوم انسانی و هنر رتبه زیر ۵۰ و در گروه زبانهای خارجی رتبه زیر ۲۰ کسب کرده باشند، مشمول این طرح خواهند بود. رئیس دانشگاه تهران تاکید کرد که تا زمانی که معدل دانشجو کمتر از ۱۷ نشود، میتواند از این بورس استفاده کند. اگر معدل دانشجو در یک نیمسال تحصیلی کاهش پیدا کند و به کمتر از ۱۷ برسد، بورس در نیمسال بعدی قطع خواهد شد؛ اما اگر دانشجو دوباره تلاش کند و جایگاه علمی خود را ارتقا دهد و معدل لازم را کسب کند، بورس او مجدداً برقرار میشود. مجموعه کتاب ۱۲ جلدی «تجربههای جهانی بازسازی پساجنگ» سهشنبه گذشته با حضور وزیر علوم، تحقیقات و فناوری، معاونان فرهنگی و پژوهشی وزارت علوم در موسسه مطالعات فرهنگی و اجتماعی رونمایی شد. محمدتقی کرمی؛ رئیس مؤسسه مطالعات فرهنگی و اجتماعی در این مراسم با تأکید بر ضرورت توجه علمی به ابعاد جنگ و پیامدهای آن گفت: تجربه جنگ و دوره بازسازی پس از آن تنها یک موضوع تاریخی و اجرایی نیست، بلکه باید به مسئلهای جدی برای علوم انسانی تبدیل شود تا ابعاد اجتماعی، فرهنگی و انسانی آن مورد بررسی و واکاوی قرار گیرد. سید مهدی ابطحی معاون پژوهشی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری گفت: تجربه کشورهای مختلف نشان میدهد بازسازی پس از جنگ تنها به بازسازی زیرساختها محدود نمیشود، بلکه بازآفرینی ساختارهای اجتماعی، اقتصادی و سیاسی و فهم دقیق منافع ملی، از الزامات عبور موفق از دوره پساجنگ است. در ادامه این آیین وزیر علوم، تحقیقات و فناوری با تاکید بر اینکه بازسازی پس از جنگ تنها به ساخت زیرساختها و بازسازی اقتصادی محدود نمیشود، گفت: مهمترین چیزی که باید پس از جنگ بازسازی شود، مفهوم «ما» است و این امر زمانی محقق میشود که گروههای مختلف اجتماعی دوباره منافع مشترکی برای با هم بودن و کنار هم زیستن پیدا کنند. وزیر علوم تاکید کرد که بازسازی فقط در جنبه اقتصادی نیست و باید به این موضوع توجه کرد که بازسازی از بالا باید هدایت شود، اما از پایین ساخته شود. همه گروهها باید در بازسازی مشارکت داشته باشند؛ بخش خصوصی در اقتصاد، انجمنها و نهادهای مدنی باید در کنار یکدیگر به بازسازی بپردازند. وحید شالچی؛ معاون فرهنگی وزارت علوم گفت: وظیفه جامعه آکادمیک در مواجهه با جنگ و بحران تنها پژوهش نیست، بلکه ثبت رنجهای مردم، بررسی درسهای این دوران و کمک به جامعه برای عبور از پیامدهای جنگ نیز بخشی از مسئولیت دانشگاهیان است. وزیر علوم در حاشیه این آیین در جمع خبرنگاران با اشاره به برگزاری نشست دانشجویان معترض به الگوی نوین تغذیه با رئیس سازمان امور دانشجویان گفت: با هنجارشکنی در دانشگاهها به هیچ عنوان موافق نیستیم و دانشگاهها باید با التزام و تعهد به احکام شرعی، هنجارهای قانونی، اجتماعی و عرفی سال تحصیلی جدید را آغاز کنند. سیمایی در ادامه در پاسخ به سوالی درباره تحریمهای جدید علمی آمریکا و حذف امکان برگزاری آزمون تافل گفت: این موضوع برای تبادل دانشگاهی تأثیرگذار است، اما درباره اینکه سرنوشت آزمونهای بینالمللی مانند تافل چه خواهد شد، باید بررسی بیشتری انجام شود. مسعود پزشکیان، رئیسجمهور و رئیس شورای عالی انقلاب فرهنگی، ماده واحده «اصلاح و تکمیل مصوبه الحاق یک تبصره به ماده واحده اصلاح و تکمیل مصوبه سیاستها و ضوابط ساماندهی سنجش و پذیرش متقاضیان ورود به آموزش عالی (پس از پایان متوسطه)» (مصوب جلسه ۹۱۵ شورای عالی انقلاب فرهنگی) را که در جلسه ۹۲۷ شورای عالی انقلاب فرهنگی و بر اساس مصوبه جلسه ۵۸۲ شورای معین شورای عالی انقلاب فرهنگی به تصویب رسیده است؛ را برای اجرا ابلاغ کرد. براساس این ماده واحده در آزمون سراسری سال ۱۴۰۵؛ برای همه متقاضیان ورود به آموزش عالی؛ سابقه تحصیلی پایه یازدهم با تأثیر مثبت و پایه دوازدهم با تأثیر قطعی بر اساس نتایج آزمونهای نهایی دروس مصوب جلسه ۱۰۵۳ مورخ ۱۴۰۳/۱۲/۰۴ شورای عالی آموزشوپرورش و جلسه ۴۰ مورخ ۱۴۰۳/۱۲/۲۷ شورای سنجش و پذیرش دانشجو، در نمره کل سابقه تحصیلی لحاظ میشود و سهم نمره کل سابقه تحصیلی برای همه متقاضیان ورود به آموزش عالی در رشتههای پرمتقاضی؛ ۶۰ درصد است. نخستین دوره جایزه دیپلماسی فرهنگی و عمومی جمهوری اسلامی ایران سهشنبه گذشته برگزار شد. وزیر علوم، تحقیقات و فناوری در این جلسه با تاکید بر ضرورت بازتعریف ماموریت رایزنیهای فرهنگی گفت: در شرایط دشوار، دیپلماسی فرهنگی باید از معرفی صرف ایران عبور کرده و به دیپلماسی اجتماعی تبدیل شود؛ زیرا اعتماد، رابطه، تعامل متقابل و همکاری بلندمدت، مهمترین زیرساختهای ایجاد روابط پایدار میان ملتها هستند. سیمایی تصریح کرد که تفکیک بین تعلق ملی و تعلقات سیاسی بسیار مهم است. اگر هر منتقد را دشمن و هر فاصلهگرفتهای را بیگانه تلقی کنیم، خودمان بخش بزرگی از سرمایه انسانی و عاطفی ایران را از دایره «ما»ی ایرانی خارج کردهایم. سازمان ترویج مطالعه و نشر جهاد دانشگاهی اعلام کرد که با پایان مهلت ارسال آثار، در مجموع یک هزار و ۱۸ اثر در ۶ گروه اصلی علوم پزشکی و دامپزشکی، فنی و مهندسی، علوم پایه، کشاورزی و منابع طبیعی، علوم انسانی و هنر و معماری و همچنین بخش ویژه از سوی دانشجویان دانشگاههای سراسر کشور به دبیرخانه سیوسومین جشنواره ملی کتاب سال دانشجویی ارسال شد. فرآیند بررسی و داوری کتابهای ارسالی توسط هیئتهای تخصصی جشنواره آغاز شده و آثار توسط داوران و کارشناسان تخصصی هر گروه مورد بررسی قرار خواهند گرفت و بر اساس برنامهریزی صورت گرفته، مراحل داوری آثار تا آبان ماه به پایان خواهد رسید. هفته گذشته، دفتر تبادل علم و فناوری جهان اسلام در دانشگاه صنعتی امیرکبیر افتتاح شد. در این مراسم رئیس دانشگاه صنعتی امیرکبیر با تأکید بر ضرورت توسعه ارتباطات علمی و بینالمللی، گفت: پیچیدگیها و ملاحظات امنیتی جهان امروز باید مورد توجه قرار گیرد، اما محدود کردن ارتباطات علمی به این بهانه، خلاف سنتی دیرینه در فرهنگ ایرانی و ایرانشهری است. احسان قبول رئیس مرکز همکاریهای علمی بینالمللی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری نیز در این مراسم با اشاره به رویکرد مثبت کشورهای مختلف، بهویژه کشورهای جهان اسلام، نسبت به جمهوری اسلامی ایران، گفت: بررسی تعاملات و سفرهای بینالمللی در سه ماه اخیر نشان میدهد تمایل کشورها برای گسترش همکاریهای علمی و فناورانه با ایران افزایش یافته است. رئیس مرکز همکاریهای علمی بینالمللی وزارت علوم با اشاره به فعالیتهای دانشگاه صنعتی امیرکبیر در زمینه شبکهسازی علمی، گفت: این دانشگاه پیشگام این حوزه است و آمادگی دارد با همکاری بخشهای دیگر، فعالیتهای موجود را به یک شبکه تبدیل کند. دهم شهریورماه، آیین افتتاحیه و اهدای جوایز به برگزیدگان بیست و هفتمین کنگره بینالمللی رویان در دانشگاه علم و فرهنگ برگزار شد. عبدالحسین شاهوردی؛ رئیس پژوهشگاه رویان با تشریح دستاوردهای کشور در حوزه سلولهای بنیادی و زیستفناوری، از گذار علم باروری به درمانهای شخصیسازیشده خبر داد و گفت: علوم سلولی از مرحله امید به مرحله اثبات بالینی رسیدهاند و هدف اصلی تبدیل این دستاوردها به درمانهای عمومی و کمهزینه برای بیماران صعبالعلاج است. زهرا بهروز آذر معاون امور زنان و خانواده رئیسجمهور نیز در این مراسم با تأکید بر اینکه، مواجهه درست با ناباروری نیازمند پیوند علم و فناوری با سیاستهای حمایتی است، گفت: فرزندآوری بیش از یک شاخص جمعیتی، تصمیمی انسانی و خانوادگی است و برای خروج از چاله جمعیتی باید شرایطی فراهم شود که خانواده ایرانی با احساس امنیت و امید برای آینده تصمیم بگیرد. حجت الاسلام و المسلمین عبدالحسین خسروپناه دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی هم با اشاره به ظرفیتهای علمی و مرجعیت پژوهشگاه رویان در حوزههای سلولهای بنیادی و زیستفناوری تأکید کرد: وزارتخانهها و دستگاههای اجرایی مکلفند متناسب با طرحهای پژوهشی این مجموعه حکمتبنیان حمایتهای لازم را جهت تجاریسازی و پاسخگویی به نیازهای جامعه به عمل آورند. در ادامه مراسم افتتاحیه بیستوهفتمین کنگره بینالمللی پزشکی تولیدمثل و بیستودومین کنگره زیستشناسی و فناوری سلولهای بنیادی در دانشگاه علم و فرهنگ، از جمعی از دانشمندان و پژوهشگران اثرگذار کشور در این حوزهها تقدیر به عمل آمد. در این مراسم از ساغر صالحپور، مجتبی رضازاده ولوجردی، سیدمحمد کاظمینی، مرضیه ابراهیمی، کاظم پریور، حمید میرزاده، اعظم دالمن، رضا مقدسعلی، نعیم سادات میرقوامالدین، فاطمه سادات سجادی، محدثه مسائلی، محدثه پورمختاری و سیدامیر مرادیان تجلیل شد. همچنین از فعالیتهای علمی و پژوهشی نعمیه سادات ابطحی و گلشید ابراهیمی تقدیر شد و در بخش دیگری از برنامه از شرکت بنیاخته رویان به پاس پیشرفتهای فناورانه در حوزه سلولهای بنیادی و پزشکی بازساختی قدردانی شد. در پایان این مراسم از پوستر بیستوهفتمین کنگره بینالمللی پزشکی تولیدمثل و بیستودومین کنگره زیستشناسی و فناوری سلولهای بنیادی رونمایی شد. اجلاس مدیران مراکز رشد واحدهای فناور سراسر کشور، روزهای چهارشنبه و پنجشنبه گذشته در سازمان پژوهشهای علمی و صنعتی ایران و با هدف بررسی چالشها و راهکارهای توسعه مراکز رشد و حمایت از کسبوکارهای نوآور و فناورانه، برگزار شد. توحید فیروزان؛ مدیرکل دفتر پشتیبانی امور فناوری و نوآوری وزارت علوم، تحقیقات و فناوری در این اجلاس گفت: مراکز رشد باید از حالت انتظار برای مراجعه صاحبان ایده خارج شوند و با شناسایی فعالانه دانشجویان مستعد و ایدههای خلاقانه، زمینه ورود آنها به مسیر فناوری و نوآوری را فراهم کنند. مهدی غفاری؛ مدیر طرح ملی مراکز رشد نوین با تأکید بر ضرورت بازنگری در شیوه ارزیابی عملکرد مراکز رشد دانشگاهی گفت: معیار موفقیت این مراکز نباید صرفاً تعداد ایدهها و واحدهای فناور مستقر باشد، بلکه میزان رشد واقعی کسبوکارهای فناورانه، توسعه بازار و اثرگذاری آنها در سطح ملی و بینالمللی باید ملاک ارزیابی قرار گیرد. آیین افتتاح خوابگاه متاهلی دانشگاه شهید بهشتی در روزهای پایانی هفته گذشته با حضور وزیر علوم، رئیس دانشگاه شهید بهشتی و خیرین و خانوادههای فتوت و سرور مقدم برگزار شد. وزیر علوم، تحقیقات و فناوری در این آیین اظهارداشت که ظرفیت خوابگاههای متاهلی دانشجویی در دو سال از ۹۷۰ واحد به بیش از ۲ هزار واحد افزایش یافته است. سیمایی با ارائه گزارشی از توسعه خوابگاههای متأهلی گفت: تا سال ۱۴۰۳ در مجموع حدود ۹۷۰ واحد خوابگاه متأهلی در کشور داشتیم. در دو سال گذشته ۱۰۴۲ واحد به این ظرفیت افزوده شده است. بخشی از این پروژهها از قبل آغاز شده بود و تکمیل شد و بخش قابل توجهی نیز از ابتدا شروع شد و به بهرهبرداری رسید. وی با اشاره به افزایش منابع ساخت خوابگاههای متأهلی گفت: در سال ۱۴۰۳ منابع پیشنهادی بودجه برای این بخش ۴۸۰ میلیارد تومان بود که اکنون به ۳.۵ همت رسیده است. با وجود محدودیتهای موجود، سازمان برنامه و بودجه این اعتبارات را تخصیص داده است. علاوه بر این، امکان قانونی استفاده از وام و تسهیلات بانکی برای ساخت خوابگاههای متأهلی نیز فراهم شده است. با همه این اقدامات همچنان با نیاز واقعی کشور فاصله داریم. رئیس هیئت عالی جذب شورای عالی انقلاب فرهنگی گفت: فراخوان جذب اعضای هیئت علمی وزارت علوم حدود آبان یا آذرماه ۱۴۰۵ برگزار میشود و دانشگاهها موظف هستند پروندههای جذب را در مهلت مقرر رسیدگی کنند. محمدعلی کینژاد گفت: بر اساس مصوبه شورای عالی انقلاب فرهنگی، فراخوان جذب اعضای هیئت علمی باید دو بار در سال برگزار شود. فراخوان سال ۱۴۰۴ حدود بهمن ماه برگزار شد و در حال حاضر پروندههای متقاضیان جذب در حال بررسی است. وی با بیان اینکه فراخوان بعدی جذب اعضای هیئت علمی وزارت علوم حدود آبان یا آذرماه برگزار میشود به برخی مشکلات موجود در روند جذب اعضای هیئت علمی اشاره کرد و گفت: یکی از مشکلاتی که در گذشته مطرح میشد، بحث ردیف استخدام کشوری بود که خوشبختانه این موضوع حل شده است و اکنون در این زمینه مشکلی نداریم. سومین نشست کمیسیون فرهنگی، آموزشی و فناوری شورای عالی امور ایرانیان خارج کشور با موضوع بررسی طرحهای همکاری علمی، آموزشی و فناورانه با ایرانیان خارج از کشور با حضور نمایندگان وزارتخانهها و سازمانهای عضو کمیسیون و به ریاست حسین سیمایی، وزیر علوم، تحقیقات و فناوری در سالن شهدای جهاد علمی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری برگزار شد و طی آن مجموعهای از طرحهای پیشنهادی برای توسعه همکاری با ایرانیان مقیم خارج از کشور در حوزههای علمی، آموزشی، فرهنگی و فناوری مورد بررسی قرار گرفت. حسین سیمایی وزیر علوم، تحقیقات و فناوری در این نشست با تاکید بر همگرایی و همافزایی میان دستگاهها، گفت: تسریع فرآیند جذب دانشجویان ایرانی خارج به داخل کشور ضروری است. وی خواستار تعریف سازوکارهای روشن، مشخص و قابل پیگیری برای عملیاتی شدن طرحها شد و اظهار داشت که نگرانیهای بهحق امنیتی در تعامل با کشورهای متخاصم نباید به «خودتحریمی» منجر شود. وزیر علوم، تحقیقات و فناوری در حکمی محسن رضوانی را به عنوان سرپرست پارک علم و فناوری استان سمنان منصوب کرد. محسن رضوانی دارای دکترای مهندسی کامپیوتر و عضو هیئت علمی دانشگاه صنعتی شاهرود با مرتبه دانشیاری است. از سوابق اجرایی وی میتوان به مدیر دفتر بینالملل دانشگاه صنعتی شاهرود، رئیس مرکز تخصصی آپا دانشگاه صنعتی شاهرود، عضو شورای پارک علم و فناوری استان سمنان، عضو شورای پدافند سایبری استان سمنان و مدیرعامل چند شرکت دانش بنیان اشاره کرد. رضوانی همچنین چاپ بیش از ۵۰ مقاله علمی در نشریات معتبر ملی و بینالمللی را در کارنامه فعالیتهای علمی و پژوهشی خود دارد. مسعود پزشکیان شامگاه چهارشنبه در جلسهای تخصصی با عنوان «ساماندهی تردد و صرفهجویی مصرف سوخت» که با حضور وزیر علوم، تحقیقات و فناوری، وزیر راه و شهرسازی و جمعی از اساتید برجسته دانشگاههای مطرح کشور برگزار شد، با تأکید بر توان و دانش داخلی و طرح کلیات مسأله، اظهار داشت: هر یک از شما اساتید و دانشگاهیان از توانمندیهای علمی و تخصصی بارزی در حوزه حملونقل و مهندسی ترافیک برخوردار هستید که اگر چشمانداز روشنی برای آینده کشور ترسیم شود، بدون تردید برای تحقق اهداف به نتیجه مطلوب دست خواهیم یافت. در بخشی از این جلسه تخصصی حدود ۲۰ تن از صاحبنظران و اساتید برجسته دانشگاهی، نظرات، پیشنهادها، راهکارها و چشمانداز خود را در محورهای مختلف با رئیسجمهور در میان گذاشتند. آیین دانشآموختگی سال تحصیلی ۱۴۰۵ دانشگاه صنعتی شریف آیین دانشآموختگی سال تحصیلی ۱۴۰۵ بیش از ۲۵۰۰ دانشجوی دانشگاه صنعتی شریف، روز پنجشنبه برگزار شد. از این تعداد دانشآموخته، ۱۵۰ نفر در مقطع دکتری، ۱۲۰۰ نفر در مقطع کارشناسی ارشد و ۱۲۰۰ نفر در مقطع کارشناسی تحصیل کردهاند و ۸ نفر از دانشآموختگان این دوره را دانشجویان بینالمللی تشکیل میدادند. انتشار مقاله و کشفیات پژوهشگران ایرانی پژوهشگران دانشگاه تهران در مطالعهای تازه، یکی از سازوکارهای پرکاربرد برای توضیح عملکرد باتریهای آبی روی-دیاکسید منگنز را به چالش کشیدهاند. این مطالعه تلاش کرده است یک پرسش بنیادی را با آزمایشی نسبتاً ساده و قابلاتکا محک بزند: اگر Zn۲+ را از کاتد دور کنیم، آیا باتری همچنان کار میکند؟ پاسخ بهدستآمده نشان میدهد که بله، بخش عمده عملکرد باتری میتواند بدون حضور Zn۲+ در نزدیکی کاتد حفظ شود. همین نتیجه میتواند پژوهشگران را به سمت سازوکارهای جایگزین هدایت کند و در نهایت به شکلگیری درک منسجمتری از عملکرد باتریهای آبی روی-منگنز کمک کند. نتایج این پروژه در قالب مقالهای با عنوان Novel insights into aqueous Zn–MnO۲ batteries: a simple and robust approach to refute the Zn۲+ intercalation mechanism به چاپ رسیده است. نتایج پنج سال پژوهشهای مشترک و مستمر گروه باستانشناسی دانشگاه تهران و مؤسسه باستانشناسی دانشگاه ورشو لهستان بر روی بقایای اسکلتهای انسانی گورستان عصر آهن ۲ و ۳ (حدود ۱۱۰۰ تا ۷۵۰ پیش از میلاد) در محوطه قرهتپه سگزآباد، در قالب سه مقاله علمی در نشریات معتبر بینالمللی منتشر شد. این پروژه بینالمللی به سرپرستی مشترک مصطفی ده پهلوان عضو هیأت علمی گروه باستانشناسی دانشگاه تهران و رئیس هیأت کاوش قرهتپه سگزآباد و آرکادیوش سولتیشیاک از دانشگاه ورشو به همراه تیمی از پژوهشگران ایرانی و بینالمللی از جمله جوانا تربیکا، رافائل فتنر، الهام فرنام، مرجان ملابیرامی و زهرا علینژاد انجام شده است. مرکز اطلاعات علمی جهاددانشگاهی با راهاندازی سامانه «مانند» ابزاری تخصصی را در اختیار پژوهشگران قرار داده تا پیش از ارسال آثار خود به نشریات علمی بتوانند میزان مشابهت متون نگارش شده را با بانک گستردهای از اسناد علمی بسنجند و از بروز خطاهای احتمالی در فرآیند داوری جلوگیری کنند.سامانه «مانند» به جای صدور حکم کلی بر اساس یک عدد مشخص به نویسنده کمک میکند تا با مشاهده دقیق منابع مشابه و بخشهای همپوشان بتواند تصمیمگیری آگاهانهای برای بازبینی یا اصلاح متن داشته باشد. این رویکرد به پژوهشگر اجازه میدهد پیش از ورود مقاله به فرآیند زمانبر داوری اشکالات احتمالی را برطرف کند. سیدمحسن موسوی در دوره پسادکتری با راهنمایی نغمه مبرقعی دینان در دانشگاه شهید بهشتی، پژوهشی با عنوان «شناسایی و اولویتبندی مناطق آسیبپذیر به انتشار CO۲ انسانی و تغییرات اقلیمی در ایران و ارائه راهکارهای مدیریتی» انجام داده است. یکی از دستاوردهای مهم پژوهش، تهیه نقشه جامع خطرپذیری برای مناطق مختلف کشور است. این نقشه نشان میدهد مناطق مرکزی، شرقی، جنوبشرقی ایران و همچنین حاشیه شهرهای بزرگ، بهدلیل همزمانی عواملی مانند آلودگی بالا، خشکسالی در دوره رشد گیاهان و کاهش توان اکوسیستمها، در معرض آسیب بیشتری قرار دارند. پژوهشگران دانشکدگان فنی دانشگاه تهران با همکاری دانشگاه علم و صنعت ایران، تأثیر استفاده همزمان از مصالح آسفالتی بازیافتی (RAP) و قیر امولسیونی اصلاحشده با لاتکس لاستیک استایرن–بوتادین (SBR) را بر عملکرد مخلوطهای آسفالت سرد بررسی کردند. این پژوهش با مشارکت محمدعلی زیاری، محمدضیاء علوی، مسعود پلاسی و مهدی زالنژاد انجام شده و نتایج آن در سال ۲۰۲۶ در مجله Case Studies in Construction Materials منتشر شده است. پژوهشگران دانشگاه تهران در پژوهشی مشترک با محققانی از دانشگاه کالیفرنیای جنوبی، موفق به طراحی نوعی غشای پیشرفته برای جداسازی رنگهای موجود در پساب صنعتی از آب و نمک شدند. این غشا با استفاده از صفحات بسیار نازک «دیسولفید مولیبدن» اصلاحشده با مشتقات اسید آلفا لیپوئیک ساخته شده است که میتواند راهکاری مؤثر برای تصفیه پساب صنایع رنگرزی و نساجی باشد. این پژوهش توسط زهرا نادیزاده، فارغالتحصیل مقطع دکتری دانشکده شیمی دانشگاه تهران و حسین مهدوی از دانشکده شیمی دانشکدگان علوم دانشگاه تهران و دکتر رسول مرادی از دانشگاه کالیفرنیای جنوبی انجام شده است. یک تیم پژوهشی بینالمللی با محوریت دانشگاه تربیت مدرس و هدایت گروه تحقیقاتی میرفضلالله موسوی، موفق به توسعه سامانهای نوآورانه برای ذخیرهسازی انرژی شده است که با بهرهگیری از سازوکارهای الهامگرفته از زیستشناسی و بازطراحی فناوری کلاسیک باتری نیکل–آهن ادیسون، قابلیتهایی همچون شارژ سریع و طول عمر بالا را ارائه میدهد. این پژوهش، رویکردی نوین برای بازآفرینی یکی از فناوریهای قدیمی ذخیرهسازی انرژی ارائه میکند. باتری نیکل–آهن که بیش از یک قرن پیش توسط توماس ادیسون توسعه یافت، به دلیل دوام و طول عمر بالا شناخته شده است؛ با این حال، محدودیتهایی در زمینه سرعت شارژ و عملکرد الکتروشیمیایی، مانع از کاربرد گسترده آن در برخی فناوریهای نوین ذخیرهسازی انرژی شده است.∎