کرمانشاه ـ جام جم آنلاین؛ شهرستان مرزی سرپلذهاب در غرب کرمانشاه با روستاهایی پراکنده، برای تداوم زندگی و توسعه پایدار بیش از هر چیز به زیرساختهای ماندگار نیاز دارد و اکنون بهرهبرداری از طرح آبرسانی به ۶۱ روستا، تأمین آب شرب هشت هزار و ۹۳۰ نفر را تقویت کرده و گامی در مسیر کاهش محرومیت، ارتقای کیفیت زندگی و ماندگاری جمعیت روستایی برداشته است.
تامین آب پایدار در مناطق روستایی تنها به معنای دسترسی خانوارها به یک خدمت ضروری نیست، بلکه زیربنای بسیاری از فعالیتهای اجتماعی، اقتصادی و تولیدی به شمار میرود؛ از همین رو اجرای طرحهای آبرسانی در مناطق کمتر برخوردار میتواند بخشی از فشارهای ناشی از محرومیت و کمبود زیرساخت را کاهش دهد.
در سرپلذهاب، این ضرورت با اجرای طرحی که ۶۱ روستا را تحت پوشش قرار داده، وارد مرحله تازهای شده است؛ طرحی که با اجرای بیش از ۸۵ کیلومتر خطوط انتقال و شبکه توزیع و حفر و تجهیز سه حلقه چاه عمیق، زمینه تأمین آب شرب پایدار برای حدود ۹ هزار نفر را فراهم کرده است.
۳۳۵ میلیارد تومان برای آب پایدار ۶۱ روستا
مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب استان کرمانشاه با اشاره به اجرای این طرح گفت: آبرسانی به ۶۱ روستای سرپلذهاب با اعتبار ۳۳۵ میلیارد تومان انجام شده و جمعیتی حدود ۹ هزار نفر در روستاها و مجتمعهای هدف از مزایای آن بهرهمند میشوند.
رضا داودی افزود: این طرح مجتمعها و روستاهایی از جمله مجتمعهای «صغرهگیران»، «تپهداراب»، «خانتپه»، «ماران»، «تپانی» و سایر روستاهای هدف را پوشش می دهد و برای اجرای آن بیش از ۸۵ کیلومتر شبکه و خطوط انتقال احداث شده است.
این اعداد در نگاه نخست، مجموعهای از مشخصات فنی یک پروژه عمرانی به نظر میرسد، اما در میدان زندگی روستایی معنای دیگری پیدا میکند؛ جایی که پایداری آب میتواند بخشی از دغدغه روزمره خانوارها را کاهش دهد و زمینه را برای ثبات بیشتر فعالیتهای روستایی فراهم کند.
خدمترسانی در میانه فشارها متوقف نشد
اهمیت اجرای این طرح زمانی بیشتر نمایان میشود که در کنار شرایط اقتصادی و محدودیتهای ناشی از تحریم، فشارهای ناشی از جنگ و ضرورت حفظ پایداری خدمات عمومی نیز در نظر گرفته شود، تداوم اجرای طرحهای زیرساختی در چنین شرایطی نشان میدهد که خدمترسانی به مناطق روستایی از اولویتهای مدیریت اجرایی کشور خارج نشده است؛ رویکردی که در دولت چهاردهم نیز با تمرکز بر تکمیل طرحهای نیمهتمام و توسعه زیرساختهای حیاتی دنبال میشود.
وزیر نیرو نیز در سفر به کرمانشاه تأکید کرد که «مقاومت و خدمترسانی بیوقفه به مردم» پاسخ کشور در شرایط جنگ و تحریم است؛ رویکردی که اجرای طرحهای آب و برق در استانهای مختلف را در همین چارچوب قرار میدهد.
عباس علیآبادی، در آیین بهرهبرداری از طرح آبرسانی ۶۱ روستای سرپلذهاب، از استمرار برنامههای آبرسانی روستایی خبر داد و اعلام کرد که هر هفته حدود ۵۰ روستا از آب شرب پایدار بهرهمند میشوند.
مطالبهای که از «آبرسانی» فراتر میرود
منوچهر حبیبی استاندار کرمانشاه، نیز همزمان با بهرهبرداری از طرح، تأمین آب شرب پایدار و بلندمدت شهرها و روستاهای استان را از مطالبات خود از وزارت نیرو عنوان کرد و با اشاره به ناپایداری بخشی از منابع تأمین آب شرب، بر ضرورت حرکت به سمت منابع پایدار تأکید کرده است؛ مطالبهای که نشان میدهد پس از اجرای طرحهای آبرسانی، مساله مهمتر، حفظ و استمرار این خدمت است.
در واقع، تفاوت میان «دسترسی به آب» و «آب پایدار» در همین نقطه مشخص میشود؛ پروژهای موفق است که علاوه بر رساندن آب، بتواند استمرار آن را برای سالهای آینده تضمین کند.
فاصله شهر و روستا؛ یک گام کوچک اما مهم
یکی از معیارهای توسعه متوازن، برخورداری عادلانه از خدمات پایه است، سالها فاصله میان شهر و روستا فقط به فاصله جغرافیایی محدود نبوده و در بسیاری از نقاط، تفاوت در سطح برخورداری از زیرساختها نیز این فاصله را عمیقتر می کرد که طرح محرومیت زدایی و عمران روستاها از جمله آبرسانی سرپلذهاب بخشی از این شکاف را هدف گرفته زیرا آب شرب پایدار از ابتداییترین خدماتی است که هر خانوار، چه در شهر و چه در روستا، به آن نیاز دارد.
البته کاهش کامل شکاف شهر و روستا به آب محدود نمیشود و برای رسیدن به توسعه متوازن، باید مجموعهای از خدمات شامل راه، بهداشت، آموزش، ارتباطات و اشتغال نیز همزمان تقویت شود، اما این زنجیره بدون آب پایدار، از همان نخستین حلقه با مشکل مواجه خواهد شد.
سرپلذهاب؛ بخشی از یک طرح بزرگتر
آبرسانی به ۶۱ روستای سرپلذهاب یک طرح منفرد نیست، بلکه بخشی از برنامه گسترده آبرسانی به روستاهای استان کرمانشاه است، بر اساس اعلام شرکت آب و فاضلاب استان، ۲ قرارداد بزرگ محرومیتزدایی برای آبرسانی پایدار به ۸۶۰ روستا در استان در حال اجراست که بیش از ۴۳۰ روستا، یعنی بیش از نیمی از هدف تعیینشده، تاکنون از طرحهای آبرسانی بهرهمند شدهاند.
این طرحها با همکاری قرارگاه منطقهای نجف اشرف و سپاه حضرت نبیاکرم(ص) اجرا میشوند و بخش قابل توجهی از پروژههای باقیمانده نیز به مراحل پایانی رسیدهاند.
داوودی با اشاره به پیشرفت ۸۵، ۹۰ و ۹۵ درصدی برخی طرحهای باقیمانده، ابراز امیدواری کرد با تداوم روند اجرا، بخش عمده برنامه آبرسانی روستاهای هدف تا پایان سال ۱۴۰۶ و حداکثر در ابتدای سال ۱۴۰۷ تکمیل شود.
آب پایدار و مساله ماندگاری روستا
در مناطق روستایی ماندگاری جمعیت به مجموعهای از عوامل وابسته است و تأمین آب به تنهایی نمیتواند پاسخگوی همه این نیازها باشد؛ اما نبود آب پایدار میتواند فشار مضاعفی بر خانوارها وارد کند، از این منظر، طرح آبرسانی سرپلذهاب را میتوان فراتر از احداث چندین کیلومتر خط انتقال و شبکه آب دید؛ سرمایهگذاری در زیرساختی که به کیفیت زندگی، سلامت، ثبات سکونت و امکان استمرار فعالیتهای روستایی پیوند میخورد.
به همین دلیل، هر روستایی که به شبکه پایدار آب متصل میشود، تنها یک نقطه به آمار بهرهمندی از خدمات اضافه نمیکند، بلکه بخشی از زیرساخت لازم برای ادامه زندگی در همان روستا را به دست میآورد.
تداوم مسیر در دولت چهاردهم
دولت چهاردهم در حالی اجرای طرحهای تأمین آب را دنبال میکند که مساله آب در بسیاری از مناطق کشور به یکی از چالشهای اصلی تبدیل شده است، وزارت نیرو نیز بر تداوم طرحهای آبرسانی و کاهش تنش آبی در روستاها تأکید دارد، در همین چارچوب، بهرهبرداری از طرح ۶۱ روستای سرپلذهاب را میتوان بخشی از یک مسیر بزرگتر دانست؛ مسیری که هدف آن رساندن آب پایدار به مناطق روستایی، کاهش محرومیت زیرساختی و فراهم کردن شرایط مناسبتر برای زندگی و ماندگاری مردم است.
آنچه در سرپلذهاب رقم خورده، بنابراین پایان راه نیست؛ بلکه گامی در مسیر کاهش تنش آبی و تکمیل زیرساختهایی است که روستاهای این شهرستان برای آینده به آن نیاز دارند، اهمیت این گام نیز در شرایطی که کشور همزمان با فشارهای اقتصادی، تحریم و پیامدهای جنگ روبروست، بیش از یک پروژه عمرانی صرف است؛ نشانهای از اینکه مسیر خدمترسانی و توسعه زیرساختهای حیاتی، حتی در شرایط دشوار، متوقف نشده است.
شهرستان سرپل ذهاب در غرب کرمانشاه بیش از ۹۰ هزار نفر جمعیت و افزون بر ۴۸ کیلومتر مرز با عراق، هشت دهستان و ۲۲۶ روستا دارد که تعدادی از روستاها در حریم مرز واقع هستند.
∎