به گزارش روز چهارشنبه گروه علمی ایرنا، مهدی غفاری در اجلاس مدیران مراکز رشد اظهار کرد: توسعه زیرساختهای فناوری در کشور و دانشگاهها اتفاق افتاده و فناوریهای ارزشمندی نیز شکل گرفته است، اما اکنون باید بررسی شود که آیا متناسب با ظرفیت نیروی انسانی، امکانات دانشگاهها و زیرساختهای ایجادشده، خروجی واقعی نیز حاصل شده است یا خیر.
وی افزود: داشتن حتی ۲۰۰ واحد فناور، بدون آنکه منحنی رشد کسبوکارها صعودی باشد، الزاماً به معنای عملکرد موفق یک مرکز رشد نیست.
مدیر طرح ملی مراکز رشد نوین با تأکید بر ضرورت سنجش اثر واقعی مراکز رشد در شکلگیری و توسعه کسبوکارها گفت: باید مشخص شود چند کسبوکار فناورانه در هر مرکز شکل گرفته و توسعه یافته و چه تعداد از آنها توانستهاند در سطح ملی یا بینالمللی فعالیت کنند. همچنین باید بررسی شود که مرکز رشد چه میزان در شکلگیری و توسعه این کسبوکارها نقش داشته است.
غفاری یکی دیگر از شاخصهای مهم عملکرد مراکز رشد را ارزشآفرینی برای واحدهای فناور دانست و گفت: اگر دلیل استقرار یک شرکت در مرکز رشد صرفاً استفاده از فضای ارزانتر یا برخورداری از مزایای مالیاتی باشد، نمیتوان این موضوع را نشانه عملکرد موفق مرکز رشد دانست. این مراکز باید خدمات و ظرفیتهایی ارائه کنند که برای کسبوکارهای فناورانه ارزش واقعی ایجاد کند.
وی با اشاره به تجربه برخی کشورها در این زمینه اظهار کرد: در برخی مراکز رشد سالانه دو بار فراخوان برگزار میشود و هر بار حدود ۱۰ هزار درخواست دریافت میکنند که نشاندهنده جذابیت و ارزش خدمات این مراکز برای صاحبان کسبوکار است.
غفاری با تأکید بر ضرورت توجه به کارکرد واقعی زیرساختهای فیزیکی مراکز رشد گفت: توسعه ساختمان و فضای فیزیکی به تنهایی کافی نیست و باید مشخص شود این زیرساختها تا چه اندازه به استقرار، فعالیت، رشد و توسعه واقعی کسبوکارهای فناورانه منجر شدهاند.
وی همچنین کاهش ورودی مراکز رشد دانشگاهی را یکی از مشکلات سالهای اخیر عنوان کرد و افزود: مدیران مراکز رشد باید برای افزایش ورودی برنامه داشته باشند و از طریق ارتباط با دانشجویان، شنیدن ایدهها، تشویق و ایجاد انگیزه، افراد را به ورود به فضای فناوری ترغیب کنند.
تأکید بر شکلگیری کسبوکار بر اساس نیاز بازار
مدیر طرح ملی مراکز رشد نوین با اشاره به برنامههای وزارت علوم برای تقویت فعالیتهای فناورانه دانشگاهها اظهار کرد: یکی از این برنامهها بر فعالیت دانشجویان دکتری بر اساس مسائل صنعتی دارای قابلیت ایجاد کسبوکار متمرکز شده است. این طرح ابتدا با حدود ۲۰ دانشگاه آغاز شد و پس از ارزیابی اولیه توسعه یافت و میزان حمایتها نیز افزایش پیدا کرد.
غفاری تأکید کرد: در این مسیر باید محصول فناورانه و قابلیت توسعه و ورود آن به بازار مورد توجه قرار گیرد و تیم و محصول به گونهای ارزیابی شوند که در نهایت به یک کسبوکار واقعی منجر شوند.
وی با انتقاد از رویکرد تشکیل تیم و سپس جستوجوی بازار گفت: اینکه ابتدا یک تیم تشکیل شود و روی موضوعی فعالیت کند و پس از آن به دنبال بازار برای محصول باشیم، مدل درستی نیست؛ محصول یا راهکار باید از ابتدا دارای بازار و تقاضا باشد و سپس برای توسعه آن زمان و انرژی صرف شود.
غفاری خاطرنشان کرد: ارزیابی مراکز رشد نیز باید بر اساس مسیر ایدهها، تعداد ایدههایی که به کسبوکار تبدیل شدهاند و روند رشد آنها انجام شود و صرفاً تعداد ایدهها و واحدهای فناور ملاک ارزیابی قرار نگیرد. حتی وجود ۲۰۰ واحد فناور نیز در صورتی که به رشد واقعی کسبوکارها منجر نشده باشد، نشاندهنده موفقیت مرکز نیست.
ضرورت استفاده از ظرفیت بخش خصوصی
وی در ادامه بر ضرورت استفاده از ظرفیت بخش خصوصی و سرمایهگذاران تأکید کرد و گفت: در کشور نهادهای سرمایهگذاری و حمایتی مختلفی ایجاد شدهاند و در برخی حوزهها نیز سرمایهگذاران برای ورود به فناوری اعلام آمادگی کردهاند، اما بسیاری از تیمهای فناور هنوز برای مذاکره با سرمایهگذاران آمادگی لازم را ندارند.
مدیر طرح ملی مراکز رشد نوین افزود: در چنین شرایطی، ایجاد شتابدهندهها ضروری است تا تیمهای فناور را برای ورود به فرآیند سرمایهگذاری آماده کنند.
غفاری با اشاره به یک تجربه سرمایهگذاری گفت: در یک مورد، با افرادی از جمله بزرگترین سرمایهگذاران کشور مواجه شدیم و در کمتر از نیم ساعت به این نتیجه رسیدیم که نزدیک به دو میلیون دلار سرمایهگذاری انجام شود.
وی تأکید کرد: حمایت از تیمها و افراد فناور باید متناسب با نیاز واقعی آنها باشد؛ ممکن است یک فرد به سرمایه، فرد دیگری به معافیت یا حمایت قانونی و فرد دیگری به شبکهسازی یا دسترسی به بازار نیاز داشته باشد. بنابراین حمایتها نباید برای همه یکسان باشد و باید بر اساس نیاز واقعی افراد و کسبوکارها طراحی شود.
غفاری در پایان گفت: موفقیت مراکز رشد زمانی محقق میشود که این مراکز بتوانند ایده و نیروی انسانی مستعد را به کسبوکار فناورانه، بازار و در نهایت اثرگذاری واقعی در سطح ملی و بینالمللی برسانند.