به گزارش خبرنگار هنرهای تجسمی ایرنا، نمایشگاه «نور راهش را پیدا می‌کند» در ادامه برنامه‌های «شب‌های هنر ریبون تهران» عصر تا شامگاه دوشنبه ۹ شهریور ماه در مجموعه هنری ریبون تهران با برپایی نشستی تخصصی برگزار شد.

در این نمایشگاه آثار نقاشانی از علی‌اکبر صادقی، فرح اصولی، رضا درخشانی، بهرام دبیری، عین‌الدین صادق‌زاده، داور یوسفی، ایرج شافعی، ستار کریمی، ساوالان جماعتی، مهدی چیت‌سازها، آرمان یعقوب‌پور، زینب موحد، آثار حجمی و اینستالیشن (چیدمان) از مریم سالور، فرزانه مهری، الهام فلاحی، بهداد لاهوتی، علی سیدعلی‌خانی، محمد رسولی نژاد و ویدیوآرتی از امیر احمدی با کیوریتوری مریم اسفندیاری به نمایش گذاشته شده است.

آثار به نمایش درآمده هرکدام روایتی متفاوت از انسان، طبیعت، روشنایی و آغاز دوباره را درمعرض دید علاقه‌مندان قرار داده است.

در بیانیه این رویداد نوشته شده است؛ نور، راهش را پیدا می‌کند، هر رویش، جایی در تاریکی آغاز می‌شود؛ دانه پیش از آنکه سر از خاک بیرون بیاورد، راهش را در نادیدنیترین لایه‌های زمین پیدا می‌کند. آب از میان سنگ می‌گذرد، شاخه پس از فصل سرد دوباره جوانه می‌زند و روشنایی، از باریک‌ترین شکاف‌ها وارد می‌شود. نه آنقدر که همه چیز را روشن کند، اما به اندازه‌ای که تاریکی، همه جهان نباشد.

«نور، راهش را پیدا می‌کند» از همین امکان سخن می‌گوید؛ از نسبت انسان با طبیعت، روشنایی و میل به آغاز دوباره. در این آثار، آب، گیاه، منظره، رنگ و نور نشانه‌هایی‌اند از آن نیروی آرامی که در دل فرسودگی راه خود را به سوی زندگی باز می‌کند.

در روزگاری که سرعت و اضطراب مجال دیدن را از ما می‌گیرند، شب‌های هنر ریبون تهران دعوتی‌ است به مکث؛ به دیدن آنچه هنوز آرام رشد می‌کند، و به نوری که شاید اندک باشد، اما برای نشان دادن راه و ادامه‌دادن، کافی‌ است.

همچنین هنرمندان حاضر در این نمایشگاه، هر یک از اثر خود، جهان فکری پشت آن و مسیری که به شکل‌گیری اثر انجامیده، سخن گفتند.

بازار هنر کالا را به سرمایه نمادین تبدیل می‌کند

در نشست این نمایشگاه، محمدرضا مریدی، جامعه‌شناس حوزه هنر گفت: هنرمندان مشاهده‌گران جامعه‌اند. در جریان خیال‌پردازی‌ها زندگی می‌کنند. پیش از آنکه اثر هنری خلق کنند، زندگی‌شان را به اثر هنری تبدیل می‌کنند.

وی افزود: مردم پیش از شناخت اثر هنری، زندگی هنرمندان را می‌شناسند، زیرا هنرمندان زندگی را زیباشناخته می‌سازند و زیست می‌کنند. البته همه هنرمندان این زیست را ندارند، زندگی هنرمندان غوطه‌وری در فضای ایماژ و نشانه است.

مریدی با اشاره به جذاب بودن بازار هنر برای سرمایه‌داران، گفت: بازار هنر کارش تبدیل هنر به کالا نیست بلکه بازی وارونه سازی کالا است. جایی که کالا به سرمایه نمادین، نه بازار، تبدیل می‌شود، یعنی گریز از منطق اقتصادی است و ثروت با بی‌اهمیت کردن خودش در برابر هنر قرار می‌گیرد. بازار هنر ایران در ابتدای شکل‌گیری است، امیدوارم در این روند، با شکل‌گیری مجموعه‌داران جدید، بازار هنر ایران پیش برود و به پختگی برسد.

در ادامه علی گلسانه، نقاش و منتقد هنری با اشاره به اینکه رابطه هنر با پول در ایران آنقدر که به شکل و توزیع پول مرتبط می‌شود، به میزان پول جاری در آن مرتبط نیست، توضیح داد: پول یک امکان بی‌تعلق به عرصه‌ای که ورود می‌کند نیست. خواسته‌ها و جهت‌گیری‌هایی دارد که در فضای هنر تبدیل به محتوا می‌شود.

وی افزود: بازار هنر، بخشی از مفهوم و مختصات جهانی بازار است. پول صرفا نقش حمایت‌کننده را ندارد، بلکه وقتی می‌آید، چون سیلاب، خیلی چیزها را می‌کند و می‌برد، شاید امکانات تازه‌ای هم باز کند.

گلستانه ادامه داد: برای هنرمندی که مورد حمایت بازار قرار می‌گیرد، این خطر را به دنبال دارد که ارتباط خود با جامعه، مخاطب و بیان را به دلیل تک اثر بودن خلق، از دست بدهد.

در ادامه سجاد باغبان، اقتصاددان حوزه هنر، با اشاره به تعجب مخاطبان از قیمت آثار هنری که مسئله مهمی است، توضیح داد: بحث شیرین قیمت و پول، چالش برانگیز هم هست. پیش‌فرض ما این است که ارزش یک اثر هنری از زیبایی و چشم‌نوازی آن می‌آید که گران‌تر است.

وی افزود: اما اینگونه نیست. رابطه زیبایی شناسی عامی از ارزش هنری درحال جدا شدن است. سه گانه ارزش زیبایی شناسی (قابل دیدن و لمس کردن)، هنری (انهادها و نظام‌های معنی) و مالی (حامی) در چرخه یازار قابل تامل بوده است، اما امروز در بازار خرید اثر هنری، مسئله دیگری مطرح می‌شود و آن اصل بودن اثر است.

در ادامه مریم اسفندیاری، کیوریتور نمایشگاه، با اشاره به اینکه تاریخ هنر فقط تاریخ آثار هنری نیست، توضیح داد: کسانی که امکان دیده‌شدن، خلق شدن، حفظ شدن آثار هنری و حمایت‌های مالی را همچون خانواده مدیچی در فلورانس عصر رنسانس فراهم کردند، نیز مطرح می‌شود.

وی افزود: تعبیر و تعریف قدرت در هنر، از بازتولید چرخه‌ای از خلق، دیده شدن، اعتباربخشی، حفظ و سرمایه‌گذاری هنری است. منظور قدرت اجتماعی و فرهنگی، نه مالی و سیاسی است. جهان سرمایه، قدرت و هنر یک رابطه یک سویه نیست بلکه به شکل یک شبکه است.

همچنین در پایان، مریم مشتاقی، معاون اجرایی مجموعه با اشاره به اینکه شب هنر از معماری و فضا عبور می‌کند و به یک تجربه زیسته تبدیل می‌شود، گفت: این رویداد فقط یک نمایش اثر نیست، بلکه تلاش شده در کنار روایت هنرمند، با برپایی نشست‌های تخصصی، زیست و فاصله میان زندگی کردن و هنر را کمتر کنیم. ما مرجع هنری نیستیم، بلکه بستری برای هنر هستیم.