صاحبخبر - گروه بینالملل- هدیه گلمحمدی: به گزارش روزنامه فرانسوی «لو فیگارو» و خبرگزاری فرانسه (AFP)، صدراعظم آلمان تاکید کرد که حزب متبوع وی از آخرین هفته کارزار انتخاباتی نهایت استفاده را خواهد کرد و «تمام تلاش خود را به کار خواهد بست» تا از تشکیل یک دولت محلی توسط راستگرایان افراطی ممانعت کند. این هشدارها را نباید صرفاً یک مانور تبلیغاتی در صحنه رقابتهای حزبگرایانه برلین دانست؛ بلکه باید آن را ناشی از بازگشت گسلهای عمیق ایدئولوژیک، امنیتی و اقتصادی در قلب اروپا ارزیابی کرد.
نهادهای امنیتی آلمان (مانند اداره حفاظت از قانون اساسی - BfV) بخشهایی از حزب AfD را بهعنوان «راستگرای افراطی و اثباتشده» طبقهبندی کردهاند. صدراعظم و احزاب سنتی هشدار میدهند که ورود ایدئولوژیهای مبتنی بر قومگرایی متصلب به بدنه حاکمیت، شالوده دمکراسی پس از جنگ جهانی دوم را سست میکند.
بر اساس این گزارش، حزب اسلامستیز و ضد مهاجرت آلترناتیو برای آلمان (AfD) که مواضعی نزدیک به دونالد ترامپ رئیس جمهوری آمریکا دارد، در نظرسنجیها پیشتاز و ممکن است برای نخستین بار در تاریخ خود، دولت یک ایالت را به دست گیرد.
مرتس در مصاحبه با شبکه تلویزیونی آ.اِردِ (ARD) اظهار داشت: نمیتوانم تصور کنم سرمایهگذاران بینالمللی تمایلی داشته باشند تا برای افتتاح یک کارخانه جدید، در کنار نخستوزیر ایالتی برخاسته از حزب AfD بایستند.
وی با این حال افزود که تصمیم نهایی با رأیدهندگان است. در حال حاضر، ایالت ساکسونی-آنهالت توسط ائتلافی به رهبری حزب دموکرات مسیحی (CDU) در کنار احزاب سوسیالدموکرات (SPD) و لیبرال (FDP) اداره میشود.
زمینهها و تبعات رشد راست افراطی
افزایش محبوبیت حزب AfD و جریانهای همسو با آن در آلمان حاصل تلاقی چند بحران همزمان است.
بحران مهاجرت و امنیت اجتماعی در آلمان به یک وضعیت پیچیده تبدیل شدهاست. نارضایتی بخشی از بدنه جامعه آلمان از سیاستهای پذیرش مهاجران و پناهجویان، به همراه چالشهای مربوط به ادغام فرهنگی و امنیت شهری، اصلیترین سوخت موتور راست افراطی را تأمین کرده است.
در همین حال،افزایش تورم و فشار اقتصادی بر ژرمنها سنگینی میکند. پیامدهای مستقیم بحران انرژی پس از تحولات اوکراین، تورم ناشی از تغییرات اقتصادی و صدمه به مدل ساختاری صنعت آلمان، بخشهایی از طبقه متوسط و ارزیابیهای شغلی در ایالتهای شرقی را دچار ناامیدی اقتصادی کرده است. طرح ایده خروج آلمان از اتحادیه اروپا یا یورو از سوی برخی جناحهای راست افراطی، به زعم صدراعظم، خطری کشنده برای ثروت، زنجیره تأمین و صادرات برلین است که میتواند رفاه این کشور را نابود کند.
چالش فرامرزی آلمان در اتحادیه اروپا است. جریانهای راست افراطی غالباً نگاهی بدبینانه به اتحادیه اروپا و ناتو داشته و مواضع ملایمتری نسبت به مسکو ابراز میکنند. خروج آلمان از ریل اصلی دیپلماسی غربی، تمام موازنه قدرت اروپایی را دگرگون میسازد. همراه شدن آلمان با جریانات راستگرا در کشورهایی چون ایتالیا، مجارستان و هلند، دست بروکسل را در پیشبرد سیاستهای یکپارچه مهاجرتی و زیستمحیطی میبندد.
در عمق جامعه سیاسی آلمان ، شکاف عمیق میان برلین شرقی و برلین غربی هنوز وجود دارد. ایالتهای شرقی آلمان (مانند تورینگن، ساکسونی و ساکسونی-آنهالت) همچنان از نظر نرخ توسعه، ثروت و احساس جاماندگی سیاسی با ایالتهای غربی فاصله دارند؛ همین امر شرقیها را به پایگاه اصلی جریانهای ضدساختار و راست افراطی تبدیل کرده است.
پیشتازی چشمگیر راست افراطی در نظرسنجیها
مرتس با اذعان به شرایط سخت حزب دموکرات مسیحی در این ایالت، تاکید کرد که حاکمیت و قابلیت اداره این منطقه به خطر افتاده است. آخرین نظرسنجی منتشر شده در روز جمعه، میزان آرای حزب دموکرات مسیحی را ۲۳ درصد و آرای حزب راست افراطی AfD را ۴۰ درصد نشان میدهد.
کارشناسان معتقدند به قدرت رسیدن حزب AfD در سطح ایالتی، اختیارات گستردهای را در حوزههای حساسی چون بهداشت، آموزش و حتی سیاستهای مهاجرتی و امنیتی به این جریان افراطی اعطا خواهد کرد.
بنا بر گزارش رسانههای غربی، چنانچه این حزب نتواند اکثریت مطلق آرا را در این ایالت به دست آورد، حزب دموکرات مسیحی ناگزیر خواهد بود برای تشکیل دولت با احزاب چپگرا نظیر سوسیالدموکراتها و سبزها ائتلاف کند؛ سناریویی پیچیده که احتمالاً نیازمند حمایت حزب چپ رادیکال (Die Linke) خواهد بود؛ حزبی که دموکراتمسیحیها پیشتر هرگونه همکاری با آن را رد کرده بودند.
هشدار درباره راست افراطی در آلمان، زنگ خطری تاریخی برای بازگشت ایدئولوژیهای رادیکال به مرکز قدرت اروپا است. چالش اصلی حاکمیت برلین نهتنها تقابل حقوقی و سیاسی با این احزاب، بلکه پاسخگویی ملموس به ریشههای اصلی نارضایتی مردم—یعنی امنیت ملموس، مهار تورم و مدیریت کارآمد مهاجرت—خواهد بود.
∎