شفقنا- وزیر اسبق صنعت، معدن و تجارت با بیان اینکه بروکراسی اداری مانع از سرعتگیری توسعه صنعتی میشود، تأکید کرد: توسعه کشور در گرو تصمیمهای شجاعانه است.
به گزارش شفقنا، محمدرضا نعمتزاده عصر دوشنبه در آیین رونمایی از کتاب خود، با بازخوانی فراز و فرودهای مدیریتی خود، اساس توسعه را باور به امکانپذیر بودن دانست و اظهار کرد: درس بزرگ امام خمینی(ره) به ما این بود که در مسیر انقلاب و ساختن کشور، بنبستی وجود ندارد. اگر مدیری به پروژهای اعتقاد داشته باشد و آن پروژه در راستای منافع ملی باشد، تمامی سدها قابل شکستن است.
وی با اشاره به همکاری خود با روسای جمهور مختلف از دوره سازندگی تا دولت یازدهم، اعلام کرد: در تمام این سالها، هر زمان پروژهای را برای توسعه کشور پیشنهاد دادم و تصمیمسازی دقیق انجام شد، با بنبست مواجه نشدم. مسئولان دولتی و بدنه کارشناسی، وقتی دیدند که کار به نفع مردم است، حمایت کردند.
نعمتزاده با نقد از رویکرد برخی دستگاههای نظارتی که بدون درک فضای عملیاتی صنعت، مانعتراشی میکنند، یادآورشد: گاهی اوقات برخوردها ناشی از نداشتن آگاهی نسبت به فضای صنعتی است. مدیران نظارتی باید در میدان حضور یابند تا بفهمند در پروژههای پیچیده پتروشیمی یا پالایشگاهها، تصمیمگیری لحظهای چقدر حیاتی است. نمیشود از راه دور برای صنعت تصمیم گرفت.
نعمتزاده با تاکید بر اینکه مدیریت یک هنر است که با خواندن کتابهای کلاسیک به تنهایی حاصل نمیشود، خطاب به مدیران جوان توضیح داد: برای ساختن ایران، باید شجاعت پذیرشِ مسئولیت را داشت. اگر مدیر بترسد و تصمیم نگیرد، کشور درجا میزند.
وی افزود: من به عنوان کسی که دههها در این مسیر قدم زدهام، به این نتیجه رسیدهام که تنها راه مقابله با سختیها، تکیه بر کار کارشناسی، شفافیت و البته شجاعت در عبور از موانع اداری است.
وی با ابراز امیدواری نسبت به آینده صنعتی ایران، تاکید کرد: مجموعه خاطرات و تجربیاتش را بهزودی در قالب یک دفترچه راهنما برای مدیران آینده تدوین خواهد کرد تا سندی برای تداوم مسیر توسعه، دور از هیاهوهای غیرسازنده باشد.
توسعه بدون «شجاعت مدیریتی» و «تفویض اختیار» ناممکن است
غلامحسین نوذری وزیر اسبق نفت نیز در این مراسم با نقد رویکردهای محافظهکارانه در نظام اداری، الگوی مدیریتی نعمتزاده را نمادی از شجاعت در تصمیمسازی و تفویض اختیار دانست و تاکید کرد: توسعه، نتیجه مستقیم شجاعت در تصمیمگیری است، نه انباشت پروندههای اداری.
وی در تحلیلی از حکمرانی در دولتهای نفتی، ریشه عدم توسعهیافتگی در برخی از این کشورها را نبود دولتهای توانمند دانست و گفت: یک دولت موفق در شایستهسالاری، حاکمیت قانون و پاسخگویی خلاصه میشود.
وزیر اسبق نفت با بیان خاطرهای از هفتههای ابتدایی تصدی وزارت نفت گفت: در همان روزهای نخست، در جلسه شورای معاونین به مدیران اعلام کردم هرآنچه از اختیارات وزیر برای پیشبرد پروژهها در حوزههای تخصصی نیاز دارید، مکتوب کنید. لیست درخواستها به ۲۰ مورد رسید و من با همه آنها موافقت کردم؛ چرا که تفویض اختیار به معنای اعتماد به کارشناس و پذیرش مسئولیت است.
وی افزود: در طول دوران مدیریتم شاهد بودم که گاهی ردههای بالاتر اجرایی، اختیارات بدنه کارشناسی را به خود اختصاص میدادند که این امر منجر به کندی تصمیمسازی و در نهایت شکست در تصمیمگیری میشود. مهندس نعمتزاده هم تصمیمساز بود و هم تصمیمگیر، و این دوگانگی صحیح، مسیر توسعه را هموار میکرد.
وزیر اسبق نفت با دفاع از پروژههای زیرساختی دوران خود و نعمتزاده، به اثرات ملموس اجرای کارت سوخت اشاره کرد و یادآورشد: با اجرای این طرح، مصرف بنزین در هفته اول از ۸۵ میلیون لیتر به ۶۲ میلیون لیتر رسید.
وی این طرح را به منزله شناسنامهدار کردن ناوگان حملونقل کشور و ابزاری برای مدیریت بحرانهای امنیتی دانست بهطوری که در چند مورد، سرقت اتومبیلها از طریق ردیابی سوختگیری در شبکه کارت هوشمند کشف شد.
وی با یادآوری زمستان سخت سال ۸۶ که دمای برخی استانها به منفی ۴۰ درجه رسید، خاطر نشان کرد: اگر زیرساختهای پالایشگاهی که در آن دوره بنا نهاده شد، وجود نداشت، به دلیل قطع گاز وارداتی از ترکمنستان دچار فروپاشی شبکه میشدیم. پروژههایی مانند ستاره خلیج فارس که امروز ۴۰ تا ۴۵ میلیون لیتر بنزین کشور را تامین میکند، در آن زمان فقط یک نقشه روی کاغذ بود، اما با شجاعت اجرایی، عملیاتی شد.
ترمزهای نظارتی در برابر شتاب توسعه
نوذری، با بیان اینکه نقد دستگاههای نظارتی با نگاهی غیرفنی، مانع توسعه صنعتی میشوند، افزود: دستگاههای نظارتی باید ارزیابی کنند که اگر مدیران در آن شرایط بحرانی تصمیم نمیگرفتند، چه هزینههای سنگینی به کشور تحمیل میشد.
نوذری با ابراز امیدواری نسبت به مسیر توسعه صنعتی کشور، تاکید کرد: ما برای بقا و سرافرازی ایران، به تصمیمسازانی نیاز داریم که از هزینههای تصمیمگیری نترسند. آنچه در پروژههای نفتی و پتروشیمی انجام شد، نه یک دستاورد شخصی که سندی از توانمندی ملی برای آیندگان است.
تاریخنگاری؛ از کمتوجهی به سوی ضرورت
غلامعلی حداد عادل، رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی، نیز در این مراسم ضمن اشاره به سابقه دیرینه دوستی با مهندس نعمتزاده، بر ضعف حس تاریخی در کشور تاکید کرد و افزود: مستندسازی تجربیات مدیران، از تحولات مثبت اخیر است که به استمرار تجربه و جلوگیری از تکرار خطاهای گذشته کمک میکند. بیثباتی مدیریت در کشور ما یک آفت است؛ اگر مدیری درست کار میکند، باید بماند تا تجربهاش به چرخه اداره کشور کمک کند.
ثبت تجربیات؛ حلقه مفقوده توسعه
مجتبی حسینی، پژوهشگر و تدوینگر این کتاب، با اشاره به ۳۳ جلسه و بیش از ۱۳۰ ساعت گفتوگو با مهندس نعمتزاده، اعلام کرد: بخشی از تاریخ یک کشور در اسناد ثبت شده اما بخش دیگر آن در حافظه کسانی است که در بزنگاهها تصمیم گرفتهاند. هدف این کتاب تنها گزارش وقایع نبود، بلکه رسیدن به “چرایی” تصمیمات، محدودیتهای ساختاری و نحوه مواجهه با بنبستها بود تا پلی میان تجربههای دیروز و تصمیمهای فردا ایجاد شود.
آیین رونمایی از کتاب ” آقای مهندس؛ زندگی و زمانه محمدرضا نعمتزاده ” به کوشش مجتبی حسینی، با حضور جمعی از چهرههای برجسته اقتصادی، صنعتی و سیاسی کشور در سازمان مدیریت صنعتی برگزار شد.
در این نشست که به واکاوی الگوهای توسعه صنعتی ایران اختصاص داشت، کارشناسان بر این نکته تاکید کردند که ثبت تجربیات مدیران پیشکسوت، نه یک ضرورت شخصی، بلکه یک ضرورت راهبردی برای آینده کشور و گذار از سد بروکراسیهای غیرسازنده است.