به گزارش ایرنا، هرچند مسیری سخت و بسیار خطیر برای کسب جایزه شهرهای یادگیرنده توسط مدیریت شهری مراغه وجود دارد، اما می توان با هم افزایی، تعامل و فعالیت های شبانه روزی و بی وقفه و البته با برنامه ریزی مدون به این مهم دست یافت.

تبیین مفهوم شهرهای یادگیرنده برای جلب مشارکت عمومی شهروندان، مشارکت بین بخشی، تشریح حیطه های وظایف، تبادل افکار و نظر برای اقدامات موثر دستگاه های اجرایی و خدماتی در قالب سه فاز عملیاتی شامل طراحی و بسیج، اجرا و مستندسازی و در نهایت تثبیت و ارزیابی همراه با ارایه نتایج باید از سوی مدیریت شهری مراغه در دستور کار قرار بگیرد.

۱۰ تیر ماه امسال و همزمان با روز جهانی دیپلماسی فرهنگی و تعامل سازنده با جهان، مراغه با دریافت گواهی نامه عضویت رسمی در شبکه جهانی شهرهای یادگیرنده (GNLC) یونسکو، فصل نوینی از حرکت در مسیر تقویت دیپلماسی فرهنگی و شهری ایران در حوزه های مختلف مدیریت شهری گشوده شد که با کسب جایزه این طرح مهم جهانی می تواند افق های روشنی برای معرفی این کهن شهر در عرصه های جهانی و بین المللی ترسیم کند.

در همین راستا آذر ماه پارسال با تلاش های مستمر مدیریت شهری مراغه و پیگیری های دفتر کمیسیون ملی یونسکو در تهران، این شهر در جمع ۲۲۹ شهر جهان از ۵۵ کشور عضو شبکه یادگیرنده جای گرفت که باید پس از مراحل مختلف اداری و ارزیابی شاخص های مورد نظر، گواهی نامه رسمی این سازمان جهانی را دریافت می کرد.

پیش از مراغه ۹ شهر ایران شامل اصفهان، شیراز، تهران، مشهد، بندر خمیر، کرمانشاه، هشتگرد، رشت و کاشان نیز عضویت در شبکه جهانی شهرهای یادگیرنده را تجربه کرده اند.

شبکه جهانی شهرهای یادگیرنده یونسکو یکی از برنامه‌های بین‌المللی این سازمان جهانی است که با هدف توسعه یادگیری مادام‌العمر، تبادل تجربه میان شهرها، ارتقای کیفیت زندگی شهری و حمایت از حمایت از سیاست‌های آموزشی پایدار فعالیت می‌کند و عضویت شهرها در این شبکه پس از ارزیابی دقیق شاخص‌های فرهنگی، آموزشی، اجتماعی و مدیریتی انجام می‌شود.

فهم مشترک لازمه کسب جایزه جهانی شهرهای یادگیرنده است

فرماندار شهرستان ویژه مراغه با تاکید بر اهمیت جهانی و بین المللی کسب جایزه شهرهای یادگیرنده، یادآور شد: فهم مشترک و تشریک مساعی همه دست اندرکاران مدیریت شهری، اجرایی و اداری لازمه تصاحب این عنوان مهم است.

علی امیری راد برخورداری مراغه از ظرفیت ها و مزیت های مختلف فرهنگی، گردشگری، تمدنی و رسانه ای را از عوامل تاثیرگذار در دست یابی به میعارهای مورد نظر یونسکو برای کسب جایزه شهرهای یادگیرنده برشمرد و گفت: وجود افزون بر ۳۰۰ اثر تاریخی، فرهنگی و میراثی ثبت شده، دانشگاه ها و موسسات آموزش عالی و مراکز تحقیقاتی، امکانات ریلی، جاده ای و هوایی، تاریخ و فرهنگ پرسابقه و وجود دفتر خبرگزاری ایرنا و رادیو شهر از جمله این ظرفیت های موثر است که هر کدام در ارتقای جایگاه مراغه نقش تعیین کننده ای دارند.

وی با اشاره به اینکه وضعیت فعلی مراغه با توجه به ظرفیت‌ها و مزیت‌های نسبی موجود، برای پیشرفت و توسعه مساعد است، بر برنامه‌ریزی دقیق و هدفمند برای بهره گیری از این ظرفیت‌ها به بهترین شکل ممکن تاکید کرد.

امیری راد افزود: مراغه از سرمایه‌های ارزشمند اجتماعی و انسانی برخوردار است و اگر این ظرفیت‌ها به‌ درستی شناسایی، سازماندهی و در مسیر توسعه قرار گیرند، می‌ تواند نقش مهمی در تحقق توسعه پایدار شهرستان داشته باشند.

وی عضویت مراغه در بین «شهرهای سالم و یادگیرنده» را بسیار مغتنم و محدود به شهرهای معدود جهان و ایران دانست و گفت: کسب این مجوزها و برگزاری رویدادهای فراملی و افتخارآمیز برای شهر یک فرصت مهم برای معرفی ظرفیت‌های مراغه و حرکت در مسیر توسعه همه‌ جانبه با محوریت گردشگری و تاریخی است و نباید صرفاً به یک عنوان تشریفاتی محدود شود.

امیری راد هدف اصلی از اجرای طرح شهر یادگیرنده را ایجاد بسترهای لازم و کافی برای ارتقای مستمر دانش، مهارت و کیفیت زندگی شهروندان تعریف کرد که در این مسیر باید از تمامی ظرفیت‌های شهرستان استفاده شود.

وی پیوند میان مدیریت شهری، دانشگاه‌ها، مراکز علمی و مهارتی، مدارس، دستگاه‌های اجرایی، بخش خصوصی و جامعه مدنی و رسانه های گروهی را زمینه‌ساز شکل‌گیری یک الگوی موفق توسعه در مراغه برشمرد که بهره مندی از توان آنها می تواند در دستیابی این شهر به جایزه جهانی شهرهای یادگیرنده دخالت داشته باشد.

فرماندار مراغه اظهار کرد: باید ظرفیت‌های شهرستان در حوزه‌های مختلف از جمله آموزش، سلامت، فرهنگ، اقتصاد، گردشگری، مهارت‌آموزی و مشارکت اجتماعی شناسایی و در یک برنامه جامع و منسجم به کار گرفته شود.

وی با اشاره به اهمیت تدوین طرح جامع شهر یادگیرنده برای مراغه، گفت: این برنامه باید با نگاه آینده‌نگر، مشارکت‌ محور و مبتنی بر ظرفیت‌های واقعی شهرستان تعریف و تدوین شود تا بتواند مسیر توسعه مراغه را در سال‌های آینده روشن‌تر و هدفمندتر ترسیم کند.

ارتقای کیفیت زندگی هدف اصلی شهرهای یادگیرنده است

شهردار مراغه هم با بیان اینکه رویکرد مدیریت این شهر حرکت در مسیر توسعه است، تلاش برای عضویت در فهرست شهرهای یادگیرنده یونسکو را در همین راستا اعلام و اظهار کرد: طبق اعلام یونسکو ارتقای کیفیت زندگی شهروندان و توجه به سلامت مهمترین هدف این طرح است.

شهرام مروتی با تاکید بر اینکه مدیریت شهری برای به دست آوردن جایزه جهانی شهرهای یادگیرنده فقظ دو سال فرصت دارد، خواستار همکاری، تعامل و هم افزایی همه نهادها و دوایر دولتی و غیردولتی در این زمینه شد و افزود: بدون بروز و ظهور این هماهنگی دست یابی به هدف تعیین شده ممکن نیست.

وی شاخص های توسعه جوامع از سوی سازمان ملل متحد و ذیل آن یونسکو را متعدد و مختلف عنوان و اظهار کرد: در این راستا تعاریف مختلفی ارائه شده است، اما سازمان ملل متحد از سال ۱۹۹۰ شاخص توسعه انسانی (HDI) را به‌ عنوان یکی از مهم‌ترین معیارهای سنجش سطح توسعه جوامع مورد استفاده قرار داده است.

مروتی شاخص توسعه انسانی را عددی بین صفر و یک اعلام کرد که هرچه این شاخص به عدد یک نزدیک‌تر باشد، نشان‌ دهنده سطح بالاتر توسعه انسانی است و این شاخص بر سه مؤلفه اصلی شامل سلامت و امید به زندگی، آموزش و یادگیری و درآمد سرانه ملی استوار است.

به گفته وی شاخص توسعه انسانی در ایران حدود ۰.۷۸ است و برخی استان‌های کشور از جمله تهران، مازندران، اصفهان، یزد و سمنان با شاخصی در حدود ۰.۸۶ در زمره استان‌های دارای بالاترین سطح این شاخص قرار گرفته و آذربایجان‌شرقی با شاخص حدود ۰.۷۸ در سطح متوسط استان های ایران قرار دارد که پایین بودن درآمد سرانه و نرخ بی‌سوادی از جمله عوامل مؤثر بر این وضعیت به شمار می‌رود.

شهردار مراغه گفت: با بررسی راهکارهای مختلف برای ارتقای شاخص توسعه انسانی در مراغه، به این جمع‌بندی رسیدیم که اجرای برنامه «شهرهای یادگیرنده» یونسکو می‌تواند یکی از مناسب‌ترین و اجرایی‌ترین مسیرها برای دستیابی به این هدف باشد.

مروتی یادآور شد: در چارچوب طرح جهانی شهرهای یادگیرنده، با توسعه آموزش‌های مهارت‌محور و فراهم کردن زمینه‌های یادگیری مادام‌العمر می‌توان به ارتقای سطح مهارت، اشتغال و درآمد شهروندان و همچنین افزایش سطح سواد و توانمندی‌های اجتماعی کمک کرد.

وی ادامه داد: از سوی دیگر اجرای این برنامه در مراغه می‌تواند در کنار برنامه شهر سالم و رویکرد محله‌محور مدیریت شهری، به‌عنوان برنامه‌ای مکمل دنبال شود که نتایج آن در سال های آینده ملموس تر خواهد شد.

جلوگیری از فعالیت های جزیره ای از اصول شهرهای یادگیرنده است

عضو هیات علمی دانشکده علوم پزشکی و دبیر برنامه شهر سالم مراغه در گفت وگو با ایرنا، عضویت این شهر در دو برنامه مهم فرهنگی و اجتماعی یعنی« شهر سالم» و «شهرهای یادگیرنده» را افتخاری بس بزرگ و تاثیرگذار برای آینده این شهر برشمرد و گفت: این دو پروژه به هیچ عنوان جدا از هم نیستند و در یک راستا قرار دارند.

دکتر صدیقه صلواتی با اشاره به اینکه هدف شهر سالم و شهر یادگیرنده توسعه مراغه با معیارهای جهانی و سازمان ملل متحد است، یادآور شد: هر دو چارچوبی برای منسجم تر، هدفمندتر و قابل سنجش تر کردن مسیر توسعه شهر هستند.

به گفته وی برنامه شهر سالم و یادگیرنده وظایف جدید و مازاد بر مأموریت دستگاه ها نیست.

صلواتی افزود: برنامه شهر سالم و یادگیرنده باعث می شود که اقدامات، ظرفیت ها و فعالیت های بعضا" پراکنده و جزیره ای دستگاه ها در جهت اهداف توسعه ای مشترک در یک چارچوب مشترک و هدفمند و هم افزا قرار یگیرد.

وی ادامه داد: دستگاهی که فلسفه شهر سالم و شهر یادگیرنده را درک کند، می تواند از این ظرفیت برای دیده شدن بهتر اقدامات خود، دریافت حمایت بین بخشی، ایجاد هم افزایی و در نهایت کمک به توسعه شهرستان استفاده کند.

صلواتی نخستین گام برای کسب جایزه شهرهای یادگیرنده را طراحی و بسیج امکانات نام برد که برای امسال در مراغه تدوین و تعریف شده است که شامل ساختار حکمرانی، تعیین دستگاه های مسئول اقدامات، تعیین خط پایه شاخص ها، تدوین برنامه های اجرایی، تصویب طرح جامع و برنامه ها در شورای شهر و شورای اداری و اجرای برنامه ها و پروژه ها می باشد.

وی اجرا و مستندسازی را برنامه دومین سال یعنی سال ۱۴۰۶ برای کسب این جایزه عنوان و اضافه کرد: ادامه اجرای پروژه ها با هم افزایی برنامه های شهر سالم، شهر یادگیرنده و برنامه محله محور، مشارکت واقعی دستگاه ها و جامعه مدنی، ثبت داده، عکس، گزارش، تعداد مشارکت کنندگان و نتایج و انتشار گزارش سالانه در این قالب تعریف و تدوین شده است.

صلواتی سومین و آخرین برنامه برای رسیدن به این هدف مهم را مربوط به تثبیت، ارزیابی و ارائه ارزیابی نتایج است که مقایسه شاخص ها با خط پایه، استخراج بهترین تجارب، مستندسازی اثرات، تهیه گزارش پیشرفت شهر یادگیرنده، تهیه پرونده جایزه یونسکو و ارائه تجربه مراغه در قالب قابل فهم برای هیئت داوری را شامل می شود.

به گزارش ایرنا، یونسکو برای دریافت جایزه شهرهای یادگیرنده تعداد ۶۳ شاخص اعم از توانمندسازی افراد و ارتقای انسجام اجتماعی، تقویت توسعه اقتصادی و شکوفایی فرهنگی، ترویج یادگیری فراگیر در نظام آموزشی، احیای یادگیری در خانواده ها و جوامع، تسهیل یادگیری در محل کار، گسترش استفاده از تکنولوژی های یادگیری مدرن، ارتقای کیفیت یادگیری، پرورش فرهنگ یادگیری مادام العمر، تقویت تمایل و تعهد سیاسی، بهبود حکمرانی و مشارکت تمامی ذینفعان و تقویت تجمیع و استفاده از منابع را اعلام کرده است.

باید توجه داشت منظور یونسکو از شاخص های فوق صرفاً فهرست کردن وظایف جاری دستگاه ها نیست، بلکه به دنبال اقداماتی است که بتوان به ایجاد یک پیشرفت یا تغییر قابل مشاهده و قابل سنجش در شهرها رسید.

بنا به گفته مدیران شهرستان مراغه، هرچند می توان هر فعالیت دستگاه های مختلف را در صورت برخورداری از ویژگی های توسعه ای، ارتقایی و هدفمندی به عنوان اقدام شهر یادگیرنده تعریف کرد، اما انتظار می رود با توجه به مأموریت، ظرفیت و برنامه های مربوطه، اقدامات مشخصی را که می تواند در دوره ۲ ساله و تا سال ۱۴۰۷ برای تحقق معیارهای کسب جایزه جهانی، در دستور کار قرار دهند.

شهرستان مراغه متشکل از ۲ بخش مرکزی و سراجو به عنوان دومین شهرستان بزرگ آذربایجان‌شرقی با جمعیت حدود ۳۰۰ هزار نفر در دامنه جنوبی کوه سهند و در فاصله ۱۳۵ کیلومتری جنوب تبریز قرار داشته و باغ شهر تاریخی و فرهنگی مراغه ۲۰۵ هزار نفر جمعیت دارد.