به گزارش خبرنگار خبرگزاری حوزه از مشهد، حسین سیمایی صراف، وزیر علوم، تحقیقات و فناوری، امروز یکشنبه هشتم شهریورماه در مراسم اختتامیه چهلمین کنفرانس بینالمللی وحدت اسلامی با موضوع وحدت اسلامی در اندیشه رهبر شهید که با حضور علمای شیعه و اهل سنت خراسان رضوی و کشورهای اسلامی در تالار قدس کتابخانه آستان قدس رضوی برگزار شد، با تبریک میلاد پیامبر گرامی اسلام(ص) و امام صادق(ع)، اظهار داشت: همچنان سوگوار منادی بزرگ وحدت در قرن حاضر، رهبر شهید، هستیم که به دست عوامل تفرقه، آمریکا و رژیم صهیونیستی به شهادت رسید.
وی با قدردانی از پیام راهگشای رهبر معظم انقلاب اسلامی در این کنفرانس، افزود: با توجه به محدودیت زمان، به یک پرسش اساسی درباره امکانپذیری وحدت و پاسخ آن میپردازم؛ پرسش این است که چگونه با وجود اندیشههای متفاوت و متکثر مذاهب و ادیان گوناگون، وحدت امکانپذیر است؟
وحدت با شباهت اشتباه نشود
وزیر علوم، تحقیقات و فناوری ادامه داد: آیا با وجود تفاوتهایی که خداوند در آفرینش انسانها قرار داده است، انتظار داریم حرکتی برخلاف طبیعت و تکوین شکل بگیرد؟ اشکال اساسی در این پرسش آن است که وحدت را با شباهت و یکسانی اشتباه میگیرند.
سیمایی صراف تصریح کرد: تاریخ مسلمانان نشان داده است که بخش عمدهای از تاریخ اسلام، فرهنگ تکصدایی نبوده و در تمدن اسلامی مذاهب و مکاتب مختلف در کنار یکدیگر حضور داشتهاند.
وی بیان کرد: در تاریخ اسلام مذاهب کلامی گوناگونی همچون اشعری، اعتزالی و عدلیه و مذاهب فقهی مختلف از جمله حنبلی، شافعی، مالکی، حنفی و جعفری وجود داشته و در کنار آنها مکاتب گوناگون تفسیری نیز شکل گرفته است.
تمدن اسلامی بر مدار مدارا شکل گرفت
وزیر علوم، تحقیقات و فناوری با اشاره به تجربه تاریخی مسلمانان اظهار داشت: بخش بزرگی از تاریخ اسلام حاکی از وجود فرهنگ مدارا و تحمل میان گروههای مختلف است و حتی در مواجهه با پیروان ادیان دیگر مانند یهودیان، مسیحیان و سایر اقلیتهای دینی نیز نمونههای قابل توجهی از این مدارا وجود داشته است.
سیمایی صراف با اشاره به دیدگاه توماس باور، اسلامشناس معاصر آلمانی، گفت: این اندیشمند درباره این موضوع مطالعات گستردهای انجام داده و مفهوم چندصدایی و چندمعنایی را در تاریخ تمدن اسلامی تئوریزه کرده است.
وی افزود: نظریه وی بر مفهوم ابهام، تنوع و تکثر استوار است و بر این نکته تأکید دارد که مسلمانان در بخش مهمی از تاریخ خود از فرهنگ چندصدایی برخوردار بوده و عموماً اهل مدارا بودهاند.
تکصدایی، تهدیدی برای تکثر فرهنگی است
وزیر علوم، تحقیقات و فناوری تصریح کرد: به اعتقاد این اسلامشناس، ورود خشن مدرنیته به جهان اسلام موجب بازتولید دیگری و خشونت و دامنزدن به تعصب شد؛ روندی که امروز نیز ممکن است از سوی شبکههای اجتماعی و الگوریتمهای هوش مصنوعی بازتولید شود.
سیمایی صراف ادامه داد: شبکههای اجتماعی و الگوریتمهای هوش مصنوعی میتوانند به سمت ترویج تکصدایی و یکسانانگاری حرکت کنند و در این مسیر، خردهفرهنگها، تنوعها و تکثرهای فرهنگی را تحت تأثیر قرار دهند.
وی با تأکید بر هماهنگی میان تکوین و تشریع در آموزههای قرآن کریم اظهار داشت: خداوند انسانها را شعوب و قبایل مختلف قرار داده و این تفاوت و تنوع را بخشی از نظام آفرینش قرار داده است؛ بنابراین نمیتوان تفاوتهای موجود میان انسانها را انکار کرد.
وزیر علوم، تحقیقات و فناوری با اشاره به آموزههای قرآن کریم درباره تعامل با پیروان ادیان دیگر گفت: قرآن کریم صرف دیگری بودن را دلیل نفی و طرد نمیداند و تفاوت دینی به خودی خود دلیل جهاد و قتال نیست، بلکه عداوت، دشمنی و تجاوز است که زمینه مقابله را ایجاد میکند.
سیمایی صراف افزود: قرآن کریم درباره کسانی که با مسلمانان وارد جنگ نشده و آنان را از سرزمینشان بیرون نکردهاند، بر نیکی و رعایت عدالت تأکید میکند و این آموزه نشان میدهد که تفاوت و دیگری بودن نباید بهانهای برای دشمنی و طرد باشد.
وی تأکید کرد: باید به فرهنگ اسلام و تاریخ پرافتخار تمدن اسلامی افتخار کنیم؛ تمدنی که قرنها توانست بر پایه مدارا، تحمل و منطق، میان ادیان و فرهنگهای گوناگون تعامل و همزیستی ایجاد کند.
وزیر علوم، تحقیقات و فناوری اظهار داشت: قرآن کریم هدف از این تنوع و تفاوت را تعارف و شناخت متقابل معرفی میکند؛ بنابراین تفاوت به معنای حذف، طرد و بداخلاقی نیست.
سیمایی صراف ادامه داد: پاسخ قرآن کریم به اختلافها، شباهتسازی نیست، بلکه تعارف و شناخت متقابل است؛ یعنی انسانها باید تفاوتهای یکدیگر را به رسمیت بشناسند و از این تفاوتها برای شناخت و تعامل بهتر استفاده کنند.
وی خاطرنشان کرد: جامعهای که از تفاوت میترسد، به اجبار روی میآورد و تلاش میکند همه را یکسان کند؛ در حالی که این رویکرد نشاندهنده بلوغ فرهنگی نیست.
جامعه بالغ، اختلاف را مدیریت میکند
وزیر علوم، تحقیقات و فناوری در پایان تصریح کرد: جامعه بالغ جامعهای نیست که در آن اختلاف وجود نداشته باشد، بلکه جامعهای است که میداند چگونه با اختلاف زندگی کند و اختلاف را دستمایه نزاع و دشمنی قرار ندهد.
سیمایی صراف تأکید کرد: مسئله اصلی این است که باید اخلاق مواجهه با تفاوتها را بیاموزیم؛ زیرا تفاوتها قابل انکار نیستند و آنچه اهمیت دارد، چگونگی مواجهه با این تفاوتها و جلوگیری از تبدیل آنها به زمینه نزاع، دشمنی و خشونت است.
انتهای پیام/
اختتامیه چهلمین کنفرانس بینالمللی وحدت اسلامی با موضوع وحدت اسلامی در اندیشه رهبر شهید در حرم رضوی 
اختتامیه چهلمین کنفرانس بینالمللی وحدت اسلامی با موضوع وحدت اسلامی در اندیشه رهبر شهید در حرم رضوی 
اختتامیه چهلمین کنفرانس بینالمللی وحدت اسلامی با موضوع وحدت اسلامی در اندیشه رهبر شهید در حرم رضوی