به گزارش خبرنگار ایرنا، پس از هشت ماه توقف کنسرتهای موسیقی در فارس و بیشتر نقاط کشور، روزهای پایانی مرداد بود که علیرضا قربانی اعلام کرد نخستین کنسرت خود پس از ۲ ماه وقفه را در شیراز برگزار خواهد کرد؛ بی وقفه، حس و حال خوش همخوانیهای تماشایی تهرانیها، یزدیها، اهوازیها و بوشهریها به ذهنها دوید و چشمها به سکوهای فروش بلیت دوخته شد.
شامگاه سهشنبه، بلیت فروشی برای اجرای علیرضا قربانی در ۳۰ و ۳۱ مرداد و یکم شهریور آغاز و در زمانی کوتاه، بهطور کامل فروخته شد، به سرعت، نخستین تمدید برای روزهای دوم و سوم مرداد نیز اعلام شد تا شیراز ۲ شب دیگر نیز میزبان تور کنسرت «ایرانم» باشد.
هر شب، ساعت ۹ تا ۱۱، آمفی تئاتر روباز سعدی در محوطه نمایشگاه بینالمللی شیراز میزبان یک سانس کنسرت علیرضا قربانی است و به گفته معاون هنری اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی فارس، در هر نوبت اجرا، ۶ هزار بلیت به سرعت فروخته شده است.
سولماز دهقان به خبرنگار ایرنا گفت: شرکت برگزار کننده، فضای برگزاری کنسرت با ۶ هزار مخاطب را آماده کرد و همین استقبال چشمگیر مردم بود که سبب تمدید چندباره پر مخاطبترین کنسرت کشور شد.
آغاز دوباره علیرضا قربانی در تابستان شیراز
جمعه شب، نخستین اجرا درمیان شور و شوق مردم شیراز آغاز شد و به سرعت تصاویر تماشایی از همخوانی ۶ هزارنفری با علیرضا قربانی، فضای مجازی شیراز و کشور را پر کرد.
قربانی در این دور از اجراهای خود ترکیبی از آواز و تصنیف و ترانه را ارائه و قشر وسیعی از طرفدارانش را خشنود کرد؛ او با «عروج» آغاز کرد، با قطعههای پل، گیسوی باران، خیال خوش، مرا ببخش، چشمهایش، بیگناه، مست عشق، پرواز قوها و عاشقانه نیست ادامه داد و روزگار غریب پایان بخش این کنسرت خاطرهانگیز و خاطره ساز بود.
همخوانی با شکوه ۶ هزار شیرازی در طلیعه مجدد کنسرتها
بیتالغزل کنسرتهای علیرضا قربانی در شیراز، اوج صدای مردمی بود که انگار «رها شده از قفسی» با خواننده محبوبشان همخوانی میکردند و فرازی بیشتر را به لحظههای اوج هر قطعه هدیه میکردند.
۶ هزار شیرازی همچون گروه کر که پیش از این، هرگز برای هماهنگی و تمرین گردهم نیامده بودند، با علیرضا قربانی اوج «بیگناه» را خواندند؛ «آمدهام تو به داد دلم برسی، تو سکوت مرا بشنو که صدای غمم نرسد به کسی، چو پرنده زخمی بیپر و بال رها شده از قفسی».
هنگامی که علیرضا قربانی در «عاشقانه نیست» به این بیت را خواند که «با من بخوان تا این ترانه را با تو سفر کنم»، انگار فراخوانی به مخاطبانش بود چرا که آنها با شور و شوقی افزونتر همخوانی با او را ادامه دادند.
آنها سراسر قطعه «پرواز قو» را با قربانی خواندند، گاه زمزمه بود، گاه صدایی رها شده و حتی در جایی به فریاد نزدیک میشد؛ قربانی که در بخشهایی از این کنسرت مردم را خطاب قرار میداد و نکاتی را گوشزد میکرد، در پایان پرواز قو گفت: «شاید خندههامونو از سر گرفتیم».
اما اوج همراهی مخاطبان شیرازی با خواننده محبوبشان، همخوانی به یادماندنی «روزگار غریب» بود، جایی که گروه کر پارسه شیراز نیز بر روی صحنه رفت و مردم طنین صدایشان را به رخ همه ناملایمات و حال و هوای این روزها کشیدند. قربانی از همه خواست تا این را با همه توان بخوانند و آنها ایستاده خواندند: «نمانده در دلم دگر توان دوری، چه سود از این سکوت و آه از این صبوری، تو ای طلوع آرزوی خفته بر باد، بخوان مرا تو ای امید رفته از یاد».
این کنسرت با تشکر قربانی از مردم برای استقبال و همراهی خوبشان و اجرای قطعه ماندگار «ای ایران» به پایان رسید.
تمدید چهارباره کنسرت علیرضا قربانی در شیراز
شاید هنگامی که تصاویر کنسرت فضای باز علیرضا قربانی، به سرعت، فضای مجازی فارس را پر کرد، بسیاری از طرفدارانی که فرصت خرید بلیت را پیدا نکرده بودند، خواهان تمدیدی دوباره بودند و شاید هم فروش سریع همه بلیتها، برگزار کنندگان را قانع کرد تا یکبار دیگر نیز آن را تمدید کنند و در سومین نوبت، از سهشنبه، بلیت فروشی برای ششم تا هشتم شهریورماه انجام شد.
در حالی که قرار بود جمعه شب (هشتم شهریور) شب پایانی کنسرت قربانی در شیراز باشد، باردیگر و برای چهارمین نوبت، این اجراها تا ۱۰ شب دیگر نیز تمدید شد.
جامعهشناسی هنر و کنسرتهای ۶ هزار نفری علیرضا قربانی در شیراز
در نهایت، علیرضا قربانی هشت شب متوالی در شیراز به روی صحنه رفت و در مجموع ۴۸ هزار نفر مخاطب این اجرهای ماندگار و خاطرهانگیز شدند.
همواره گلایههایی از بهای بلیت کنسرتهای موسیقی و اینکه بسیاری مردم مشتاق، توان خرید آن را ندارند، مطرح بوده است، از سوی دیگر بستر فضای اجتماعی این روزهای کشور خاص و متفاوت از هر برهه تاریخی است.
در این شرایط، فروش ۴۸ هزار نفری کنسرت علیرضا قربانی، آن همه به سرعت و با تمدید چهار باره که ناشی از وجود تقاضا بود نگاهها را معطوف جامعهشناسی هنر کرده تا توضیح دهد که چرا و چگونه؟
در این خصوص با احسان حمیدیزاده عضو هیات علمی بخش جامعهشناسی دانشگاه شیراز گفتوگو کردیم تا به تحلیل شکل گیری این رویداد هنری و عوامل موفقیت آن بپردازد.
او این تحلیل را از بستر اجتماعی آغاز کرد که این اجراهای موسیقی در آن رخ داده است؛ حمیدیزاده گفت: تبیین بستر به فهم بهتر قضیه کمک میکند.
این جامعه شناس گفت: مردم ایران از سال گذشته، پس از جنگ ۱۲ روزه و سپس حوادث دی ماه و در نهایت جنگی که از نهم اسفند آغاز شد، شرایط بحرانی و پیچیدهای را تجربه کردهاند؛ مردم عادی تحت فشار شدید قرار گرفته و روتین زندگی آنها در این دوران کاملا به هم ریخته است.
حمیدیزاده ادامه داد: بسیاری از افراد جامعه در یک شرایط تعلیق به سر میبرند و به لحاظ اجتماعی با نوعی فشار شدید مواجه هستیم که پدیده عجیبی است؛ کشور در شرایط عادی خود قرار ندارد و شرایط را در یک بستر بحرانزا ترسیم میکنیم.
او اضافه کرد: از سوی دیگر، پس از یک گذار نسبتا طولانی از توقف برنامههای فرهنگی بخصوص موسیقی، اکنون تا حدودی فضا و زمینه برای برگزاری کنسرتها فراهم شده و در این شرایط، استقبال از کنسرتها امری طبیعی است.
استاد جامعه شناس دانشگاه شیراز گفت: علیرضا قربانی معیارهای خوانندهای که میتواند در اجراهای زنده عملکردی باکیفیت داشته باشد را دارد و به خوبی مورد استقبال قرار میگیرد اما من معتقد هستم که در ای شرایط و بستر اجتماعی اگر چنین پلتفرمی برای بسیاری دیگر از خوانندهها نیز فراهم شود، شاهد همین استقبال خواهیم بود.
به عقیده حمیدیزاده، بخشی از این استقبال به خاطر فضای جامعه و احساس نیاز مردم است؛ آنها با حضور در این کنسرتها، احساس میکنند که راهی برای بازگشت به روتین زندگی است.
او با اشاره به ناملایمات و شرایطی که مردم در حال تجربه آن هستند، ادامه داد: شرکت در کنسرت به این شکل، به آنها در تخلیه روانی کمک میکند.
حمیدیزاده اضافه کرد: باید در اینجا به تجربه موسیقی زنده، تاثیر اتمسفری که مخاطب در آن قرار میگیرد و امکان همخوانی و همراهی با جمع نیز اشاره کرد؛ تجربهای که پس از گذران چنین بحرانهایی، حتی میتواند درباره کنسرت خوانندهای نه به سطح علیرضا قربانی نیز رخ دهد و مورد استقبال قرار گیرد.
او گفت: بنابراین، آنچه میتوانیم به وضوح درباره استقبال از این کنسرت بگوییم، شرایط اجتماعی و وضعیت بحرانزایی است که مردم ایران در یکسال گذاشته پشت سر گذاشتهاند.
عضو هیات علمی دانشگاه شیراز اظهار کرد: هیچ چیز بالاتر از این حس تعلیق نیست و برگزاری کنسرت در واقع به مردم این پیامی را میدهد که احتمال برگشتن به یک زندگی روتین در حال فراهم شدن است و این، میتواند یکی از دلایل استقبال از کنسرت علیرضا قربانی باشد.
علیرضا قربانی، یکهتاز صحنههای موسیقی سنتی و پاپ سنتی
حمیدیزاده با اشاره به کیفیت صدا و اجرای زنده علیرضا قربانی، گفت: قربانی، یک ستاره است و آثار او نیز به خوبی مورد توجه و استقبال گسترده مردم قرار گرفته است.
او ادامه داد: او در زمان حاضر تنها یا یکی از محدود خوانندههایی است که در ژانر سنتی و تلفیقی پاپ سنتی به تولید اثر میپردازد و در کشور اندک هنرمندانی داریم که بتوانند با چنین کیفیتی بر روی صحنه آواز بخوانند، اگر هم داریم، فرصت ابراز پیدا نکردهاند یا همچون همایون شجریان، شرایط اجرا در داخل کشور را نداشته است.
حمیدیزاده اضافه کرد: جنبه غم انگیز تصنیف و ترانههای قربانی غالب است و مردم به خوبی از کیفیت این آثار استقبال کردهاند؛ هر چند در زمان حاضر، طرفداران این ژانر گزینه دیگری نیز ندارند و این موضوع نیز در موفقیت اجراهای او موثر بوده است.
هوشمندی برگزارکنندگان؛ مولفهای موثر در موفقیت کنسرتها علیرضا قربانی
این جامعهشناس با تاکید بر اهمیت مساله لجستیک، گفت: در رویکردهای کارکردگرایانه جامعه شناسی هنر، نقش ناشر یا توزیع کنندگان یک اثر هنری اهمیت بالایی دارد و اینجا نیز نقش این عامل بسیار موثر، مشهود و چشمگیر است.
حمیدیزاده یادآور شد: برگزار کنندگان کنسرتهای علیرضا قربانی، هوشمندانه پلتفرمی را برای او طراحی کردند و نخستین اجرای چندهزارنفری، از تخت جمشید آغاز شد و آن پس نیز با موفقیت ادامه یافت.
او افزود: برگزار کنندگان، با طراحی پلتفرمی خاص، فضایی را برای کنسرت چندین هزار نفری مهیا کردند در حالی که در کیفیت صدابرداری مشکلی پیش نیاید؛ آنها برای بازاریابی برنامه ریزی خوبی داشتند و سرمایهگذار نیز از بازگشت سرمایه خود، اطمینان داشت.
پیامدهای تداوم رویدادهای هنری؛ از بروز استعدادهای تازه تا تخلیه تنشهای اجتماعی
عضو هیات علمی بخش جامعه شناسی دانشگاه شیراز با اشاره به پیامدهای مثبت برگزاری مداوم رویدادهای هنری، گفت: اجرای چنین برنامههایی در سراسر دنیا امری روتین و عادی است و به بهانههای مختلف، هر هفته فستیوالهای هنری در جریان است.
حمیدیزاده افزود: در دنیا، رویدادهای هنری حتی در سطح محلی برگزار میشود و بستری برای ظهور هنرمندان جوان فراهم میکند تا توانمندی خود را بروز دهند.
او ادامه داد: از سوی دیگر، چنین رویدادهایی که میتوان فهرست بلندبالایی از آن ارائه کرد، فضایی برای کاهش تنشها و تخلیه روانیه ایجاد واحساس همبستگی را تو جامعه بیشتر میکند.
یک پیشنهاد برای برپایی رویدادهای هنری
این جامعه شناس تاکید کرد: رویدادهای هنری بویژه کنسرتهای موسیقی باید به طور مداوم و نه هر از چندگاهی برگزار شود، چرا که آثار مثبت آن به وضوح قابل تشخیص است.
حمیدیزاده یادآور شد: اگر چه تا اینجا ۴۸ هزار نفر توانستهاند بلیت کنسرت علیرضا قربانی را تهیه کنند، اما فراموش نکنیم که بسیاری از مردم نیز این توان مالی را نداشته و فرصت استفاده از آن را از دست دادهاند.
او گفت: باید زمینه برگزاری کنسرت در سطح محلی و برای گروههای کمتر شناخته شده نیز فراهم شود تا بتوانند خود را بروز دهند و بی تردید با وجود پیشینه فرهنگی و هنری کشور و فارس، چنین برنامه هایی مورد استقبال مردم نیز قرار خواهد گرفت و شرایط را برای آنها قابل تحمل میکند.
استاد جامعه شناسی دانشگاه شیراز پیشنهاد کرد: سازمانهای فرهنگی میتوانند برگزار کننده کنسرتهای موسیقی – البته نه در سطح ستارههایی چون علیرضا قربانی - باشند جمع بیشتری از مردم بتوانند از آن استفاده کنند.
او تاکید کرد: برگزاری کنسرتهای موسیقی به همبستگی و چسبندگی نظام اجتماعی کمک میکند و ظرفیت فراوانی برای از بین بردن اختلافات و تنشهای اجتماعی دارد.
در پی استقبال پرشمار شیرازیها، کنسرتهای او در آمفی تئاتر روباز سعدی ۱۰ شب دیگر نیز تمدید شده تا رکوردی در اجرای مداوم و فروش بلیت به نام این ستاره آسمان موسیقی سنتی و پاپ سنتی کشور به ثبت برسد.