به گزارش ایرنا، تامین کالاهای اساسی در شرایط بحرانی تنها مسالهای اقتصادی نیست، بلکه با امنیت غذایی، آرامش روانی و اعتماد عمومی پیوند دارد و به همین علت آمادگی پیش از بحران و توان واکنش سریع به تغییرهای بازار اهمیت ویژهای پیدا میکند.
ایلام در ماههای گذشته و همزمان با شرایط ویژه کشور با افزایش حساسیت در حوزه تامین و توزیع کالا روبهرو بود، اما ذخیرهسازی اقلام راهبردی، رصد مستمر بازار و هماهنگی میان دستگاههای اجرایی اجازه نداد اختلالهای احتمالی در زنجیره تامین به کمبود در بازار تبدیل شود.
آمادگی پیشین متولیان اقتصادی و نظارتی استان، مدیریت تقاضا و تامین به موقع اقلام ضروری را امکانپذیر کرد و روند عرضه کالاهای مورد نیاز خانوارها در شهرها و روستاهای استان ادامه یافت.
استفاده از ظرفیت انبارهای ذخیره، تقویت خطوط تامین و توجه به نیازهای مقطعی بازار نیز موجب شد افزایش تقاضا و نگرانیهای ناشی از شرایط خاص کشور به خریدهای هیجانی و ایجاد کمبود مصنوعی منجر نشود.
در کنار تامین کالا، کنترل روند توزیع و برخورد با تخلفهای صنفی نیز در دستور کار قرار گرفت تا کالاهای موجود در شبکه رسمی توزیع با قیمت و شرایط مناسب به دست مصرفکنندگان برسد.
کالابرگ در خدمت سفره مردم
اجرای طرح کالابرگ الکترونیک یکی از محورهای حمایت از معیشت خانوارها در استان بود که با مشارکت گسترده مردم همراه شد.
اکنون سه هزار و ۸۳۸ فروشگاه در استان به طرح کالابرگ متصل است و حدود ۶۲۰ هزار نفر از جمعیت ایلام مشمول دریافت اعتبار این طرح شدهاند.
مبلغ اعتبار تخصیصی در هر مرحله از اجرای طرح حدود ۶۲۵ میلیارد تومان است و از دیماه ۱۴۰۴ تا مرداد ۱۴۰۵، هشت مرحله واریز کالابرگ با مجموع اعتبار حدود ۳۷ هزار و ۶۰۰ میلیارد تومان انجام شده است.
به طور میانگین در هر مرحله نزدیک به ۳۰۰ هزار خانوار در استان خرید موفق کالابرگی داشتهاند و تاکنون یک میلیون و ۶۶۰ هزار و ۱۸۶ تراکنش خرید در این طرح ثبت شده است.
گسترش شبکه فروشگاههای متصل به طرح، دسترسی خانوارهای مشمول در مناطق مختلف استان را آسانتر کرده و جریان اعتبار کالابرگی نیز افزون بر پشتیبانی از سبد مصرفی خانوارها به تداوم گردش مالی در بازار کمک کرده است.
حمایت از تولید برای حفظ عرضه مرغ
پایداری بازار کالاهای اساسی بدون تقویت تولید امکانپذیر نیست و در همین راستا، تامین سرمایه در گردش مرغداران و پشتیبانی از زنجیره تولید گوشت سفید در استان مورد توجه قرار گرفت.
حمایت شبکه بانکی از تولیدکنندگان دسترسی مرغداران به نقدینگی مورد نیاز برای تامین نهادههای دامی را تسهیل کرد و استمرار جوجهریزی در واحدهای پرورش مرغ استان را به دنبال داشت.
تثبیت سهمیه نهادهها و تسهیل جریان مالی، بخشی از ریسک تولیدکنندگان را کاهش داد و هماهنگی میان دستگاههای اجرایی، شبکه بانکی و تشکلهای صنفی به استمرار تولید و عرضه گوشت مرغ کمک کرد.
همزمان روند تامین نهاده، تولید، توزیع و عرضه مرغ و گوشت قرمز در استان مورد پایش قرار گرفت تا وقفهای در این زنجیره ایجاد نشود.
آرد و نان از کمبود دور ماند
نان به عنوان یکی از اصلیترین اقلام سبد مصرف خانوار در شرایط ویژه جنگ و تجاوز دشمن از حساسیت بیشتری برخوردار بود و برای جلوگیری از هرگونه اختلال در تامین آن، سهمیههای آرد نانواییها تقویت شد.
در این مدت ۱۶ هزار و ۵۰۰ کیسه آرد مناسبتی افزون بر سهمیههای معمول نانواییهای استان اختصاص یافت تا نیاز شهروندان و مسافران در دورههای افزایش تقاضا پاسخ داده شود.
ذخایر آرد استان نیز برای شرایط اضطراری پیشبینی و تامین شد و نظارت بر عملکرد نانواییها افزایش یافت.
عملکرد نانواییها از نظر کیفیت پخت، عرضه خارج از شبکه، تعطیلی خودسرانه و رعایت قیمتها مورد بررسی قرار گرفت و با تخلفهای احتمالی برخورد شد.
رصد تراکنشهای آرد و ساماندهی مسیر توزیع از کارخانههای آرد تا نانواییها نیز با هدف جلوگیری از انحراف سهمیه، قاچاق و هدررفت این کالای راهبردی انجام گرفت.
ذخایر سوخت پشتوانه روزهای پرمصرف
سوخت نیز در کنار کالاهای اساسی در برنامه تامین پیشدستانه استان قرار داشت و ظرفیت ذخیرهسازی فرآوردههای نفتی برای پاسخگویی به نیازهای عادی و مقطعی افزایش یافت.
جایگاههای سوخت به صورت مستمر پایش شدند و هماهنگی میان دستگاههای مرتبط با حملونقل، راهداری و توزیع فرآوردههای نفتی، انتقال سوخت به نقاط مختلف استان را بدون وقفه دنبال کرد.
افزایش ترددهای بینشهری و تغییرهای مقطعی در میزان مصرف نیز با برنامهریزی پیشین مدیریت شد تا افزایش تقاضا به تشکیل صف یا اختلال در سوخترسانی منجر نشود.
شبکه حملونقل کالا نیز همزمان مورد رصد قرار گرفت تا انتقال اقلام ضروری از مبادی تامین به مراکز مصرف بدون وقفه انجام شود.
۷۹۰ تن کالای اساسی وارد بازار شد
بر پایه آمار موجود، از ابتدای اسفند ۱۴۰۴ تا ۳۱ مرداد ۱۴۰۵ در مجموع ۷۹۰ تن مرغ، برنج، شکر و روغن مایع برای تنظیم بازار استان توزیع شده است.
در این میان تغییرهای الگوی مصرف، افزایش سطح عمومی قیمتها و تحولات ناشی از شرایط اقتصادی کشور به صورت مستمر مورد بررسی قرار گرفت تا میزان عرضه متناسب با نیاز بازار تنظیم شود.
اکنون هر کیلوگرم مرغ ۲۹۶ هزار و ۵۰۰ تومان و هر کیلوگرم برنج ۲۸۰ هزار تومان عرضه میشود و قیمت هر کیلوگرم گوشت گوسفندی نیز یک میلیون و ۵۰۰ هزار تومان و گوشت گوساله یک میلیون و ۶۰۰ هزار تومان اعلام شده است.
همچنین هر کیلوگرم شکر ۱۱۵ هزار تومان و روغن پختوپز ۸۱۰ گرمی ۳۳۴ هزار و ۹۸۰ تومان به فروش میرسد.
رصد موجودی انبارها و تغییرهای تقاضا، امکان واکنش سریعتر به تحولات بازار را فراهم کرده و دستگاههای مسئول تلاش کردهاند تغییرهای قیمت و مصرف به کمبود فیزیکی کالاهای اساسی منجر نشود.
۱۴ دستگاه در خط نظارت بازار
برای هماهنگسازی پایشها، قرارگاه نظارتی بازار با مشارکت ۱۴ دستگاه اجرایی و حاکمیتی در استان فعال شد و این ساختار با تجمیع ظرفیت دستگاههای نظارتی، رسیدگی به تخلفها را سرعت بخشید و از موازیکاری در بازرسیها کاست.
فرمانداران نیز به عنوان روسای قرارگاههای شهرستانی مسئولیت هدایت و هماهنگی بازرسیهای بازار در شهرستانها را بر عهده گرفتند و گروههای اقتصادی استانداری نیز بر روند فعالیت قرارگاههای شهرستانی نظارت کردند.
تعزیرات حکومتی، بازرسی، صنعت، معدن و تجارت، بسیج اصناف و دیگر دستگاههای مسئول تخلفهایی مانند گرانفروشی، احتکار و عرضه خارج از شبکه را رصد کردند.
گزارشهای مردمی نیز در این فرآیند مورد استفاده قرار گرفت و شناسایی برخی موارد احتکار و بازگرداندن اقلام به چرخه مصرف نتیجه همکاری میان مردم و دستگاههای نظارتی بود.
در بازه زمانی اسفند ۱۴۰۴ تا پایان مرداد ۱۴۰۵ برای مدیریت بازار و جلوگیری از هر گونه تخلف پنج هزار و ۳۳۸ مورد بازرسی از واحدهای صنفی استان انجام شد.
در این مدت برای نزدیک به یک هزار و ۲۰۰ واحد صنفی متخلف پرونده تشکیل شد و مجموع جریمه تعیین شده برای این تخلفها حدود ۹۰۰ میلیارد ریال اعلام شده است.
تداوم بازرسیهای میدانی، رسیدگی فوری به گزارشهای مردمی و برخورد با تخلفهای صنفی، بخش دیگری از سیاست تنظیم بازار استان در این دوره بود.
آنچه در این مدت اهمیت داشت پیوند میان تامین، ذخیرهسازی، توزیع و نظارت بود و این زنجیره کمک کرد فشارهای بیرونی و نوسانهای اقتصادی به کمبود کالا و سوخت در بازار ایلام تبدیل نشود.
تجربه این دوره نشان داد که ثبات بازار بیش از آن که به واکنشهای لحظهای وابسته باشد به آمادگی پیش از بحران، شناخت دقیق نیازها، ذخایر کافی و حضور مستمر مدیران در میدان نیاز دارد؛ رویکردی که ایلام را از یکی از پرتلاطمترین دورههای تامین و توزیع کالا بدون ایجاد کمبود جدی در اقلام ضروری عبور داد.