شناسهٔ خبر: 79503962 - سرویس علمی-فناوری
نسخه قابل چاپ منبع: ایمنا | لینک خبر

زنبورهای ملکه چگونه از سموم دفع آفات جان سالم به در می‌برند؟

پژوهش جدید دانشمندان نشان می‌دهد زنبورهای ملکه هنگام رویارویی طولانی‌مدت با آفت‌کش‌ها، بخشی از مواد سمی را به تخم‌های خود منتقل می‌کنند؛ راهکاری که ممکن است به بقای ملکه کمک کند، اما سلامت نسل بعد و حتی کلنی را در معرض خطر قرار دهد.

صاحب‌خبر -

به گزارش خبرگزاری ایمنا، پژوهشگران دانشگاه کالیفرنیا دیویس در مطالعه‌ای که در مجله Current Biology منتشر شده، برای نخستین‌بار شواهدی از انتقال آفت‌کش‌ها از بدن زنبور ملکه به تخم‌هایش پیدا کردند. این فرایند که «تخلیه مادری» نامیده می‌شود، می‌تواند راهی برای کاهش بار سمی بدن ملکه باشد، اما پیامدهایی برای رشد تخم‌ها و آینده کلنی دارد.

زنبورهای کارگر نخستین سد دفاعی کلنی در برابر آلاینده‌ها هستند و بخشی از مواد مضر را پیش از رسیدن به ملکه و لاروها فیلتر می‌کنند، با این حال پژوهش نشان داد این ظرفیت ممکن است با افزایش مواجهه با آفت‌کش‌ها کاهش پیدا کند.

دانشمندان برای بررسی این فرایند، کلنی‌های آزمایشی کوچکی ایجاد کردند که در هرکدام یک ملکه و ۶۰ زنبور کارگر قرار داشت. زنبورها با غذا، آب و گرده آلوده به آفت‌کش «متیل پاراتیون» تغذیه شدند و پژوهشگران با استفاده از یک نشانگر رادیواکتیو، مسیر حرکت ماده را دنبال کردند. در روز نخست، زنبورهای کارگر ۹۵ درصد آفت‌کش را فیلتر و به شان منتقل کردند، اما این میزان تا روز دهم به ۸۶ درصد کاهش یافت.

انتقال سم به نسل بعد

با افزایش تجمع مواد شیمیایی در بدن ملکه، بخشی از این آلودگی به تخم‌ها منتقل شد. پژوهشگران هشدار می‌دهند اگر تخم‌ها بیش از حد در معرض مواد سمی قرار گیرند، ممکن است رشد طبیعی آنها مختل شود و این روند در بلندمدت به تضعیف یا حتی فروپاشی تدریجی کلنی منجر شود.

زنبورهای ملکه روزانه حدود ۱۵۰۰ تا ۲۰۰۰ تخم تولید می‌کنند و نقش آنها در تداوم نسل و بقای کلنی حیاتی است. از سوی دیگر، زنبورهای عسل حدود یک‌سوم محصولات غذایی جهان را گرده‌افشانی می‌کنند. با وجود این یافته‌ها، هنوز مشخص نیست ملکه تا چه مدت می‌تواند آفت‌کش‌ها را به تخم‌های خود منتقل کند و آیا این سازوکار در برابر انواع مختلف سموم نیز به همین شکل عمل می‌کند؛ پرسش‌هایی که پژوهش‌های آینده باید به آنها پاسخ دهد.