سهشنبه، سوم شهریور ۱۴۰۵، رئیسجمهور، وزیر ورزش و جوانان و معاون امور جوانان در نشستی صمیمانه با گروهی از نوجوانان و جوانان حضور داشتند؛ نوجوانان و جوانانی از گروههای مختلف از سراسر کشور، با تجربهها، مسیرهایزندگی و دغدغههای گوناگون. هر کدام از آنها از زاویهای متفاوت به آینده نگاه میکردند و مسائل و مطالباتی داشتند که شاید در ظاهر با یکدیگر متفاوت بود، اما در عمق، اشتراکات فراوانیداشت.
شاید فصل مشترک همه آنچه در این نشست گفته شد، «تلاش برای گشودن مسیری به سمت آیندهای بهتر» بود؛ تلاشی براییافتن راهی که در آن استعدادها دیده شوند، توانمندیها به کار گرفته شوند و جوانان بتوانند نقش خود را در ساختن آینده کشور پیدا کنند. پیدایی مفری برای جوان المپیادی که مدال المپیادرا پایان مسیر نمیداند، بلکه آن را آغاز راهی تازه میبیند؛جوانی که توانایی، دانش و انگیزه اثرگذاری دارد و میخواهدآموختههای خود را در خدمت حل مسائل کشور قرار دهد، اما مسیر پیش رو برایش شفاف نیست و نمیداند چگونهمیتواند از ظرفیت علمی و تخصصی خود برای ساختن ایراناستفاده کند. مفری برای قهرمان ورزشی که سالها برای رسیدنبه قله تلاش کرده، پرچم ایران را به اهتزاز درآورده و افتخار آفریده است، اما دغدغه زندگی در دنیای پس از قهرمانی را دارد؛ اینکه پس از پایان دوران قهرمانی، چگونه مسیر تازهایبرای زندگی حرفهای و اجتماعی خود پیدا کند، چگونه تجربه و اعتبار سالهای ورزش قهرمانی را به سرمایهای برای آیندهتبدیل کند و چگونه مطمئن باشد که جامعه او را پس از کنار گذاشتن لباس قهرمانی فراموش نخواهد کرد. مفری برای جوانیکه در عین جوانی، بزرگ فکر میکند و دغدغه مدرسهسازی دارد؛ جوانی که مسئله آموزش و آینده کودکان این سرزمین را مسئلۀ خود میداند و باور دارد ساختن ایران تنها با سخن گفتن از آینده ممکن نیست، بلکه باید از امروز برای ساختن زیرساختهای آن آینده قدم برداشت. مفری برای سربازی که همزمان با آنکه خاطره همگروهیهای شهیدش لحظهای از ذهنش بیرون نمیرود، هنوز برای زندگی میجنگد؛ جوانی که تجربه دشوار و پرافتخار دفاع از کشور را با دغدغههای روزمره زندگیپیوند زده و از اشتغال سربازان پس از طی دوران خدمتشان میگوید. مفری برای جوانان «ایرانیاری» که بیچشمداشت و در شرایط سخت جنگی پای کار ایران ماندند؛ جوانانی که نشان دادند مسئولیتپذیری اجتماعی و عشق به کشور فقط در شعار خلاصه نمیشود و میتواند در سختترین شرایط، به کنش و حضور واقعی تبدیل شود.
جوان ایرانی هنوز دغدغه ایران را دارد. هنوز میخواهد بماند، اثر بگذارد، بسازد و آیندهای بهتر برای خود و جامعهاش رقم بزند؛ اما برای این کار به «مسیر» نیاز دارد. به این اطمینانکه تلاشش دیده میشود، استعدادش به کار گرفته میشود و اگر قدمی برای آینده برمیدارد، قرار نیست در میانه راه با دیوارابهام و بیاعتمادی مواجه شود.
جوانان حاضر در نشست، با وجود نقدها، گلایهها و نارضایتیهایی که داشتند، دعوت ما را برای حضور در اینگفتوگوی صمیمانه پاسخ گفتند و دغدغهمندانه، صادقانه و بدون تعارف سخن گفتند. همین حضور و همین صراحت، خود سرمایهای ارزشمند است. شنیدن نقد جوانان نباید صرفاً یکرفتار تشریفاتی یا بخشی از یک برنامه رسمی تلقی شود؛ بلکه باید آن را فرصتی برای شناخت دقیقتر مسائل نسل جدید و اصلاح مسیرهای موجود دانست. مهمتر از شنیدن سخنان جوانان، تبدیل شنیدهها به تصمیم، تصمیم به اقدام و اقدام به نتیجه است. اگر جوانی از ابهام در آینده تحصیلیو شغلی خود سخن میگوید، وظیفه ما این است که تا حد امکان مسیر پیش روی او را روشنتر کنیم. اگر جوانی از نبود فرصت برای اثرگذاری میگوید، باید برای مشارکت واقعیاو در حل مسائل کشور میدان ایجاد کنیم. اگر قهرمانیدغدغه زندگی پس از قهرمانی دارد، باید برای دوران پس از ورزش حرفهای نیز برنامه داشته باشیم. و اگر جوانی با وجود همه دشواریها پای کار ایران ایستاده است، باید اینسرمایه اجتماعی را ببینیم و ارج گذاریم.
حال، مسئولیت ما آغاز میشود. باید در حدی که شرایطکشور امکان میدهد، پاسخگوی مطالبات جوانان باشیم؛ نه صرفاً با وعده، بلکه با اقدام و پیگیری. مهمتر از همه، باید تا آنجا که میتوانیم ابهامات را از ذهن آنها بزداییم؛ مسیرپیش رویشان را در تحصیل، مهارتآموزی، اشتغال و فعالیتهای اجتماعی روشنتر کنیم و به آنها نشان دهیم که برای توانمندی و انگیزهشان در کشور جایگاه و میداناثرگذاری وجود دارد.
باید از ظرفیت جوانان برای حل مسائل کشور استفاده کنیم؛نه فقط به عنوان مخاطب سیاستهای جوانان، بلکه به عنوان شریک و بازیگر اصلی در طراحی و اجرای این سیاستها. جوانان باید احساس کنند که میتوانند بخشی از راهحل مسائل کشور باشند، نه اینکه صرفاً در جایگاه مطالبهگر یادریافتکننده خدمات قرار بگیرند.
شاید یکی از مهمترین وظایف امروز ما، بازگرداندن «احساس اثرگذاری» به نسل جوان باشد. جوانی که احساس کند تلاش او بینتیجه است، استعدادش دیده نمیشود و اثرگذار نیست، بهتدریج خسته و ناامید میشود. اما جوانیکه ببیند ایدهاش شنیده میشود، تواناییاش به کار گرفته میشود و میتواند تغییری هرچند کوچک در محیط پیرامونخود ایجاد کند، دوباره انگیزه پیدا میکند و نسبت به آیندهامیدوارتر میشود.
نسل جوان امروز بیش از آنکه به شنیدن وعدههای بزرگ نیازداشته باشد، به دیدن مسیرهای روشن و گامهای عملی نیازدارد. نیاز دارد بداند اگر درس میخواند، مهارت کسب میکند،ورزش میکند، ایدهای دارد یا برای کشورش داوطلبانه قدم برمیدارد، این تلاشها در آینده بیاثر نخواهد ماند.
شاید نتوانیم همه مشکلات را در کوتاهمدت حل کنیم و شایدبسیاری از محدودیتها خارج از اختیار ما باشند؛ اما میتوانیم صادقانه سخن بگوییم، ابهامها را کاهش دهیم،مسیرها را شفافتر کنیم، فرصتهای موجود را بهتر معرفیکنیم و برای ایجاد فرصتهای جدید تلاش کنیم. میتوانیمبه جوانان نشان دهیم که صدای آنها شنیده میشود و دغدغههایشان برای سیاستگذار اهمیت دارد.
آنچه در این نشست شکل گرفت، بیش از یک گفتوگو بود؛ تلاشی برای نزدیکتر شدن دو سوی یک رابطه مهم: نسلی که آینده ایران را خواهد ساخت و مجموعهای که امروز مسئولیتفراهم کردن زمینۀ این ساختن را بر عهده دارد.
اکنون نوبت ماست که این گفتوگو را به یک مسیر تبدیلکنیم؛ مسیری برای پیگیری مطالبات، رفع موانع، ایجادفرصتها و استفاده از ظرفیتهای جوانان. اگر بتوانیم حتیبخشی از دغدغههایی را که در این نشست مطرح شد به نتیجهبرسانیم، شاید اندکی از خستگیها، گلایهها و نارضایتیهای جوانان کاسته شود و در مقابل، امید به زندگیدر ایران و اراده برای ساختن ایران در آنها افزایش یابد.آینده ایران، پیش از آنکه در برنامهها و اسناد نوشته شود، در ذهن و دل همین جوانان شکل میگیرد. اگر بتوانیم امید،اعتماد و احساس اثرگذاری را در میان آنها تقویت کنیم، در حقیقت بخشی از آینده ایران را ساختهایم.
مدیرکل ادارۀ طرحهای ملی و فراگیر
وزارت ورزش و جوانان
∎